Nurlan Baıjigituly: Qazaq qoǵamyn musylman jáne musylman emes dep bólýge bolmaıdy

— Biz halyqty musylman, musylman emes dep bólip bara jatyrmyz. Qazaq halqy, Qudaıǵa shúkir, áý bastan musylman halyq dep aıtamyz. Biraq sońǵy kezderi «ol namaz oqıdy, musylman ǵoı», «oraza ustaıdy», «meshitke barady» degen túsinik qalyptasyp barady. Sonda qazaqty ekige bóle beretin bolsaq, biz halyqty qaıda súırep bara jatyrmyz? — dedi ol.

Onyń aıtýynsha, qoǵamdy dinı ustanymyna qaraı jikteýge jol bermeý kerek.

— Buny bólip-jarmaý kerek. Bizge ulttyq qundylyqtarymyzǵa tán dúnıeler bar, dinimiz bar. Boldy. Eger «musylmandyqtyń toıy» degen sózdi aıtatyn bolsaq, avtomatty túrde «musylman emesterdiń toıy» degen túsinik shyǵady. Qarama-qaıshylyq osy jerde. Sonda «sen kimderdiń toıyna bardyń?» degende, «kápirlerdiń toıyna bardyq» dep aıtamyz ba? Bul durys nárse emes, — dedi Nurlan Baıjigituly.

Ol qazaqtyń toılary dinı talaptarǵa qaıshy kelmeı, qarapaıym ári otbasynyń jaǵdaıyna qaraı ótýi kerek ekenin atap ótti.

— Bizdiń toılarymyzdyń barlyǵy sharıǵattyń sheńberinde ótip jatyr desem, artyq emes. Tek ishimdik máselesi, shekten shyǵý ádebi bizdiń kúndelikti bolmysymyzǵa da qarsy bolyp jatyr. Bul qoǵamnyń da teris pikirin týǵyzyp otyr. Sondyqtan osy máselelerdi rettep, toıdy adamnyń óz jaǵdaıyna qaraı, qaryzǵa batpaı, eshkimge jaqsy kórinýge tyryspaı, qarapaıym ári jaqsy ótkizgen jón, — dedi ol.

Ol toılarda básekege túsip, ózgeden asyp túsýge umtylý úrdisine de toqtaldy.

— Biz toılardyń arasynda júrmiz, toıdyń batasyn berip júrmin. Biraq ókinishke qaraı, «bireýden qalmaıyn, aldyma jan salmaıyn» degen túsinik bar. Bireý bir nárse taratsa, biri brıllıant taratady, endi biri aqsha beredi. Bizde «barlyq nárseni istetpeıtin dúnıe joq» degendeı túsinik qalyptasqan. Toılarymyzdyń bárinde «baılyq ne degizbeıdi, joqtyq ne jegizbeıdi» degen sózdiń máni kórinip qalady, — dep túıindedi ol.

Buǵan deıin qoǵamda toıshyldyqtyń mańyzy qandaı ekenin jazǵanbyz.