Nıý-Iorkte BUU Qaýipsizdik keńesiniń Venesýela boıynsha shuǵyl otyrysy ótti
ASTANA. KAZINFORM — Nıý-Iorkte AQSh-tyń Venesýela basshysy Nıkolas Madýrony ustaǵanyna baılanysty shuǵyl jıyn ótti, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi.
Qaýipsizdik Keńesinde BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrıshtiń sózin onyń saıası máseleler jónindegi orynbasary Rozmarı DıKarlo oqydy, dep habarlady BUU jańalyqtary.
— Men eldegi turaqsyzdyqtyń kúsheıýine, aımaqqa yqtımal áserge jáne memleketter arasyndaǵy qarym-qatynasta jasalýy múmkin pretsedentke qatty alańdaımyn, — delingen habarlamada.
Barlyǵynyń halyqaralyq quqyqty, onyń ishinde halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti saqtaýǵa negiz bolatyn BUU Jarǵysyn tolyq saqtaý qajettigi atap ótildi.
— Men 3 qańtardaǵy áskerı áreketterdiń halyqaralyq quqyqty saqtamaǵanyna qatty alańdaımyn, — dep qosty BUU Bas hatshysy.
Jarǵyda kez kelgen memlekettiń aýmaqtyq tutastyǵyna nemese saıası táýelsizdigine qarsy kúsh qoldaný arqyly qorqytýǵa tyıym salatyny atap ótilgen.
BUU Bas hatshysy Venesýeladaǵy barlyq múddeli taraptardy qoǵamnyń barlyq toptary ózderiniń bolashaǵyn anyqtaı alatyn jan-jaqty demokratııalyq dıalogqa qatysýǵa shaqyrdy, «bul adam quqyqtarynyń tolyq saqtalýyn, zańnyń ústemdigin jáne Venesýela halqynyń egemendi erik-jigerin bildiredi». BUU Bas hatshysy sondaı-aq «Venesýelanyń kórshileri men jalpy halyqaralyq qaýymdastyqty yntymaqtastyq rýhynda jáne beıbit qatar ómir súrýdi ilgeriletýge arnalǵan prıntsıpterge, zańdarǵa jáne erejelerge sáıkes áreket etýge» shaqyrdy.
— Zańnyń kúshi ústem bolýy kerek. Halyqaralyq quqyqta esirtki saýdasy, resýrstar týraly daýlar jáne adam quqyqtarynyń buzylýy sııaqty máselelerdi sheshýge arnalǵan quraldar bar. Biz osy jolmen júrýimiz kerek, — delingen habarlamada.
AQSh-tyń BUU-daǵy elshisi Maık Ýolts shuǵyl jıynda Amerıkanyń Venesýeladaǵy áskerı áreketin qorǵady, dep habarlaıdy CBS News.
— Biz Venesýelaǵa nemese onyń halqyna qarsy soǵysyp jatqan joqpyz. Biz eldi basyp almaımyz. Bul ondaǵan jyldar boıy jasalǵan zańdy aıyptaýlar sheńberindegi quqyq qorǵaý organdarynyń operatsııasy boldy. Amerıka esirtki satýshyny tutqyndady, ol qazir AQSh-ta 15 jyl ishinde bizdiń halqymyzǵa qarsy jasaǵan qylmystary úshin sotta jaýap beredi, — dedi AQSh-tyń BUU-daǵy Elshisi Maık Ýolts.
Reseı men Qytaı BUU Qaýipsizdik keńesiniń shuǵyl otyrysynda AQSh-tyń Venesýeladaǵy áreketin qatań aıyptap, Venesýelanyń bılikten qýylǵan prezıdenti Nıkolas Madýro men onyń áıelin AQSh qamaýynan dereý bosatýǵa shaqyrdy, dep jazdy WSJ.
— Amerıka Qurama Shtattarynyń Venesýelaǵa qarsy keleńsiz túrde jasap jatqan qylmysyn aqtap alý múmkin emes, — dedi Reseıdiń BUU-daǵy ókili Vasılıı Nebenzıa.
Onyń aıtýynsha, Madýrony tutqynǵa alý jáne ony elden kúshtep shyǵarý barlyq halyqaralyq normalardy buzyp, «AQSh zańsyzdyq pen kúsh ústemdigi dáýirine» oralýdyń jarshysy boldy.
Qytaıdyń BUU-daǵy elshisi Sýn Leı Beıjiń amerıkandyqtardyń Madýrony basyp alýyn «qatty aıyptaıdy» dep málimdedi. Bul týraly SCMP habarlady. Qytaı Vashıngtondy halyqaralyq quqyqty saqtaýǵa, onyń álemdik polıtsııa men sot emestigin eske túsirip, Nıkolas Madýro men onyń áıelin dereý bosatýǵa shaqyrdy.
— Qytaı AQSh-tyń isine tań qalyp, onyń birjaqty, zańsyz jáne agressıvti áreketin qatań aıyptaıdy. Keńestiń turaqty múshesi retinde AQSh halyqaralyq qaýymdastyqtyń alańdaýshylyǵyn elemedi, oılanbastan Venesýelanyń egemendigin, qaýipsizdigin, táýelsizdigi men múddelerin taptady jáne halyqaralyq teńdik prıntsıpterin eleýli túrde buzdy, — dedi Sýn Leı.
Ulybrıtanııanyń BUU-daǵy ýaqytsha senimdi ókili Djeıms Karıýkı Madýronyń bılikke kelýi zańsyz dep málimdedi.
Ulybrıtanııa Venesýela halqynyń erik-jigerin kórsetetin Venesýelanyń zańdy úkimetine bılikti beıbit jáne qaýipsiz berýdi jaqtaıdy.
— Birikken Koroldik Venesýela halqynyń erik-jigerin kórsetetin Venesýeladaǵy zańdy úkimetke bıliktiń beıbit jáne qaýipsiz ótýin qoldaıdy. Ol halyqaralyq quqyq pen BUU Jarǵysynda bekitilgen qaǵıdattarǵa adaldyǵyn rastaıdy. Bul prıntsıpter halyqaralyq beıbitshilikti, qaýipsizdikti jáne quqyqty saqtaý úshin óte mańyzdy, — dedi Djeıms Karıýkı.
Frantsııanyń BUU-daǵy ókili Madýronyń Venesýeladaǵy adam quqyqtaryn buzý áreketterin qabyldaýǵa bolmaıtynyn atap ótti.
— Nıkolas Madýrony tutqynǵa alýǵa ákelgen áskerı operatsııa daýlardy beıbit jolmen sheshý, adam quqyqtaryn qorǵaý jáne kúsh qoldanbaý qaǵıdattaryna qaıshy keledi, — delingen Frantsııa málimdemesinde.
Sondaı-aq, «BUU Jarǵysyn jáne BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty músheleri retinde jaýapkershilik júktelgen memleketterdiń halyqaralyq quqyǵyn buzý uıymnyń bedeline nuqsan keltiredi. Halyqaralyq tártip, memleketterdiń táýelsizdigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qurmetteý qaǵıdatyn qosa alǵanda, Jarǵy qaǵıdattaryn buzý halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti álsiretedi» delingen.
— Frantsııa BUU Jarǵysyn jáne daýlardy beıbit jolmen sheshý qaǵıdattaryn saqtaýǵa adal bolyp qala beredi. Biz bul prıntsıpterdi olardyń barlyq kórinisterinde, kez kelgen ýaqytta jáne kez kelgen jerde qoldaýǵa mindettimiz, — delingen habarlamada.
Frantsııa beıbit jáne demokratııaly bolýy kerek Venesýela úshin qazir ashylyp jatqan ótpeli kezeńde halyqtyń erkine qurmetpen qaraıdy. Bul ótpeli kezeń venesýelalyqtardyń basshylyǵymen júzege asyrylýy kerek dep sanaıdy.
BUU málimdemesine sáıkes, Venesýela resmı túrde keńes otyrysyn ótkizýdi surady, onyń quramyna turaqty músheler — Qytaı, Frantsııa, Reseı, Ulybrıtanııa jáne AQSh, sondaı-aq 10 basqa turaqty emes músheler kiredi.
Eske salaıyq, Nıý-Iorkte ótken alǵashqy sot májilisinde Madýro men onyń áıeli ózderine taǵylǵan kináni moıyndamady.