NASA Aıda baza salý jáne ıadrolyq ǵarysh kemesin ushyrý týraly habarlady
ASTANA. KAZINFORM — AQSh-tyń NASA ǵarysh agenttigi aıdaǵy bazanyń qurylysy jáne alǵashqy ıadrolyq planetaaralyq kemeniń ushyrylýy týraly jarııalady.
Agenttik AQSh-tyń ulttyq ǵarysh saıasatyn júzege asyrýǵa arnalǵan bastamalar paketin usyndy. «Ignition» is-sharasy aıasynda agenttik Tramptyń prezıdenttik merzimi aıaqtalǵanǵa deıin Aıǵa qaıta oralý, Aı bazasyn salý jáne ıadrolyq tehnologııalardy zerthanadan ashyq ǵaryshqa shyǵarý josparlaryn jarııalady.
NASA basshysy Djared Aızekman agenttik «múmkin emes nársege» qol jetkizýdi — Aıda turaqty bolýdy jáne Amerıkanyń ǵaryshtaǵy kóshbasshylyǵyn qamtamasyz etýdi maqsat etetinin málimdedi.
— Uly derjavalar arasyndaǵy bul básekede ár kún mańyzdy — tabys ne sátsizdik jyldarmen emes, aılarmen ólshenedi, — dep atap ótti ol.
Aı bazasy úsh kezeń boıynsha salynady. Birinshisi — robottyq mıssııalar men aı roverleri arqyly tehnologııany damytý. Ekinshisinde — halyqaralyq seriktesterdiń, sonyń ishinde japondyq JAXA mórlengen aı roveriniń qatysýymen bastapqy ınfraqurylymdy qurý. Úshinshisi — ıtalııalyq turǵyn úı modýlderi men kanadalyq roverdi qosa alǵanda, adamdardyń turaqty qatysýymen tolyqqandy bazany ornalastyrý.
Artemis baǵdarlamasy jańartylyp jatyr: Artemis III mıssııasy 2027 jyly jer orbıtasyndaǵy júıelerdi óńdeýge nazar aýdarady. Al Artemis IV-ten bastap Aı betine qoný kem degende jarty jylda bir ret júzege asyrylady.
Sonymen qatar, NASA tarıhtaǵy alǵashqy ǵaryshtyq reaktor-1 Freedom ıadrolyq planetaaralyq kemesiniń ushyrylýyn jarııalady. Ol 2028 jyldyń sońyna deıin Marsqa baryp, Qyzyl planetaǵa Ingenuity klasyndaǵy tikushaqtardy jetkizedi. ıAdrolyq elektr tartymy júkti tereń ǵaryshta — kún batareıalary jumys istemeıtin jerde tıimdi jyljytýǵa múmkindik beredi.
Osy kúzde NASA ǵylym salasynda Nensı Greıs Roman teleskopyn, al 2028 jyly ESA-men birlesip Satýrnnyń serigi Tıtanǵa jáne Rozalınd Franklın Mars roverine ıadrolyq qýatpen jumys isteıtin «Aınek» segizushaǵyn ushyrýǵa daıyndalyp jatyr.
HǴS-qa qatysty agenttik kommertsııalyq orbıtalyq stantsııalarǵa kóshýdiń jańa strategııasyn usyndy. NASA óz modýlin stantsııaǵa qondyrýdy josparlap otyr, sodan keıin orbıtada amerıkandyq qatysýyna kedergi keltirmesten ınfraqurylymdy birtindep jeke kompanııalarǵa berýdi josparlap otyr.
Eske salaıyq, NASA Aıǵa qonýdy 2028 jylǵa shegergen edi.
