Nesipqul Bertisbaev:TMD-da Qazaqstan alǵashqy bolyp Elektr energetıkasy týraly zań qabyldady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Energetıka kúni – jaı ǵana kásibı meıram emes, sebebi elimizdiń taǵdyry energetıkterdiń qolynda desek bolady. Óndiris oryndarynyń, qala jáne aýyl-aımaqtyń jaryq, jylý máselelerine osy energetıkter jaýapty. Jeltoqsannyń úshinshi jeksenbisi – Energetıka kúnine oraı QazAqparat tilshisi osy salada 40 jyl qyzmet atqarǵan Nesipqul Bertisbaevtan suhbat aldyq.
Nesipqul Bertisbaev 1969 jyly Almatydaǵy Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń energetıka fakýltetine oqýǵa túsip, ınjener-elektrık mamandyǵy, «elektr stansalary jáne qosalqy stansalar» biliktiligi boıynsha boıynsha támamdaǵan.
«Shynymdy aıtsam, bul salada oqımyn degen oı bolǵan joq. Energııasyz birde bir sala jumys isteı almaıdy. Jaryqsyz, jylýsyz ómir joq. Lıftimen joǵary qabatqa kóterilseńiz de, úıde teledıdar qarasańyz da, sýǵa jýynsańyz da, jaryqty jaqsańyz da onyń túbinde energetıkterdiń eńbegi jatyr. Sol sebepti bolar, mektep bitirgen jyly oqý oryndaryn salystyrmaly túrde qarap, osy salada ózimdi baıqap kóreıin dedim», -deıdi Nesipqul Bertisbaev.
Ol oqý bitirgennen keıin Búkilodaqtyq memlekettik jobalaý, izdestirý jáne zertteý ınstıtýtynyń Orta Azııa fılıalynda jumys isteı bastaǵan. 1995 jyly ol Mınıstrler kabıneti apparatynyń aýyr ónerkásip bóliminde otyn-energetıka sektorynyń meńgerýshisi bolyp jumysqa taǵaıyndalǵan. 1996 jyly ol QR Energetıka jáne taý-ken mınıstriniń orynbasary qyzmetin atqardy.
«Biz oqý bitirip, jumys isteı bastaǵan kezde basqa elderden mamandar kelgen joq. Bul salada Qazaqstan jáne Reseı oqý ornyn bitirgen mamandar ǵana jumys istedi. Ol kezdegi ınstıtýttar óte bilimdi, sapaly mamandardy daıyndap shyǵardy. Qazaqstanda energetıka salasy 1960 jyldardan damı bastady. Onyń damýyna úles qosyp, basy-qasynda óz elimizden shyqqan myqty mamandar boldy. Solardyń arqasynda elimizde keremet, úlken stantsııalar salyndy. Solardyń ishinde Jambyl, Qaraǵandy, Aqsý, Ekibastuz memlekettik aımaqtyq elektr stansalaryn atap ótýge bolady. Sondaı-aq, elektr qýatyn jiberetin úlken-úlken júıe salynyp, barlyq aýyl-aımaq, eldi-mekenderine jaryq tartyldy», - deıdi ol.
Nesipqul Bertisbaev elordaǵa kóshkennen keıin elektr energetıkasy jáne kómir ónerkásibi basqarmasyn basqaryp, sodan keıin 2014 jyldan bastap jylǵa deıin QR Energetıka mınıstrligi Atomdyq jáne energetıkalyq qadaǵalaý men baqylaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary bolǵan.
«Energetıka salasynda jumys istegen óte qıyn boldy dep aıta almaımyn, sebebi bul salada qoldanylatyn tehnologılar sol 1960 jyldardan bastap myqty bolǵan. Elektrostantsııalardyń barlyǵy avtomattandyrylǵan edi, eshkim de qolmen kómir salmaıtyn. Jalpy elektr energııasyn shyǵarý bilimdi, biliktilikti qajet etedi, óıtkeni ol kúni-túni úzdiksiz shyǵarylýy kerek», - deıdi zeınetker.
Onyń aıtýynsha, bul salada óz salasyna berilgen, adal qyzmet atqaratyn adamdar ǵana jumys isteı alady.
«Bul salada jumys isteıtinderdiń jaýapkershiligi óte bıik bolady. Elektr stansalarynda jumys isteıtin mamandar aýysymmen jumys isteıdi. 12 saǵat jumys istep, odan keıin 12 saǵatqa kelesi aýysymdaǵylar keledi. 12 saǵatta barlyq qurylǵynynyń qalaı jumys istep jatqany, talapqa saı ekendigi baqylanyp otyrady. Onyń bári jedel jýrnalǵa tirkelip otyrady. Bolashaqta osy mamandyqty tańdaǵysy keletinderge aıtarym: eń aldymen, óz mamandyqtaryn jaqsy kórip, qadirleı bilý kerek. Ekinshiden, bul – eń qajet mamandyq ekenin túısinýi kerek», - deıdi ol.
Nesipqul Bertisbaev 1990 jyldardaǵy qıyn-qystaý kezderdi esine alyp otyratynyn aıtty.
«1990 jyldary elektr energııasy bolmaı qalatyn apattyq jaǵdaı kóp bolatyn. Sol kezde jaryqtyń jıi óship qalýy sol saladaǵy mamandardyń jaýapkershiliksizdiginen emes edi. Bar másele – aqshanyń joqtyǵynda edi. Halyq ta aqsha tóleı almady, jumys orny da jalaqyny ýaqytyly tóleı almady. Áıteýir, Zań qabyldap, tyǵyryqtan shyqtyq. 1995 jyly KSRO boıynsha Qazaqstan alǵashqy bolyp Elektroenergetıka týraly zań shyǵardy. Odan beri zańǵa talaı ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi», - deıdi ol.
Ol 2016 jyly ol laıyqty zeınetkerlikke shyqqan. 2016 jyldyń qarasha aıynan bastap Dırektorlar keńesiniń múshesi, táýelsiz dırektor laýazymyna kirisken.
«Qazirgi ýaqytta buryn birge oqyǵan kýrstastarymmen, áriptesterimmen kezdesip, qal-jaǵdaıymyzdy surasyp turamyz. Jas mamandar qajet kezde aqyl-keńesimizdi suraıdy. Barlyq energetıkti alda kele jatqan merekemen quttyqtaımyn. Jumysy jemisti bolsyn, eń bastysy – apatsyz bolsyn! Halyq bizdi sý toqtap, jaryq sónip qalǵanda ǵana eske almaı, jalpy kúndelikti ómirde qadirimizdi bilip júrse degen tilegim bar», - deıdi Nesipqul Bertisbaev.
