OQO óndirisine QazUÝ-dyń ǵylymı jobalary engizilmek
ShYMKENT. QazAqparat - Ońtústik Qazaqstan oblysynda bilim jáne ǵylym ókilderiniń qatysýymen «Ǵylym-Bilim-Óndiris» taqyrybynda dóńgelek ústel ótip, ákimdik pen ýnıversıtet arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Jıynǵa oblys ákimi Janseıit Túımebaev, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Ǵalymqaıyr Mutanov pen atalǵan oqý orny janyndaǵy 10 ǵylym ınstıtýtynyń ǵalymdary, óńirdegi joǵarǵy oqý oryndarynyń ǵalymdary men ónerkásip salasynyń mamandary qatysty, dep habarlaıdy QazAqparat HAA tilshisi.
Prezıdenttiń bıylǵy jylǵy Joldaýynda «óndiriske ınnovatsııalar engizý» tapsyrmasy men Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda aıtylǵan ıdeıalardy júzege asyrý úshin ońtústikqazaqstandyqtarǵa Qaza q Ulttyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary 40-qa jýyq jobany usyndy. Kúni keshe aǵana oblys ortalyǵynda uıymdastyrylǵan ınnovatsııalar kórmesi men dóńgelek ústel osy tapsyrmany júzege asyrýdaǵy bastama bolyp otyr. Bul óz kezeginde ońtústiktiń ekonomıkasyn ilgeriletýge yqpal etedi.
«Ál-Farabı ýnıversıtetimen biz eki jaǵynan tyǵyz baılanysa alamyz. Birinshisi, atalmysh oqý orny qazaq bilimi men ǵylymynyń elimizdegi qara shańyraǵy bolsa, ekinshi jaǵynan Ál-Farabıdiń týǵan jeri Ońtústik Qazaqstan oblysy. Osy jaǵynan biz birlesip jumys atqaryp, el ekonomıkasynyń damýyna súbeli úles qosýymyz qajet. Osy maqsatta ýnıversıtetpen yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdyq. Osynyń aıasynda Ál-Farabıdiń týǵan jeri Otyrar aýdanynda jáne Túrkistan qalasynda arheologııalyq qazba jumystaryn birlese otyryp, ary qaraı damytý kózdelip otyr. Jáne oblysta kóptegen jańa qalashyqtar tabylyp jatyr, solardyń biri Shymkentegi Abylaı hannyń ordasy bolǵan «Han qorǵan» degen jer bar, odan keıin Ábý nasyr Ál-Farabıdiń ósken jeri Otyrar bolsa, týǵan jeri «Oqsyz» qalashyǵynda eshqandaı qazba jumystary júrgizilmegen. Osy arheologııalyq qazba jumystardy Sizderdegi mamandarmen birlese otyryp jasaýǵa daıynbyz»,-dedi óńir basshysy.
Sonymen qatar, oblys ákimi jyl saıyn ýnıversıtet uıymdastyryp keletin jyl saıynǵy konferentsııanyń birin Ońtústik Qazaqstanda ótkizýdi jáne atalǵan oqý ornynyń oqytýshy professorlary óńirge kelip lektsııa oqysa degen usynysyn bildirdi. Osyndaǵy jas ǵalymdardyń Ál-Farabı ýnıversıtetinen tájirıbe almasýyn uıymdastyrý qajettigin aıtty.
Dóńgelek ústelde birqatar ǵalymdar men kásiporyn ókilderi óndiristegi ekologııalyq jáne áleýmettik jaǵdaıdy jaqsartý maqsatynda baıandama jasady. Azyq-túlik pen hımııalyq tehnologııalar, farmatsevtıka men medıtsına, agroónerkásip keshenderi men munaı-gaz ónerkásibinde, bıotehnologııalar men IT-tehnologııalar salalaryndaǵy ınnovatsııalyq jobalardy oblystyń óndiristerine engizý jaıyn sóz etti.
Aıta keteıik, kúngeıde táýelsizdik alǵan 25 jylda jalpy óńirlik ónimdegi ónerkásiptiń úlesi 15%-dan 28%-ǵa deıin artqan. Bul óndiriske jańa tehnologııalar jáne zamanaýı jobalardyń engizilýi, jańa ónim túrlerin shyǵarýdyń arqasynda qol jetkizilgen jetistik. Sondyqtan atalmysh ýnıversıtet tek qana tálim berip qana qoımaı, sonymen qatar ǵylymı jetistikterin óndiriske jemisti engizýde.
Máselen, Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary oblystaǵy «Hımfarm» AQ-ynda «Lımonıdın» otandyq maıyn shyǵarýdy oılap tapsa, «Shymkent qus» JShS-men birlese qus sharýashylyǵyna bıologııalyq belsendi qurama jem shyǵarýdy qolǵa alyp otyr.
