OQO-da sý arnalaryn tazalaý jumystary qarqyn aldy
ShYMKENT. QazAqparat -Ońtústik Qazaqstan oblysynda sý arnalaryn tazalaý jumystary qarqyn aldy. Óńirge arnaıy is-saparmen kelgen elimizdiń Sý resýrstary komıtetiniń tóraǵasy Islam Ábishev Maqtaaral aýdanynda atqarylyp jatqan osy jumystardyń barysymen tanysty. Bıyl bul maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 740 mıllıon teńge bólinip otyr. Al, qurylys jumystaryna jalpy sany 38 tehnıka jumyldyrylyp, kúnine 300 metr kollektor tazalanýda, dep habarlaıdy QazAqparat HAA tilshisi.
Eske salsaq, aımaq basshysy Janseıit Túımebaev Maqtaaral aýdanyna jasaǵan saparynda ıesiz qalǵan sý arnalaryn memleket menshigine ıaǵnı, «Qazsýshar» mekemesiniń quzyryna berýdi, ony tazalaý, retteý jumystaryn júrgizýdi tapsyrǵan bolatyn. Osyǵan oraı, búginde oblystyq Tabıǵı resýrstar jáne tabıǵatty paıdalanýdy retteý basqarmasy Maqtaaral aýdanynda jalpy uzyndyǵy 103 shaqyrym bolatyn 51 kollektordy tazalaý jumystaryn bastady. Tazalaý jumystary aldaǵy bir aıdyń ishinde aıaqtalýy tıis. Jalpy, Maqtaaral aýdanynda kolektorlyq júıelerdiń uzyndyǵy 700 shaqyrymdy quraıdy. Sonyń 400 shaqyrymy 15-20 jyldan beri tazalanbaı, qamys basyp ketken bolatyn. Aǵyn sý jiberý qabiletteliginen aıyrylǵan kollektorlar tolyǵymen tazalansa, óńirde aǵyn sý tapshylyǵy edáýir azaıady dep otyr mamandar. Sondaı-aq, sý arnalaryn tazartýmen qatar, onda aǵatyn sýdy taza sýmen aralastyryp, nasostar arqyly qaıta paıdalaný qarastyrylyp otyr. Ol úshin 30 nasos satyp alynǵan. Tik drenajdardan aǵatyn sýdyń quramyn anyqtap, olardy qaıta paıdalaný qarastyrylyp otyr. Bul shara jazǵy sýdan jyl saıyn tapshylyq kóretin maqtaaraldyqtar úshin tıimdi bolmaq. Al ekskavatorlarǵa qıyndyq týǵyzatyn úlken kollektorlar júıesin tazalaý úshin «Vater-master» dep atalatyn tehnıkany Qaraǵandy oblysyndaǵy Q.Sátbaev kanalyn qazyp jatqan jerinen arnaıy aldyrtypty. Tehnıkanyń tıimdiligi sol - 4-5 ekskavatordyń jumysyn bir ózi atqara alady.
«Bul tehnıkanyń sheberleri de qaraǵandylyqtar. Osynyń arqasynda kúnine 300 metrdeı jer tazalanyp jatyr. Bizdiń maqsatymyz - 2017 jyly Maqtaaral aýdanyndaǵy barlyq kollektorlar júıesin tazalap shyǵý», - deıdi QR Sý resýrstary komıtetiniń tóraǵasy Islam Ábishev.
Aıta keteıik, aýdanda 300-ge jýyq tik drenaj Qazsýshardyń teńgeriminde bolsa, búginde sonyń 260-y jumys istep tur. 40 shaqtysy bıyl qaıta jóndeýden ótip, iske qosylmaq. Sondaı-aq, 212 tik drenaj Islam damý banki arqyly jóndeýden ótkizilip, PÝID-2 jobasy boıynsha 149 tik drenaj jumysyn bastaıtyn bolady.
Sondaı-aq, bıyl óńirdegi 37 shaqyrymdyq 12 sý nysandaryna oblystyq bıýdjetten 1 mlrd. teńge qarjy qaralyp otyr. «Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankiniń» qarjylandyrýymen Shardara aýdanyndaǵy Jaýshyqum alqabyn sýlandyrý isi de qolǵa alynyp jatyr. Joba tolyǵymen iske assa, Shardara aýdanynda qosymsha 10 myń gektar sýarmaly jerdi aınalymǵa qosýǵa múmkindik týady.
Mamandardyń sózinshe, bul jumystar aıaqtalsa, oblystaǵy 3005 gektar sýarmaly jerdiń jaǵdaıy edáýir jaqsara túsetin bolady. Odan bólek, 1000 gektar sýarmaly jer jańadan aınalymǵa qosylmaq.
