«Nazarbaev Ýnıversıtetinde» qazaq tilindegi ınternet-málimetterdi izdeýge arnalǵan modýl jasalýda
ASTANA. 26 maýsym. QazAqparat - «Nazarbaev Ýnıversıtetiniń» Energetıkalyq zertteýler ortalyǵynda kólemi úlken málimetterdi óńdeýge qabiletti jáne ınternet-izdeý kezinde qazaq tiliniń erekshelikterin esepke alatyn algorıtm qurý jónindegi joba jasalýda,
dep habarlady jobany jasaýshy ári ýnıversıtettiń Kompıýterlik ǵylym departamentiniń ǵylymı qyzmetkeri Oljas Mahambetov pm.kz. saıtyna bergen suhbatynda.
«Nazarbaev Ýnıversıtetiniń» Energetıkalyq zertteýler ortalyǵynda mátinder, keskinder men beınejazbalar muraǵaty úlgi retinde alynatyn jańa ádister men úlken kólemdegi algorıtmderdi jasaý maqsatyndaǵy «Internet-málimetterdi jınaý jáne óńdeýdiń jobalanatyn kesheni» jobasy boıynsha jumystar júrgizilýde», - dedi O.Mahambetov.
Jobanyń ereksheligi sol, ol úlken kólemdegi ınternet-málimetterdi qurylymdaǵannan tys, algorıtmder izdeý barysynda qazaq tiliniń erekshelikterin de esepke ala otyryp, relevantty mánder men qorytyndylardy tabý arqyly, IT-mamandarǵa ǵana emes, lıngvısterdiń jumysyna da oń yqpal etedi.
«Qazaqstanda úlken kólemdegi málimetterdi óńdeý algorıtmin qurý jónindegi jumys joqqa tán. Internettiń, onyń ishinde onyń qazaqstandyq segmentiniń kúrt ósýine oraı bul baǵytqa da nazar aýdarý qajet».
Sondaı-aq, joba jasaýshy algorıtm izdeýdiń mashınalyq oqytý, aqparattyq izdeý, lıngvıstıka jáne tb. sııaqty basqa da ǵylymı baǵyttarmen baılanysty ekenine de toqtalyp ótti.
Algorıtm jasaý jobasy ınjenerlik máselerdi sheshý jáne ǵylymı zertteýler júrgizýge baǵyttalǵan 2 saladan turady.
«Injenerlik jumystar sheńberinde qazaq tiline arnalǵan izdeý nátıjelerin yqshamdap otyratyn izdeý júıesine arnalǵan modýl qurylady, onda tildik erekshelikter: izdeý júıesine engiziletin mátinniń morfologııalyq, sıntaksıstik jáne semantıkalyq mańyzy eskeriletin bolady», - dep atap ótti joba jasaýshy.
Ǵylymı jaǵy osyndaı algorıtm qurýdyń ádis-tásilderin jasaýmen, sondaı-aq, ǵylymı zerthana men algorıtm izdeý taqyrybymen tereńdetip aınalysatyn ǵalymdar komandasyn qurýmen baılanysty bolady. Atalǵan joba aıasynda synama málimetter boıynsha synaqtan tabysty ótken 2 algorıtm qurylǵanyn aıta ketý qajet.
Oljas Mahambetovtyń aıtýynsha, bul joba IT-tehnologııa ǵana emes, sonymen qatar qazaqstandyq ınternet-segmenttiń damýyna da ıgi yqpal etedi. «Jalpy alǵanda, joba qazaqstandyq ınternet-segmenttiń damýyna óz úlesin qosady dep oılaımyn», - dep qorytyndylady sózin ǵalym.
