Nıý-Iorkte qazaqstandyq «Qyzyl traktor» óner tobynyń kórmesi ashyldy
ASTANA. QazAqparat - Nıý-Iork qalasynda «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Qyzyl traktor» óner tobynyń «Oılar jınaǵy: Oıdaǵy oqıǵalar» retrospektıvti kórmesi ótip jatyr. Kórme 14 qazan - 30 qarasha aralyǵyna josparlanǵan. Bul - «Fokýs Qazaqstan» jobasy jáne ACAW Azııa zamanaýı óner aptalyǵy arnaıy baǵdarlamasynyń bir bóligi.
Kórmege «Qyzyl traktor» qazaqstandyq óner tobynyń úsh júzge jýyq eksponaty qoıylǵan. Onda kórkem sýret, grafıka, monýmentti músindik jumystar, keńistiktik nysandar, ınstallıatsııalar, performanstardyń muraǵattyq sýretteri jáne vıdeolary bar. Kórmeniń saltanatty ashylýynda «Qyzyl traktor» art toby óziniń «Tazartý» atty tanymal performanstarynyń birin usyndy.
Qazaqstannyń art-sahnasynda 90 jyldardyń basynan beri belsendi eńbek etip júrgen «Qyzyl traktor» qatysýshylary - transavangard qozǵalysynyń negizin salýshylar ekenin atap ótý kerek. Topty keńistiktik-qurylymdyq kompozıtsııa mektebiniń oqytýshysy jáne jolyn qýýshy Vıtalıı Sımakov qurǵan. Top qurylǵan ýaqyttan beri ataýyn birneshe ret ózgertken edi: «SaA toby», «Shymkent-Transavangard», «Sı qurylymdyq mektebi». 1995 jyly Moldaqul Narymbetovtyń usynysymen oǵan «Qyzyl traktor» ataýy berildi. Árqaısynyń derbes shyǵarmashylyq joly bolǵanyna qaramastan, top músheleri jıi birigip turady. Óz kezeginde, kórme ártúrli kezeńderdegi árbir sýretshiniń jeke shyǵarmashylyǵyn qarastyryp, olardyń jumystarynyń baılanysy men jańa mazmunyn jasaıdy.
«Qyzyl traktor» aımaqta bolyp jatqan áleýmettik jáne saıası ózgeristermen tyǵyz baılanysta bolatyn kóshpeliler, sopylyq, shamanıstik fılosofııalardy qaıta oılastyryp, paıdalanatynymen belgili. Kóshpelilerdiń turaqty qozǵalysy, 90-shy jyldardaǵy tanymal narratıv, sondaı-aq tabıǵı materıaldardyń - aǵash, jún, kıiz, toqymanyń qasıettiligi qoldan jasalǵan shań-qobyz, dombyra jáne baraban sııaqty halyq aspaptaryn paıdalanýmen teń dárejede toptyń performanstarynda jıi kezdesedi.
