OQO-da dərigerler halyqty durys tamaqtanýǵa shaqyrdy
ShYMKENT. QazAqparat - Ońtústik Qazaqstan oblysynyń dárigerleri halyqty durys tamaqtanýǵa shaqyrdy. Bul týraly OQO óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Qazaq taǵamtaný akademııasynyń nýtrıtsıolog mamany Ardaq Chýenbekova men Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysy orynbasarynyń mindetin atqarýshy Aıgúl Imanalına baıandady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Sala mamandarynyń sózinshe, elimizde árbir besinshi bala artyq salmaqtan zardap shegedi. «Qazaqtyń jańa tabaǵy» uranymen durys tamaqtanýdy nasıhattaýshylar jurtshylyqty maısyz etti tutynýǵa, qoregimizdiń quramyndaǵy qant mólsherin shekteýge shaqyrdy. Onyń ornyna kókónister men jemis-jıdekterdiń úlesin arttyrýǵa úndedi.
Elimizde salaýatty ómir salty ortalyǵynyń 1998 jyldan bastap, ár úsh jyl saıyn júrgizgen zertteýlerine súıensek, adamdardyń basym bóligi kúnine eki ret ystyq tamaq tutynbaıdy. Al, 12 paıyzy úsh ret as ishetinin aıtsa, 9 paıyzy bar bolǵany bir táýlikte bir ret qana qorektenedi eken. Turǵyndardyń jartysyna jýyǵy kúndelikti asynyń 400 grammy jemis-jıdek bolýy tıis ekenin bilmeıdi de.
Saýalnamaǵa qatysqandardyń kóbi tıisti mólsherde et ónimderin paıdalanbaıtynyn aıtqan. Dárigerlerge sensek, qazaqstandyqtar jeıtin asyna jıi zeıinsiz qaraıdy. Al, aýyrǵan kezde kúndelikti jarnama betterinen túspeıtin eń jańa preparattardy izdeıdi.
«Balalar arasynda fastfýd ónimderin tutyný beleń alyp barady. Zertteýlerge súıensek, jasóspirimderdiń 13,7 paıyzy kúnine bir ret osyndaı taǵamdardy azyq etedi. Sonymen qatar, uıqyǵa jatarda tamaqtaný, dene belsendiliginiń azdyǵy, qımyldyń joqtyǵy júrek qan tamyrlary aýrýlaryna, semizdikke taǵy basqa da kóptegen aýrýlardyń asqynýlaryna ákelip soǵýda. Al, tıimdi tamaqtaný keıbir sozylmaly aýrýlary bar adamdardyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa negiz bolady», - deıdi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysy orynbasarynyń mindetin atqarýshy Aıgúl Jaqypqyzy.
Qazaq taǵamtaný akademııasynyń 2012 jyly júrgizgen zertteýiniń nátıjesine súıensek, Qazaqstan halqynyń jartysynan astamy artyq salmaqqa jáne semizdikke shaldyqqan.
«1 jáne 14 jas aralyǵyndaǵy árbir besinshi bala artyq salmaqtan zardap shegedi. Bul - turǵyndardyń 21,5 paıyzy. Bulardyń jartysy semizdikke shaldyqqan», - deıdi Qazaq taǵamtaný akademııasynyń nýtrıtsıolog mamany Ardaq Baıbaraqqyzy.
Spıkerlerdiń aıtýynsha, kádimgi qymyz adam ımmýnıtetin joǵarylatady. Aǵzanyń qorǵanysh qabyletin arttyrady. Qymyz jetispeıtin asqazan qyshqylyn da almastyra alady. Qymyz qyshqyly qanǵa oń áser etedi. Gemoglobın quramyn kúsheıtedi. Obyr dertin tejeýge qaýqarly qymyzdy júrektiń sozylmaly ıshemııalyq aýrýyna shaldyqqan naýqastarǵa da usynýǵa bolady.
