Nelikten vaktsınatsııa mindetti bolýy tıis – sarapshy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Vaktsınatsııany mindetteý – azamattardy densaýlyǵy úshin jaýapkershiligin yntalandyrýǵa baǵyttalǵan sharanyń biri. Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵynyń Juqpaly aýrýlardyń aldyn alý departamentiniń asa qaýipti ınfektsııalardy taldaý men monıtorıngileý jáne zerthanalardy damytý bóliminiń basshysy Ásem Kúmisbaeva osylaı málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat.
Onyń aıtýynsha sońǵy júz jylda adamzat ınfektsııanyń taralýyna qarsy qalaı kúresý kerektigi jóninde kóp nárseni bildi jáne birqatar juqpaly aýrýdy baqylaýda ustaýdy úırendi. Al olardyń keıbirin múldem joıdy.
«Adamnyń ınfektsııalyq aýrýlarmen kúresi toqtaýsyz júrip jatyr. Bul jerde kóp nárse kóptegen elderdiń, uıymdardyń jáne qarapaıym adamdardyń kúshiniń úılestirililýine baılanysty.
Vaktsınatsııa – ómirge qaýip tóndiretin ınfektsııalyq aýrýlarmen kúresýdiń nemese olardy joıýdyń quraly. Málimetterge súıensek, ımmýndaý jyl saıyn 2 mıllıonnan 3 mıllıonǵa deıin ólim jaǵdaıynyń aldyn alýǵa múmkindik beredi», - deıdi Ásem Kúmisbaeva .
Onyń aıtýynsha, bul - tipti halyqtyń eń osal tobyna ımmýndaý qoljetimdiligin qamtamasyz etetin strategııa rastaǵan densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ınvestıtsııalar turǵysynan eń tıimdi túri.
«Nelikten vaktsınatsııa mindetti bolýy tıis? Óıtkeni halyqty vaktsınatsııamen barynsha joǵary - 95% jáne odan da kóp deńgeıde qamtý kezinde tıimdi vaktsınatsııalaýǵa qol jetkizýge bolady! Jyl saıyn ımmýndaý dúnıe júzinde 3 mıllıon adamnyń ómirin aman alyp qalady, sondaı-aq taǵy da mıllıonnan astam adamdy aýrýdan jáne ómir boıy múgedek bolýdan qutqarady (DDSU-nyń derekteri). Balalardy josparly ımmýndaý engizilgenge deıin ınfektsııalyq aýrýlar álemde balalar óliminiń basty sebepteriniń biri bolǵan edi. Tipti, qazirgi kezde de bul aýrýlar vaktsınoprofılaktıka ádisterimen baqylanatyn barlyq ınfektsııalardyń ishinde ólimge ákeletin jáne eń jıi kezedesetin qyzylsha, b tıpti Haemophilus influenzae (Hib), kókjótel jáne jańa týǵan balanyń sirespesi sııaqty ınfektsııalardan bolatyn qaıǵy-qasirettiń jáne ólimniń sebebi bolyp otyr», - deıdi Ásem Kúmisbaeva.
Jyl saıyn 10,6 mln bala bes jasqa jetpeı qaıtys bolady; olardyń 1,4 mıllıony vaktsınatsııanyń kómegimen aldyn alýǵa bolatyn aýrýdan kóz jumady. Dúnıe júzinde jyl saıyn shamamen 3- 4 mln adam emdeletin ınfektsııadan qaıtys bolady.
«Immýndaýmen deńgeıin arttyrý barysynda belgili bir ınfektsııalyq aýrýǵa qarsy vaktsına engizý sol aýrýý juǵatyndar sanyn edáýir azaıtady. Kerisinshe, ekpe deńgeıin tómendetý kezinde aýrý qaıta kúsheıedi. Eger ımmýndaýǵa basa nazar aýdarylmasa, onda polıomıelıt, qyzylsha nemese dıfterııa sııaqty óte juqpaly aýrýlar qaıtadan paıda bolýy jáne dúnıe júzine, bizdiń elimizge de taralýy múmkin», - deıdi sarapshy.
Ásem Kúmisbaeva ata-analarǵa balasyna ekpe jasaý qajet ekenin aıtady.
«Vaktsına salynǵanda, siz týberkýlez menıngıti sııaqty qorqynyshty aýrýlardyń jáne kóptegen basqa da aýrýdan saqtanasyz. Halyqtyń shamamen 95 paıyzy vaktsınatsııalaýdan ótken kezde ujymdyq ımmýnıtet qalyptasady dep esepteledi, vaktsınatsııalaýdan ótpegen adamdar ózderiniń jáne basqa adamdardyń sol aýrýǵa shaldyǵý múmkindigin arttyrady.
Sirespe sııaqty ınfektsııadan ujymdyq ımmýnıtet esebinen qorǵaný múmkin emes, óıtkeni bul juqpaly aýrý emes. Eger sizdiń balańyz sirespege qarsy ekpe almaǵan bolsa, onda basqa balalardyń ekpe alǵany ne almaǵany mańyzdy emes – balańyz báribir aýrýdan qorǵalmaǵan bolyp sanalady», deıdi Ásem Kúmisbaeva.
Onyń aıtýynsha, ujymdyq ımmýnıtet kontseptsııasy ata-analarǵa profılaktıkalyq ekpeden bas tartýyna sebepshi bolýy múmkin.
«Mundaı kózqaras kez kelgen ujymdyq ımmýnıtettiń áserin tómendetip qana qoımaıdy jáne vaktsına almaǵan kez kelgen bala atalǵan juqpaly aýrýlardyń taralý qaýpin arttyrady. Eń sońynda, ekpe almaǵan bir adam aýrýǵa shaldyqsa, keıinnen odan aınalasyndaǵy vaktsınatsııadan ótpegen adamdar aýrý juqtyrady. Vaktsınatsııanyń mindetti ekendigin umytpańyz, óıtkeni siz óz densaýlyǵyńyz úshin jaýaptysyz! Vaktsınatsııanyń sátti ótýi ár adamnyń daıyn bolýyna, jalpy salaýattylyqty qamtamasyz etýge baılanysty. Vaktsına ala otyryp, siz ózińizdi jáne jaqyndaryńyzdy qorǵaıtynyńyzdy este saqtańyz!», - dedi Ásem Kúmisbaeva.
