OQO-da kásipkerlerdi bopsalap, qaraqshylyq jasap kelgen qylmystyq top músheleri sottaldy
ShYMKENT. QazAqparat - Ońtústik Qazaqstan oblystyq qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda kásipkerlerdi bopsalap, qaraqshylyq jasap kelgen qylmystyq top músheleri sottaldy. 25 pen 30 jas aralyǵyndaǵy top músheleri 2013-2016 jyldar aralyǵynda qaraqshylyq, adam urlaý, kisi óltirý sııaqty aýyr qylmystar jasaǵany úshin aıyptalyp otyr, dep habarlaıdy QazAqparat HAA tilshisi.
Qylmystyq toptyń tórt múshesi de jergilikti turǵyndar. Aralarynda buryn sottalǵandary da bar. Sotta belgili bolǵandaı, toptyń jetekshisi 2013 jyly sybaılastaryn jınap, oblys aýmaǵynda qylmystyq áreket etýdi oılastyrǵan. Topty ózi basqaryp, ózgeleriniń mindetteri men rólderin ózara anyqtap alypty. Osy arqyly qylmystyq ortada basqa da toptardyń bedeldilerinen basyp ozýdy kózdegen. Sóıtip, iri saýda oryndaryn qamqorshylyq jasaýmen, qaryzdar óndirýmen aınalysqan. Kásipkerlerden aqshalaryn qorqytyp alýshylyqpen, qajet bolǵan jaǵdaıda adamdardy urlap ketýmen aınalysqan. Bastapqyda Shymkenttegi bazarda saýda jasaıtyn túrli ult násilderinen turatyn saýdager azamattarynan zańsyz aqsha jınap kelipti. ıAǵnı, saýdagerlerge syrttaı baqylap otyratynyn, olardyń qaýipsizdigine jaýap beretinin aıtady. Basqa qylmystyq top múshelerinen keletin qaýip qaterden qorǵaıtynyn túsindirip, ol úshin árqaısysynan aı saıyn 70 myń teńgeden alyp júripti. Jınalǵan qarajatty túrmege joldap, jazasyn óteýshilerge jiberip otyrady.
Sot otyrysyna qatysqan oblystyq prokýratýranyń basqarma prokýrory Qanat Júnisovtyń sózinshe qylmytyq top músheleri negizinen qaryzyn óndire almaı júrgen kásipkerlerdi taýyp, olardy paıdalanyp kelgen.
«Olar aldyn ala sóz baılasyp, qaryzyn qaıtarmaǵandy urlap ketedi. Qorqytyp alýshylyq áreketterin jasaý arqyly kólikteri men basqa da baǵaly zattaryn, aqshalaryn ıemdenip otyrǵan.
Máselen, qaryzdanyp qalǵan Ý degen azamatty ustap alyp, sózge kelmeı ony uryp soǵyp tepkilep tastapty. Tipti kólik jóndeıtin aýyr temirdi alyp, jábirlenýshiniń basynan bir ret uryp qulatqan. Keıinnen qala shetindegi jazyq dalaǵa alyp baryp, atys qarýymen denesine oq atqan. Ý degen azamat óziniń bas amandyǵyn oılap, tiri qalý úshin qorqytqandardyń talaptaryn oryndaǵan», - deıdi Qanat Júnisov.
Tergeý barysynda uıymdasqan qylmystyq toptyń osyndaı qylmystardy birneshe ret jasaǵany anyqtaldy. Aıyptalýshylar keı jaǵdaılarda kisi óltirýge deıin barypty. Endi osy qylmystary úshin olar biraz jyldaryn temir tordyń arǵy jaǵynda ótkizetin boldy. Ońtústik Qazaqstan oblystyq qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq soty tórt aıyptalýshyny Qylmystyq kodekstiń «Uıymdasqan top, qylmystyq uıym qurý jáne olarǵa basshylyq etý, sol sııaqty olarǵa qatysý», «Qylmystyq toptyń áreketin qarjylandyrý, sol sııaqty múlikti saqtaý, bólý, qarjylandyrý arnalaryn ázirleý», «Adamdy urlaý», « Alaıaqtyq», «Qorqytyp alý», «Kisi óltirý» baptarymen kináli dep tanydy. Top jetekshisi 13 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrylsa, onyń oń qoly 16 jyl merzimge sottaldy. Ózgeleri 10 jáne 12 jyl jazaǵa kesildi. Barlyǵynyń múlikteri tárkilenip, jazalaryn qatań tártiptegi kolonııada óteıtin boldy.