OQO-da aýdandardy damytýdyń jańa kontseptsııasy jasaldy

Barlyq salany qamtıtyn jobany oblystyq ákimdikte alǵash bolyp Tóle bı aýdanynyń ákimi B.Parmanov tanystyrdy. Aýdannyń 2017 jylǵa arnalǵan áleýmettik-ekonomıkalyq damý kontseptsııasynda barlyq sala negizinen 3 baǵytqa biriktirilip, damytylmaq. Oblys ákiminiń orynbasarlary men tıisti basqarmalardyń qatysýymen jasalǵan aýqymdy qujat aýdan halqynyń áleýmettik, turmystyq, qaýipsizdik, bilim berý, densaýlyq saqtaý, sáýlet, kommýnaldyq, kásipkerlik syndy ózge de sharýashylyq salalarynda kezdesetin ózekti máselelerdiń tolyq sheshimin tabýǵa baǵyttalǵan.

Búgingi ótken jıynda aımaq basshysy aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq potentsıaldaryn tolyq iske asyryp, halyqtyń ál aýqatyn arttyrý negizinde jasalǵan damý tujyrymdamasy aýyl sharýashylyǵy, kásipkerlik jáne ónerkásip pen týrızm salasy syndy 3 baǵyt boıynsha iske asyrylatynyn atap ótti. «Ońtústik óńiri agrarly aımaq bolǵan soń kontseptsııanyń mańyzdy jáne úlken baǵytynyń biri aýyl sharýashylyǵy salasyn damytý bolyp tabylady. Bul baǵytta sý sharýashylyǵyn, ósimdik sharýashylyǵyn, mal sharýashylyǵyn, úı sharýashylyǵyn jáne servıstik qyzmet kórsetý qolǵa alynady», - dedi ákim.

Aýyl sharýashylyqtyń damýyna negizgi serpilis beretin faktordyń biri jerlerdi zamanaýı únemdeý jáne jańa tehnologııany qoldaný arqyly sýlandyrý. Óz kezinde bul qarqyndy tehnologııalardy paıdalana otyryp baý, jemis-jıdek, kókónis ónimderin óndirýge, ónimdiligi joǵary mal azyqtyq daqyldaryn daıyndaýǵa, eldi mekenderdi aǵyn sýmen tolyq qamtýǵa múmkindik beredi. Máselen, aýdandaǵy sýarmaly jerdi tolyq sýmen qamtý úshin úsh kezeńde jumys júrgiziledi. Birinshi 9 kanaldy sý qubyryna aýystyryp jerlerdi tamshylatyp sýǵarý júıesine kóshirý. Ekinshi kezeńde 23 kanalǵa lotok salý nemese betonmen qaptaý jumystary júrgizilse, úshinshiden sý deńgeıinen bıik ornalasqan jerlerdi sý sorǵyshtar arqyly sýlandyrý. Nátıjesinde sýarmaly jer kólemi 16 000 gektarǵa jetse, jemis-jıdek 2 200 gektardan 10 myń ga deıin ulǵaıady. Al ónim kólemi 12 myń tonnadan 60 myń tonnaǵa ósedi dep kútilýde.

Al ósimdik sharýashylyǵyn damytý maqsatynda aýdanda 158,5 gektarǵa jańa baý egilse, onyń 108 ga qarqyndy baý bolmaq. Sonymen qatar, mal sharýashylyǵyn damytý baǵytynda mal bordaqylaý jáne et ónimderin qaıta óńdeý, sút fermalaryn damytý jáne sút ónimderin qaıta óńdeý men qymyz óndirý klasterin qurý jumystary júrgiziledi. Mal bordaqylaý baǵytynda keler jyly joba quny 125 mln. teńge bolatyn 3 agroqurylym ıaǵnı, 670 bastyq mal bordaqylaý alańy iske qosylady. Sút fermalaryn damytý jáne sút ónimderin qaıta óńdeý boıynsha 36 mln teńgege 135 basty sút fermasy al, táýligine 2 tonna sút ónimderin qaıta óńdeıtin tseh iske qosý josparlanýda. Keler jyly saýyndy bıe basyn kóbeıtip, óndiriletin ónim kólemin 2 610 tonnaǵa deıin jetkizý maqsatynda 75 azamat 454 mln teńge kóleminde nesıe alýǵa nıet bildirgen. Tujyrymdamanyń ekinshi baǵyty kásipkerlik jáne ónerkásip salalaryn damytý maqsatynda 2017 jyly 104 joba iske asyrylady. Indýstrıaldy - ınnovatsııalyq damý baǵdarlamasy sheńberinde keler jyly joba quny 1 mlrd 100 mln teńgeden asatyn 3 jobany engizý josparlanyp otyr.

Ońtústiktiń týrıstik ındýstrııasyn damytý úshin kontseptsııanyń úshinshi baǵytynda aýdanda týrıstik demalys aımaqtaryn damytý kózdelgen. Bul baǵytta aýdanda eko týrızm, zııarat etý, saýyqtyrý, joǵary servıstik qyzmet pen kópshilikke arnalǵan demalys oryndar salynbaq. Atap aıtqanda, zamanýı «Qasqasý» taý-shańǵy kýrorty, «Taý samaly» demalys aımaǵy men taý shańǵy bazasy jáne saýmalmen emdeý ortalyqtarynyń qurylysy júrgiziledi. Taý shańǵy sporty óńirdegi otandyq týrızm ındýstrııasynda básekege qabiletti jáne qyzmet sapasyn jaqsartýǵa, ıaǵnı óńirdiń qarqyndy damýyna ımpýls beredi, jańa jumys oryndar ashylady, áleýmettik ınfraqurylymdy damytýmen birge Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa úlesin tıgizedi. Jyl boıy týrıstik qyzmet kórsetetin halyqaralyq deńgeıdegi taý shańǵy kýrorty aýmaǵynda qonaq úıler, meıramhanalar, arqan joly, basseın jáne t.b. nysandar salý josparlanǵan. Al «Taý samaly» demalys aımaǵynda salynyp jatqan etnoaýyldarda salt dástýrge sáıkes kıiz úıler bezendirilip, ulttyq qolóner buıymdar jasalynyp, ulttyq taǵamdar daıyndalady. Bul baǵytta turǵyndardy uıymdastyryp, nesıeler alý joldary qarastyrylýda. Aýdanda eń aldymen týrısttik servıstik qyzmetterdi jaqsartý qajet. Osy jumystar nátıjesinde týrıstik demalys aımaqtar sanyn 48 -den 60- qa kóbeıtip, kelýshi týrıster sany 26 myńnan 55 myń adamǵa ósirý josparlanýda. Sondaı-aq, kontseptsııada aýdannyń ınfraqurylymyn damytý men abattandyrýyna basa kóńil bólingen. Oblys ákimdiginde ótken keńeıtilgen májilistiń kún tártibinde Jańa jyl merekesi qarsańynda qoǵamdyq qaýipsizdikti saqtaý jaıy men qysqy jylytý maýsymynyń ótý barysy qaraldy.