Nıý-Delıdegi ekologııalyq jaǵdaı jumys kestesin ózgertýge májbúr etti
ASTANA. KAZINFORM — Úndistan astanasy Nıý-Delı bıligi aýanyń lastanýyna qarsy kúreske baǵyttalǵan tórt aılyq baǵdarlamany iske qosty. Baǵdarlama 2027 jylǵy 28 aqpanǵa deıin jalǵasady, dep habarlaıdy Kazinform agenttigi BBC-ge silteme jasap.
Qys mezgilinde Nıý-Delıde aýanyń sapasy kúrt nasharlap, qala tútinge oranady. Osy kezeńde zııandy shyǵaryndylardy azaıtý úshin josparda birqatar shara qarastyrylǵan.
Baǵdarlama aıasynda qala syrtynda tirkelgen, zııandy shyǵaryndylary joǵary eski kólikterdiń Nıý-Delıge kirýine shekteý qoıyldy. Sondaı-aq ekologııalyq talaptarǵa sáıkestigin rastaıtyn qujaty joq kólikterge janarmaı quıýǵa ruqsat berilmeıdi.
Budan bólek bılik shań-tozańnyń taralýyna jol bermeý úshin ǵımarattardy buzýǵa jáne ashyq alańdarda qurylys júrgizýge ýaqytsha tyıym saldy.
Sonymen qatar bılik jeke kólikterdi paıdalanýdy azaıtý sharalaryn qolǵa aldy. Osy maqsatta mekemelerge qyzmetkerleriniń jartysyn qashyqtan jumys isteýge kóshirý usynyldy. Memlekettik qyzmetshiler úshin ıkemdi jumys kestesi engizilip, avtoturaq aqysy eki ese qymbattady. Baǵdarlamada aýa sapasyn baqylaýdy kúsheıtý, qoǵamdyq kólikti damytý jáne elektromobılderdi keńinen paıdalaný da qarastyrylǵan.
Degenmen qosymsha sharalar engizilgenine qaramastan, qalada qaıtadan qoıý tútin baıqalady. Osyǵan qatysty turǵyndar kóziniń ashyp, jóteldiń asqynýyna jáne tynys alýdyń qıyndaýyna shaǵymdanyp jatyr. Osy aptada qalada aýanyń lastanýyna qarsy is-qımyl jónindegi jalpyulttyq jospardyń (GRAP) ekinshi kezeńi de engizildi. Bul kezeńde dızel generatorlaryn, kómir men otyndy paıdalanýǵa qosymsha shekteý qoıylǵan.
Sarapshylar baǵdarlamanyń tıimdiligi qabyldanǵan sheshimderdiń oryndalýyna baılanysty ekenin aıtady. Olardyń pikirinshe, aýa sapasyn turaqty jaqsartý úshin energetıka, ónerkásip jáne kólik salalaryndaǵy shyǵaryndylardy azaıtý qajet. Budan bólek Nıý-Delıge aýany lastaıtyn qaldyqtar kórshiles shtattardan da taraıdy. Sondyqtan máseleni sheshý úshin óńirlik deńgeıde birlesken sharalar qabyldaý mańyzdy.
Aýanyń lastanýy Nıý-Delı turǵyndarynyń densaýlyǵyna úlken qaýip tóndirip otyr. Qysta qalada aýa sapasynyń ındeksi (AQI) 300 baldan asyp, óte nashar sanatyna kiredi. Keı kúnderi kórsetkish 500 balǵa deıin kóterilip, Úndistan shkalasyndaǵy eń joǵarǵy shekke barady. Chıkago ýnıversıtetiniń Energetıkalyq saıasat ınstıtýty 2025 jyly jarııalaǵan baǵalaýǵa sáıkes, aýanyń lastanýy Nıý-Delı turǵyndarynyń ómir súrý uzaqtyǵyn 8,2 jylǵa qysqartýy múmkin.
Buǵan deıin Almaty ákimdigi qala aýasyn lastaıtyn negizgi sebepterdi ataǵanyn habarlaǵanbyz.
