Nur-Sultanda kúnine 150-ge jýyq adam qan tapsyrady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Elordadaǵy respýblıkalyq Transfýzıologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵyna kúnine ortasha eseppen 150-deı adam qan tapsyrýǵa keledi, dep habarlaıdy QazAqparat elorda ákimdiginiń resmı saıtyna silteme jasap.
Atalmysh mekemeniń transfýzıolog-dárigeri, donor kadrlaryn jınaqtaý bólimshesiniń meńgerýshisi Áıgerim Saǵambaevanyń aıtýynsha, donor bolǵysy keletin adam birneshe talapqa saı bolýy kerek.
«Donorlyqqa qoıylatyn eń áýelgi talap – adam 18-ge tolǵan bolýy. Ekinshiden, salmaǵy 50 keliden asatyn adamdar ǵana donorlyqqa jaraıdy. Biz bárinen bir rette standart kólemdegi, ıaǵnı 450 ml qan alamyz, al salmaǵy az kisiler úshin mundaı kólem aýyr tııýi múmkin. Úshinshiden, donorda ІІ jáne ІІІ deńgeıdegi arterııalyq gıpertenzııa, obstrýktsııalyq bronhıt, asqazannyń oıyq jarasy, baýyr tsırrozy, gepatıt, merez, AITV tárizdi sozylmaly aýrýlar bolmaýy tıis, týberkýlezben aýyrmaǵan, buryn-sońdy esirtki táýeldiligine shaldyqpaǵany da mindetti», – deıdi ol.
Bolashaq donor qan tapsyrar aldynda terapevt qabyldaýyna baryp, onyń qandaı da bir aýrýmen esepte turǵan-turmaǵany ortaq bazadan tekseriledi. Sondaı-aq, oǵan «Ózińizdi qalaı sezinip tursyz?», «Sońǵy ýaqytta qandaı dárilik preparat qabyldadyńyz?», «Túnde jumysta boldyńyz ba?», «Jetkilikti demaldyńyz ba?», «Deneńizde tatý/pırsıng bar ma?», «Qan quıdyryp kórgensiz be?», «Jýyrda shetelden oraldyńyz ba?», «Qorǵanbastan jynystyq qarym-qatynasqa tústińiz be?» degen sekildi birqatar suraqty qamtıtyn saýalnama júrgiziledi. Osyndaı birneshe satydan turatyn tekseris aıaqtalǵan soń patsıentten analız úshin qan alynady, odan keıin patsıentti qan tapsyrýǵa jiberedi. Analız nátıjesi erteńine belgili bolady. Eshqandaı qaýip-qater anyqtalmaǵan jaǵdaıda álgi qan saqtaýǵa jóneltiledi.
Elordalyq Elmıra Jylqybaeva – ortalyqtyń turaqty donorlarynyń biri. 2017 jyldan beri turaqty túrde qan tapsyryp turady.
«Bıyl úshinshi márte qan tapsyrýǵa kelip turmyn. 2017 jyly basym jıi aýyra bergen soń, dárigerge barǵanmyn. Dáriger mende gemoglobın deńgeıi tym joǵary ekenin, sondyqtan qan shyǵarý kerektigin aıtqan bolatyn. Kóp oılanbastan, turaqty túrde qan tapsyryp turýdy sheshtim. Endi jylyna tórt ret osynda kelip, qan tapsyryp turamyn. Tórtinshi toptyń qany kerek bolyp jatsa, mundaǵylar dereý maǵan habarlasady. Bul, bir jaǵynan, meniń densaýlyǵyma paıdasyn tıgizse, ekinshi jaǵynan, basqa adamdardyń ómirin qutqarýǵa da kómektesedi ǵoı», – deıdi ol.
Aıta ketsek, pandemııa donatsııa kólemine de birshama áser etti. Máselen, 2019 jyly ortalyqta 35 228 ret qan berilse, 2020 jyly bul kórsetkish 30 180-ge azaıǵan eken.
