Oljas Bektenov «Qazaqstan-Eýroodaq» dıalog platformasynyń otyrysyn ótkizdi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Oljas Bektenov Eýropa elderiniń dıplomatııalyq mıssııalarynyń basshylary, iri sheteldik bıznes-qaýymdastyqtar men kompanııalardyń ókilderi qatysýymen «Qazaqstan – Eýropalyq Odaq» dıalog platformasynyń 19-shy otyrysyn ótkizdi. Jıynda ınvestıtsııalyq ahýaldyń ózekti máseleleri, tehnıkalyq standarttar men retteýshi tásilderdi úılestirý, kedendik ákimshilendirý, sondaı-aq geologııalyq barlaý jáne asa mańyzdy mıneraldyq resýrstar salasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý máseleleri talqylandy.

Keıingi jyldary Eýropalyq Odaqpen yntymaqtastyq turaqty oń serpin kórsetip keledi. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan men Eýropalyq Odaq elderi arasyndaǵy taýar aınalymy $45,2 mlrd-ty qurady. 2026 jyldyń alǵashqy tórt aıynda ózara saýda kólemi $12,4 mlrd-qa jetti, bul rette qazaqstandyq eksport $9,27 mlrd-ty qurady. Shıkizattyq emes sektor sapalyq ósim kórsetedi, atap aıtqanda, otandyq aýyl sharýashylyǵy óniminiń EO elderine eksporty 34,3%-ǵa artyp, $266,2 mln-dy qurady.

Otyrysty ashqan Premer-mınıstr Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen elimizde júrgizilip jatqan aýqymdy saıası jáne ekonomıkalyq ózgeristerge toqtaldy. Jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýymen Qazaqstan ekonomıkany sapaly ártaraptandyrýǵa jáne halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan damýdyń jańa kezeńine qadam basty. Úkimet qyzmetiniń basym baǵyttarynyń biri – ınvestıtsııalyq ahýaldy odan ári jaqsartý.

Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáıkes, proaktıvti ınvestıtsııalyq saıasat júzege asyrylyp, 2030 jylǵa deıingi tujyrymdama ózektendirildi. Investorlar men joǵary bilikti mamandar tartý úshin Altyn Visa arnaıy vızalyq rejımi engizilýde. Sonymen qatar Kazakh Invest kompanııasynyń halyqaralyq qatysýy keńeıtilýde, Kazakhstan Investment House ınvestorlardy súıemeldeýdiń biryńǵaı ortalyǵy qurylýda. Bas prokýratýra janynan bıznesti qorǵaýdy kúsheıtý úshin Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti jumys isteıdi, «Báıterek» ulttyq ınvestıtsııalyq holdıng retinde qaıta quryldy.

Oljas Bektenov Qazaqstan ashyqtyq, boljamdylyq jáne ózara tıimdilik qaǵıdattaryna negizdelgen ınvestıtsııalyq saıasatty dáıekti túrde júrgizip otyrǵanyn jáne sheteldik seriktestermen syndarly dıalogti damytýǵa beıildi ekenin atap ótti.

— Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Eýropalyq Odaqpen yntymaqtastyqty damytýǵa erekshe mán beredi. búginde bizdiń áriptestigimiz qarqyndy damyp keledi. Qazirgi tańda Qazaqstannyń syrtqy saýdasynyń 30%-dan astamy Eýropalyq Odaqtyń úlesine tıesili. Elimizdiń ekonomıkasyna quıylǵan eýropalyq ınvestıtsııalardyń jıyntyq kólemi $200 mlrd-tan asty. Bul kórsetkishter elderimiz arasyndaǵy ózara ekonomıkalyq qyzyǵýshylyqtyń joǵary deńgeıin aıqyn kórsetedi. Qazaqstan energetıkalyq qaýipsizdik, ónerkásip kooperatsııasy jáne kólik baılanysyn damytý máselelerinde Eýropalyq Odaqtyń senimdi ári boljamdy seriktesi bolyp qala beredi, — dep atap ótti Oljas Bektenov.

Asa mańyzdy shıkizat materıaldary salasyndaǵy yntymaqtastyq qarqyndy damyp kele jatqany atap ótildi. Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytyn damytýǵa nazar aýdaryldy. Bıylǵy bes aıda marshrýt boıynsha tranzıttik tasymaldaý kólemi 69%-ǵa, al kólik quraldarynyń sany 38%-ǵa ósken. Qazaqstan Orta dálizdi Eýropalyq Odaqpen ózara is-qımyldyń negizgi baǵyttarynyń biri retinde qarastyryp otyr jáne Global Gateway bastamasyn odan ári ilgeriletýge múddeli. Qazaqstandyq tarap, sondaı-aq vızalyq rejımdi ońaılatý boıynsha dıalogti ilgeriletýdi de jaqtaıdy.

Otyrys barysynda Eýropalyq Odaqtyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy elshisi Aleshka Sımkıch, Germanııa isterindegi ýaqytsha senim bildirilgen ókil Ýlrıh Kınne, Qazaqstannyń Eýropalyq bıznes-assotsıatsııasy (EUROBAK) tóraǵasynyń orynbasary Dıas Asanov, Confindustria-nyń Ortalyq Azııa men Kavkaz boıynsha bas dırektory Lıvıo Matstsýokkolo jáne Xcalibur Smart Mapping kompanııasynyń basqarýshy dırektory Saıd Sultanovtar baıandama jasap, usynystaryn aıtty.

Eýropalyq Odaqtyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy elshisi Aleshka Sımkıch zııatkerlik menshik quqyqtaryn, farmatsevtıkalyq zertteýler derekterin qorǵaý jónindegi normalardy qoldaný, kedendik ákimshilendirýdi jetildirý, tehnıkalyq reglamentterdi birkelki paıdalaný jáne retteýshi ortanyń ashyqtyǵyn odan ári arttyrý taqyryptaryn qozǵady.

Germanııa isterindegi ýaqytsha senim bildirilgen ókil Ýlrıh Kınne óz sózinde tehnıkalyq standarttardy josparly úılestirý arqyly ekonomıkalyq qatynastardy keńeıtý jáne tereńdetý máselesin kóterdi. Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtýǵa múmkindik beretin tehnıkalyq retteý, standarttaý, metrologııa, akkredıtteý jáne sáıkestikti baǵalaý salasyndaǵy tásilderdi odan ári jaqyndastyrýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi.

Qazaqstannyń Eýropalyq bıznes-assotsıatsııasy (EUROBAK) tóraǵasynyń orynbasary Dıas Asanov boljamdy normatıvtik-quqyqtyq ortanyń mańyzdylyǵyna jáne sheteldik ınvestorlardyń elimizdiń retteý saıasatyna degen senimin odan ári nyǵaıtýǵa nazar aýdardy.

Confindustria-nyń Ortalyq Azııa men Kavkaz boıynsha bas dırektory Lıvıo Matstsýokkolo ıtalııalyq taraptyń salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirý, sondaı-aq ınvestorlar úshin retteýshi ortanyń boljamdylyǵyn qamtamasyz etý máselelerine qatysty usynystaryn aıtty.

Xcalibur Smart Mapping kompanııasynyń basqarýshy dırektory Saıd Sultanov asa mańyzdy shıkizat materıaldary salasyna zamanaýı geoǵylymdy engizý, geologııalyq ınfraqurylymdy jańǵyrtý jáne joǵary dáldiktegi aerogeofızıkalyq zertteýler júrgizý jónindegi jobany usyndy.

Kóterilgen suraqtarǵa Qazaqstannyń memlekettik organdarynyń ókilderi pikir bildirdi. Qarjy mınıstri Mádı Takıev kedendik ákimshilendirý jáne táýekelderdi basqarý júıesin qoldaný máseleleri boıynsha aıtty. Kedendik rásimderdiń ashyqtyǵy men birkelkiligin qamtamasyz etý maqsatynda salany aýqymdy tsıfrlandyrý júrgizilip jatqany atap ótildi. Eldiń syrtqy shekaralaryndaǵy 9 avtomobıldik ótkizý pýnktin jańǵyrtý jumystary aıaqtaldy, sondaı-aq avtomattandyrylǵan baqylaý tetikteri men elektrondyq deklaratsııalaý júıeleri engizilýde.

Saýda jáne ıntegratsııa vıtse-mınıstri Áset Núsipov tehnıkalyq retteý júıesin jáne ónimniń sáıkestigin baǵalaý rásimderin jetildirý boıynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly habardar etti. EUROBAK-pen konsýltatsııalardyń qorytyndysy boıynsha ónimdi sáıkestendirý aktilerin rásimdeýdi jeńildetý, tehnıkalyq reglamentterdi ázirleýge bıznestiń qatysýyn keńeıtý jáne E-KTRM aqparattyq júıesiniń jumysyn jetildirý boıynsha usynystar daıyndalǵany atap ótildi.

Ádilet mınıstri Erlan Sársembaev zııatkerlik menshik quqyqtaryn qorǵaý jáne farmatsevtıkalyq derekterdiń eksklıýzıvtiligi máseleleri boıynsha egjeı-tegjeıli túsindirme berdi. Qazaqstan DSU-nyń tolyqqandy múshesi retinde halyqaralyq mindettemelerdi qatań oryndaıtyny atap ótildi: ulttyq zańnama, Halyq densaýlyǵy týraly Kodeksti qosa alǵanda, dárilik zattardyń klınıkaǵa deıingi jáne klınıkalyq synaqtarynyń qupııa aqparaty men derekterin qorǵaýdyń alty jyldyq merzimine naqty kepildik beredi, ótinish berýshiniń kelisiminsiz olardy jarııa etýge nemese kommertsııalyq paıdalanýǵa jol bermeıdi.

Ónerkásip jáne qurylys vıtse-mınıstri Iran Sharhan ónerkásiptik kooperatsııa, mıneraldy-shıkizat bazasyn damytý jáne mańyzdy materıaldar salasyndaǵy ózara is-qımyl máseleleri boıynsha ustanymyn jetkizdi.

Sondaı-aq densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova, ishki ister mınıstriniń orynbasary Sáken Sársenov, jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý vıtse-mınıstri Bahtııar Muhametqalıev jáne syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Álibek Qýantyrov óz baǵyttary boıynsha pikir bildirdi.

Otyrys qorytyndysy boıynsha Oljas Bektenov mınıstrlikter men ulttyq kompanııalardyń basshylaryna ózara tıimdi sheshimder qabyldaý úshin árbir másele boıynsha eýropalyq seriktestermen ekijaqty konsýltatsııalar ótkizýdi tapsyrdy. Qazaqstan Úkimeti eýropalyq bıznes-qoǵamdastyqpen barynsha ashyq, aıqyn jáne syndarly dıalogti qoldaýǵa baǵyttalǵan jáne jańa serpindi ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrýda jan-jaqty qoldaý kórsetýge daıyn.

Buǵan deıin Oljas Bektenov Qazaqstan ekonomıkasy alǵash ret 300 mlrd dollarlyq mejeden asqanyn jazdyq.