NATO-nyń barlyq eli 2025 jyly áskerı shyǵyndar normasyn oryndady

ASTANA. KAZINFORM –  Kanadany qosa alǵanda NATO-nyń barlyq eýropalyq músheleri ótken jyly qorǵanys shyǵyndaryn 2024 jylmen salystyrǵanda 20%-ǵa arttyrdy.

NATO Bas hatshysy Mark Rıýtteniń jyl saıynǵy esebine sáıkes, múshe memleketter 2025 jyly qorǵanysqa 1,4 trln dollar jumsady. Bul rette Kanada men alıanstyń eýropalyq múshe elderiniń shyǵyndary rekordtyq 574 mlrd dollarǵa jetti. Bul 2024 jylmen salystyrǵanda 20%-ǵa kóp jáne áskerı bloktyń jalpy qorǵanys shyǵyndarynyń shamamen 41%-y, qalǵan bóligi AQSh-qa tıesili.

Mark Rıýtte 2025 jyldy alıans úshin «mańyzdy jyl» dep atap, AQSh prezıdenti Donald Tramp tarapynan qysymǵa jaýap retinde eýropalyqtar men Kanadanyń qorǵanys shyǵyndaryn arttyrý jónindegi kúsh-jigerin joǵary baǵalady.

- Eýropalyq odaqtastar men Kanada AQSh-tyń áskerı kúshine uzaq ýaqyt boıy shamadan tys súıenip keldi. Biz óz qaýipsizdigimiz úshin jaýapkershilikti jetkilikti túrde alǵan joqpyz. Biraq oılaýda naqty ózgeris boldy... Eýropalyq retinde men biz jasap jatqan is – qol jetkizgen orasan zor jetistiktermen maqtanamyn, - dep málimdedi ol.

Budan basqa, esepke sáıkes, NATO-nyń barlyq odaqtasy ótken jyly 2014 jyly belgilengen JІÓ-niń 2%-yna jumsalatyn shyǵyndar maqsatyna jetti nemese odan da asyp tústi. Salystyrmaly túrde: sol kezde bul kórsetkishten tek Grekııa men Ulybrıtanııa asyp tústi, al Eýropa elderiniń kópshiligi artta qalyp, shyǵyndardy JІÓ-niń shamamen 1% deńgeıinde ustady.

- Eseptegi sandar ózderi úshin aıtyp tur. Biz qorǵanysqa ınvestıtsııa salýda aıtarlyqtaı jetistikterge qol jetkizdik, jáne búginde NATO burynǵydan da kúshti, - dep qosty Rıýtte.

EO-daǵy eń úlken armııasy bar Polsha alıansta áli de kósh bastap, qorǵanysqa JІÓ-niń 4,3%-yn jumsaıtynyn atap ótken jón. Odan keıin tizimde Lıtva (4%) jáne Latvııa (3,74%) tur.

EO-nyń ekinshi jáne úshinshi iri áskerı kúshteri Frantsııa men Italııanyń kórsetkishteri aıtarlyqtaı nasharlap, sáıkesinshe 2,05% jáne 2,01% boldy.

Mark Rıýtte atap ótkendeı, shilde aıynda Ankarada ótýi tıis NATO-nyń kelesi sammıti óndiris qýatyn arttyrýǵa baǵyttalady.

Osyǵan deıin prezıdent Donald Tramp AQSh-qa endigári NATO elderiniń kómegi qajet emes ekenin málimdedi. 

Sondaı-aq Tramp Ormýz buǵazyndaǵy jaǵdaıǵa baılanysty NATO elderin «qorqaqtar» dep ataǵanyn jazdyq.