Nurkent qalashyǵynda eki myńǵa jýyq halyq turady

Osy jáne Almaty oblysy Panfılov aýdanyndaǵy ózge de qyzý tirshilikpen Astanadan kelgen halyq qalaýlylary men mınıstrlik ókilderi oblys basshylarymen birge  tanysty.

Onyń ishinde Qorǵas shekara mańy yntymaqtastyq halyqaralyq ortalyǵy da bar. Búginde ortalyqqa kúnine 2 myńǵa tarta adam kelip ketedi. Osy jyldyń 9 aıynda tek kásipkerlerdiń esebinen qazynaǵa 70 myń dollar túsken. Qazaqstan Respýblıkasy men Qytaı Halyq Respýblıkasy arasyndaǵy saýda ekonomıkalyq qatynastardy áli de jaqsarta  túsý kerek. Ol úshin Qazaqstan tarabyndaǵy jobalardy jyldamdatyp júzege asyrý qajet, dep sanaıdy depýtattar. Al ortalyqtyń Qytaıǵa tıesili bóliginde qaınaǵan tirshilik. Munda týrısterge ondaǵan saýda ortalyqtary qyzmet kórsetedi.

Sondaı aq erkin ekonomıkalyq aımaqta ornalasqan qurǵaq porttyń qýaty kúnnen kúnge artyp keledi.  Bıyldyń ózinde 160 myń konteıner jóneltilgen. 2020 jylǵa qaraı júk aınalylymy 4,4 mln tonnaǵa jetpek. Qazir munda quny 150 mlrd teńge bolatyn 69 joba tirkelgen. "Qorǵas- Shyǵys qaqpasy" erkin ekonomıkalyq aımaǵyn, ıaǵnı, Jibek jolyn jalǵaıtyn Batys Eýropa - Batys Qytaı jolynyń qurylysy da aıaqtalýǵa jaqyn. Avtomagıstraldyń jalpy uzyndyǵy 8 myń 500 shaqyrymǵa jýyq. Onyń 3 myńǵa  tarta shaqyrymy Qazaqstanǵa tıesili. Bul jol arqyly Eýropaǵa júk burynǵydaı 60 kúnde emes, 15-20 kúnde jetkiziledi. Onyń boıynda ornalasatyn servıstik nysandar joǵary deńgeıde bolýyna talap qoıylyp otyr.

Depýtattar Jarkent krahmal-sirne zaýytynda da boldy. Bul óndiris orny  Qazaqstanda ǵana emes, Azııa elderinde júgeri óńdeıtin eń iri zaýyt.  Jylyna 360 myń tonna shıkizat óńdeıdi.26 túrli ónim shyǵarady. Munda 1200 ge jýyq adam jumys isteıdi. Oǵan qosa júgeri ósiretin 2 myńǵa tarta sharýa qojalyǵynyń de eńbegi osy zaýytpen tikeleı baılanysty.

Alańdatyn jaıt. Qorǵas ózeniniń qaýpi zor. Ózen basyn Jońǵar Alataýynan alady. Al, ondaǵy muzdyqtar keıingi jyldary aýa raıynyń jylynýyna baılanysty ózgere bastaǵan. Sondyqtan, selden qorǵaý jumystary kezek kúttirmeıdi. Ol ózen jaǵasy bekitý, tospa qoıýmen bitpeıdi. Oǵan qosa sý qoımasyn salý kerek. Bul jumystarǵa 54 mlrd teńge qarjy kerek. Ózenniń tasý qaýpi jyl salyp qaıtalanyp keledi.

«Tómende temperatýra 30-35 gradýsqa kóterilgende, taýda 10-12 gradýsqa jylıdy. Árıne odan soń muzdyqtar erı bastaıdy. Kólshikter paıda bola bastaıdy. Onyń kólemi de ártúrli  200-300-den 1 mln tekshe metrge deıin jetedi. Árıne biri birine quıylǵan soń sel qaýpi týyndaıdy», - deıdi oblys ákimi Amandyq Batalov.

Selden qorǵaý mekemesiniń mamandary ózge de máselelerin  ashyq aıtty. Májilis depýtattary barlyǵyn tıisti oryndarǵa jetkizýge kelisti. Іssapar barysy Altynkólde qorytyndylandy.  Sonymen qatar, aıtýlarynsha  "Qorǵas" shekara mańy yntymaqtastyq  ortalyǵyndaǵy júıe áli de bolsa jandandyra túsýdi qajet etedi. Taýar alyp ótýge qatysty talapqa ózgeris engizilip, danasy men salmaǵyna qatysty shekteýler qaıta qaralsa, deıdi depýtat Azat Perýashev. Jalpy ortalyqta sybaılas jemqorlyqtyń jolyn kesý joldaryn qataıtý máselesi de keńinen talqylandy. Halyq qalaýlylary oblysta atqarylyp jatqan jumystarǵa joǵary baǵa berdi.

«Biz birinshi kezekte halyqtyń jaǵdaıyn oılaýymyz kerek. Ásirese orta jáne shaǵyn bızneske kedergi keltiretin máselelerdi boldyrmaýymyz tıis.  Biz osy baǵyttaǵy jumystardy jaqsartatyn bolamyz.  Qorǵas shekara mańy halyqaralyq yntymaqtastyq ortalyǵyna qatysty óz usynystarymyzdy bildirmekpiz. Ol qatarda ortalyqtyń qaýipsizdigin arttyrý, keıbir nysandardy qaıta qarjylandyrý sııaqty kezek kúttirmes jaıttar bar. Osyǵan qatysty zańnamalardy qaıta qaraýdy talap etedi»,- dedi QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Vladımır Bojko. 

Halyq qalaýlylary Nurly jol baǵdarlamasynyń aıasynda Almaty oblysynda qyrýar sharýa jasalǵandyǵyna kýá boldy. Atalǵan strategııalyq mańyzy zor jobalar bári el ıgiligine qyzmet etpek. Elbasy saıasatynyń da kózdegeni osy.