NASA-nyń 4 ǵaryshkeri «Marstaǵy bazada» 1 jyl turdy
ASTANA. KAZINFORM — Tórt NASA ǵaryshkeri Hıýstonda Marstaǵy jaǵdaılarǵa barynsha jaqyndatylǵan, 3D prınterde basyp shyǵarylǵan eksperımenttik modýlde 378 kún turdy. Ekıpaj mıssııasyn sátti aıaqtady. Bul týraly Independent basylymy jazdy.
Ekıpaj 2025 jyldyń 19 qazanynan beri Lındon Djonson atyndaǵy ǵarysh ortalyǵyndaǵy 158 sharshy metrlik qurylymda turyp keldi. Mıssııa komandıri Ross Elder, zertteýshi ǵalym Mettıý Montgomerı, bortınjener Djeıms Spaıser jáne mıssııa dárigeri Ellen Ellıs CHAPEA (Crew Health and Performance Exploration Analog) ǵylymı eksperımentine qatysty.
Qatysýshylar Mars topyraǵyna uqsas jaǵdaıda ósimdikter ósirdi, resýrsy shekteýli jaǵdaılarda tapsyrmalardy oryndady jáne planetaaralyq mıssııalarǵa tán baılanys kidirisimen NASA basqarý ortalyǵymen baılanysta boldy.
Mıssııany aıaqtaǵannan keıin Ellıs bul eksperımentti bir jylǵa sozylǵan óte qıyn tájirıbe dep atady. Ekıpaj komandıri Ross Elder Marsqa adam basqaratyn mıssııanyń joǵary táýekelderine qaramastan, ǵylymı zertteýlerdiń, tehnologııalyq damýdyń jáne tynymsyz eńbektiń arqasynda bul maqsatqa qol jetkizýge bolatynyn atap ótti.
«Jerge oralǵannan» keıin ǵaryshkerler eki aptalyq medıtsınalyq jáne ǵylymı baǵalaýǵa qatysady. NASA mamandary uzaq ýaqyt boıy oqshaýlaný men avtonomdy jumys isteýdiń adamdardyń fızıkalyq jáne psıhologııalyq jaǵdaıyna, olardyń eńbek ónimdiligine jáne Jermen baılanysty saqtaý qabiletine qalaı áser etetinin zertteıdi.
NASA 2030 jyldary Marsqa adam jiberýdi josparlap otyr. Oǵan deıin agenttik Aıǵa ǵaryshker basqaratyn ǵarysh kemelerin jiberý baǵdarlamasyn qaıta qolǵa almaq. Atalǵan baǵdarlama 1972 jyldan beri júrgizilmegen.
Aıaqtalǵan eksperıment CHAPEA baǵdarlamasynyń ekinshi mıssııasy boldy. Buǵan deıingi birinshi baǵdarlama kezinde de tórt adamnan turatyn ekıpaj 2023-2024 jyldary 378 kún «Mars modýlinde» oqshaýlanǵan.
Buǵan deıin NASA Marsta sýdyń birneshe ret bolǵanyn dáleldeıtin belgiler tabylǵanyn málimdegen bolatyn.
NASA 30 mıllıard dollarǵa Aıǵa baza salmaq