Óleńmen sóıleıtin ájeı Óskemende turady
Óskemen. QazAqparat - Súıegi asyl adamnyń zerdesin de tot baspaıtyn bolsa kerek. 90 jastaǵy Maısara ájeımen kezdesý bizdi osyndaı oıǵa jeteledi.
«Áje, ótken ómirińiz jaıly qysqasha aıtyp berińizshi» - degen edik qulaǵynyń túbine aıqaılap. Sóıtsek, qatty qatelesippiz, ájeıdiń qulaǵy múltiksiz estıdi eken. Áıtse de janary qara tanýdan qala bastapty.
«Ótken ómir deısiń be, qaraǵym? Endeshe meniń «Termeme» qulaq sala otyr» dedi de, eski sarynmen yńyldatyp áketti. Bul qazir jasy toqsanǵa jetken Maısara Nurǵazına deıtin aqyn apamyz. Kezinde san aıtystyń kórigin qyzdyryp, qart Kaspıı men Alataýǵa, Máskeýdiń Qyzyl alańyna tabany tıgen tarlanboz júırik.
Jasy kelip, aıtystan qol úzgen shaǵynda jazba ádebıetke den qoıyp, poema da jazǵan eken. Ol qoljazbasy Jazýshylar odaǵynyń jergilikti fılıalyna ótkizgen jerinen ushty-kúıli joǵalypty.
Ulan aýdanynyń Manat aýylynda týǵan ájemiz búginde balalarynyń qolynda turady. Negizgi turaǵy - Serebrıanka dep atalatyn shaǵyn shahar. «Aqyn apa» dep arnaıy izdep kelgen soń úmit údesinen shyqqysy keldi me, álde ózine qara sózden óleń ońaı boldy ma, áıteýir barlyq suraǵymyzǵa óleńmen jaýap berdi de otyrdy.
Onyń alǵashqy óleńderi maıdandaǵy qandastarynyń júregin jylytypty. Erkinen tys jazylǵan hattardyń esteligi búgin endi óziniń kóńilin jylytyp júr.
«Maıdanǵa arasynda hat jazamyz,
Ǵashyqtaı saǵynǵany bolyp naǵyz.
Maıdanger úsh buryshty hat alady
Jazǵanyn qaıdan bilsin qarshadaı qyz» - deıdi kúrsinip. Sóılep ketse, tarıhty kúńirentetin shejire keýde keıýananyń jyr shýmaqtarynan bir dáýirdiń tynysyn tyńdap qaıttyq.
«Esepshi hám jóndeýshi erkekshora
Bıemen sý tasýshy men Maısara
Atqardym jalǵyz ózim úsh jumysty
Bolsa da syrtym jadaý, ishim jara». Bul aqyn apamyzdyń tylǵa sińgen eńbegine kýá shýmaqtar.
37 jyl boıy qazaq synyptaryna orys tilin úıretken ardager ustaz óńirdegi aıtystyń damýyna da bir adamdaı atsalysypty. 1984 jyly Kenen Ázirbeavtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan úlken aıtys ótip, sonda jerles inisi Hamıt Balshabekovtiń tusaýyn kesken eken. Keıin sol Hamıt Shyǵystyń Muqaǵalıy atanǵanyn kózi qaraqty oqyrman jaqsy biledi.
Áıgili jazýshy Ǵabıt Músirepov otbasymen Shyǵysqa kelgen saparynda osy Maısara apamyzdyń januıasy kútýshilerdiń arasynda bolyp, batasyn alǵan. Aqyn ájeıdiń sol kezdiń ıdeologııasy úshin óleńdi orys tilinde sýyryp salǵan kezderi de az bolmapty.
«Degendi dúnıe túlki, dúnıe jalǵan
Turǵanda qaırat qaınap kim tyńdaǵan?
Buıymdaı san joǵalyp tabylatyn
Jastyq shaq, oralsańshy qaıta maǵan». Bul joldardy aqyn kóńildiń jalyndy jastyǵyn ańsaýy dep túıdik.
«Sezemin jastyq qaıta oralmasyn,
Dúrsildep júrek qaıta soǵa almasyn.
Bolǵanda týmaq - súnnet, ólmek - paryz,
Allaǵa rızamyn, búgin alsyn». Bul - dúnıege tórt bala ákelip, onyń úsheýin aman-esen jetkizgen ana júreginiń shúkiri. Jańalyqqa qulaǵy túrik ájemiz sońǵy eki jylda kórýden qalypty. Qazir merzimdi baspasózdi nemerelerine oqytyp alady eken.
Ult rýhanııatyna bir adamdaı eńbegi sińgen aqyn apamyzdy keıingi urpaq tanymaı barady-aý degen oımen qolǵa qalam alǵynymyzdy nesin jasyraıyq. Sóıtsek, Maısara ájeı ınternet juldyzy eken. Búkil shyǵarmashylyq murasy Jazýshylar odaǵyna ótkizgen qoljazbamen birge joǵalǵanyna qapaly apamyz. Óleńderin kitap etip shyǵarsam degen armany sol qoljazbamen birge qurdymǵa ketken. Qoldyń qysqalyǵy, jastyń káriligi, kitap shyǵarýdyń qymbattyǵy aqyn apamyzdy zamanaýı tásilge kóshýge ıtermelese kerek. Óziniń ómirinen syr shertetin termeleri «ıÝtýb» saıtynda tur. Munysyn keýdege tunǵan óleńi erteń janmen birge ǵaıyp bolmaı, artqyǵa mıras bolyp qalsyn degen úmitten týǵan áreketke uqsattyq.
«Zyrlasyn, ýaqyt alǵa zymyrasyn,
Jaınasyn beıbit ómir, jyr tynbasyn.
Jalǵasyp ǵasyrlardan ǵasyrlarǵa
Bolashaq biz-tarıhtan syr tyńdasyn» - deıdi ózi.