Oqyrman urpaq otbasynan bastalady
ASTANA. KAZINFORM – Balanyń kitapqa qyzyǵýshylyǵyn oıatý úshin ony oqýǵa májbúrleýdiń qajeti joq. Eń bastysy – úıde kitap oqıtyn orta qalyptastyryp, balanyń óz talǵamyn tabýyna múmkindik berý. Oqyrmandyq mádenıetti nasıhattap júrgen Nazym Saparova Jibek Joly telearnasyndaǵy «Búgin.LIVE» baǵdardamasynda óz tájirıbesimen bólisti.
Onyń kitapqa degen yqylasy bala kezinen qalyptasqan. Qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi bolǵan anasy úshinshi synypta oqyp júrgende ony kitaphanaǵa ertip aparǵan. Alǵashqy oqyǵan shyǵarmalarynyń qatarynda Oralhan Bókeıdiń «Ataý kere» povesi men Muhtar Áýezovtiń «Abaı joly» roman-epopeıasy bar. Keıin ýnıversıtet qabyrǵasynda shetel ádebıetine qyzyǵýshylyǵy artyp, kitap oqý kúndelikti daǵdysyna aınalǵan.
– Kitap oqý men úshin bet jýý, tis tazalaý sekildi kúndelikti ádetke aınaldy. Kúnine keminde 15 mınýt, múmkindik bolsa bir jarym saǵattaı kitap oqımyn. Bul meniń kóńil kúıimdi rettep, janymdy tynyshtandyratyn quraldardyń biri, – deıdi ol.
Kitaptyń Nazymnyń jeke ómirinde de orny erekshe. Joldasymen de osy ortada tanysqan. Júktilik kezinde de kórkem ádebıetti jıi oqyp, kitaptan jan tynyshtyǵyn tapqan. Búginde bul ádet otbasylyq dástúrge ulasty. Erli-zaıypty uldarynyń boıyna da kitapqa degen súıispenshilikti sińirýge tyrysady.
Úsh jastaǵy Álimhan ósip kele jatqan úıdiń qonaq bólmesi kitap sórelerine toly. Ata-anasy balasyna kitapty daıyn tańdap bermeıdi. Kerisinshe kitap dúkenine birge baryp, ózine unaǵan ádebıetti tańdaýyna múmkindik jasaıdy. Qazir balanyń dınozavrlarǵa qyzyǵýshylyǵy basym bolǵandyqtan, osy taqyryptaǵy kitaptar men oıynshyqtardy birge izdeıdi.
– Biz balamyzǵa telefon bermeýge tyrysamyz. Múmkindiginshe kúnine 15 mınýttaı ǵana qazaq tilindegi eski mýltfılmderdi kórsetemiz. Al uıyqtar aldynda ertegi oqý – otbasymyzdaǵy ádet. Keıde kitapty ózim oqyp bersem, keıde balam sýretterine qarap, keıipkerlerge at qoıyp, oqıǵany ózi qurastyrady. Osylaısha qııaly damyp, oıyn jetkizýge úırenip keledi, – deıdi Nazym Saparova.
Onyń aıtýynsha, balany kitapqa baýlýda ata-ananyń úlgisi sheshýshi ról atqarady. Úlkenderdiń qolynan kitap kórgen bala da soǵan qyzyǵady. Sondyqtan balamen birge kitap dúkenderi men kitaphanalarǵa barý, teatr qoıylymdaryn tamashalaý, oqyǵan shyǵarmalaryn talqylaý mańyzdy. Mundaı orta balanyń ádebı keıipkerlerdi kóz aldyna elestetip, ózdiginen áńgime quraýyna yqpal etedi.
Maman balaǵa kitap tańdaǵanda onyń jas ereksheligi men qyzyǵýshylyǵyn eskerýge keńes beredi. Sábı kezinen bastap-aq kitappen tanystyrýǵa bolady. Alǵashqy kezeńde aq-qara tústi sýretteri bar kitaptardy, keıin dybys shyǵaratyn, sıpap sezýge arnalǵan taktıldi basylymdardy usynýǵa bolady. Bala eseıgen saıyn janýarlar álemi, ertegiler men túrli oqıǵalarǵa arnalǵan kitaptarǵa kóshken jón.
Nazym Saparova balanyń kitap oqýy tek sózdik qoryn molaıtyp qana qoımaı, oılaý qabileti men qııalynyń damýyna da jol ashady dep esepteıdi. Shyǵarmany oqyǵan bala oqıǵa jelisin túsinip, keıipkerlerdiń áreketin baǵalaıdy, óz betinshe qorytyndy jasaýǵa daǵdylanady.
– Ár kitap – bir ustaz. Ár shyǵarma oqyrmanǵa belgili bir oı salyp, ómirde qandaı sheshim qabyldaýǵa bolatyny jóninde oılandyrady. Kitap oqyǵan adam aqparattyń bárin sol kúıinde qabyldamaı, ony saralap, súzgiden ótkize alady. Sondyqtan balanyń boıynda eń aldymen oılaý qabiletin qalyptastyrýymyz kerek. Mektepke barǵan kezde onyń bilim alýǵa daıyndyǵy da osydan bastalady, – deıdi ol.
Aıta keteıik, buǵan deıin, kitap oqýdy kúndelikti ádetke aınaldyratyn otandyq platforma jaıly jazǵan edik.
