N.Nazarbaev: Meniń tapsyrmalarymnyń túpki maqsaty - qarapaıym adamnyń muń-muqtajy, onyń ál-aýqaty men turmysynyń turaqtylyǵy

Otyrys barysynda 2015 jylǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndylary shyǵarylyp, ekonomıkalyq ósimdi qamtamasyz etý jónindegi sharalar aıqyndaldy.

Memleket basshysy 2016-2018 jyldarǵa arnalǵan Daǵdarysqa qarsy is-qımyl jospary aıasyndaǵy negizgi jumys baǵdarynyń biri qarjy turaqtylyǵyn qamtamasyz etý ekenin atap ótti.

- Ulttyq bank teńgeniń erkin aıyrbas baǵamy deńgeıin saqtap, baǵamnyń kúrt aýytqýyna jol bermeı jáne dollarsyzdandyrýdy jalǵastyra otyryp, tıimdi aqsha-nesıe saıasatyn júrgizýdi qamtamasyz etýge tıis. Búginde bankterdiń lıkvıdtilik alýyna shekteý joq. Ulttyq bank qazirgi jaǵdaıda durys saıasat júrgizip otyr dep sanaımyn. Qarjy ahýalyna kún saıyn monıtorıng jasaýdy júzege asyryp, Úkimetpen birge jedel sharalar qabyldaǵan jón, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev «Nurly jol» jáne ındýstrııalandyrý jónindegi memlekettik baǵdarlamalardy oryndaý, agroónerkásip keshenindegi basymdyǵy bar jobalardy júzege asyrý, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý arqyly jumyspen qamtýdy jáne iskerlik belsendilikti qamtamasyz ete otyryp, ekonomıkany odan ári ártaraptandyrýǵa aıryqsha nazar aýdarý qajettigin atap ótti.

Qazaqstan Prezıdenti qarjylyq múmkindikterdi, sonyń ishinde teńgeniń aıyrbas baǵamyn ózgertý esebinen bolǵan únemdeýdi eskere otyryp, tómendegideı baǵyttar boıynsha daǵdarysqa qarsy qosymsha sharalarǵa qarajat bólý jóninde sheshim qabyldanǵanyna nazar aýdardy.

Turǵyn úı qurylysyn jandandyrý

Salanyń odan ári damýyna qoldaý jasaý úshin «Nurly jol» baǵdarlamasyn 2017 jyly júzege asyrýǵa josparlanǵan qarajatty 2016 jylǵa aýystyrý esebinen 360 mıllıard teńge bólý jóninde tapsyrma berildi.

Osy qarajattyń 53 mıllıard teńgesi «Báıterek» holdıngi jelisi arqyly jalǵa beriletin turǵyn úı qurylysyn jalǵastyrýǵa, 149 mıllıard teńgesi nesıelik turǵyn úı qurylysyna, sonyń ishinde 22 mıllıard teńge salymshylardy jergilikti atqarýshy organdar men Turǵyn úı qurylys jınaq banki arqyly nesıeleýge baǵyttalady. Sonymen qatar, jekemenshik qurylys kompanııalaryn qoldaý úshin «Samuryq-Qazyna» AQ arqyly qaıtarymdy negizde 97 mıllıard teńge bólinedi. Bul rette qurylysshylarǵa qoıylatyn talaptar birlesip qarjylandyrýdy, jeri men jobalyq-smetalyq qujattarynyń, júzege asyrý isiniń bekitilgen baǵasynyń bolýyn qamtýy tıis ekendigi atap ótildi.

Memleket basshysy jappaı turǵyn úı salynatyn jańa aýdandarǵa ınfraqurylym tartý úshin ákimdikter arqyly 61 mıllıard teńge bólinetinin aıtty.

- Bul jumystardyń jaýapkershiligi osy qyzmet júrgiziletin óńirdiń ákimderine tikeleı júkteledi. Baspana quny áleýmettik sıpatta bolýǵa tıis ekendigine aıryqsha nazar aýdarǵym keledi, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti bul sharalar 2016 jyly qosymsha 1,5 mıllıon sharshy metr turǵyn úıdi paıdalanýǵa berýge jáne ІJÓ ósimine úles qosýǵa múmkindik beretinin aıtty.

Infraqurylymdyq jobalardy júzege asyrýdy jedeldetý

Memleket basshysy 2016 jyly «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa josparlanǵan, Ulttyq qor qarajatynyń baǵam aıyrmasy esebinen qalyptasqan 194,5 mıllıard teńgeni bólýdi tapsyrdy. Osy qarajattyń 78 mıllıard teńgesi «Nurly jolda» 2016 jylǵa qarastyrylǵan ınfraqurylymdyq jobalardy jedeldetýge, sonyń 28 mıllıard teńgesi apat jaǵdaıyndaǵy mektepterden jáne úsh aýysymdaǵy oqytýdan 2017 jyldyń aıaǵyna deıin tolyq arylý úshin 42 jańa mekteptiń qurylysyn salýǵa baǵyttalady.

Shaǵyn jáne orta bıznesti, ekonomıkanyń bazalyq salalaryn qoldaý

Qazaqstan Prezıdenti jeke kompanııalardyń basqarýyna berilgenge deıin Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory salymshylarynyń qarajattarynyń saqtalýy men tabystylyǵyn qamtamasyz etýdi, bos zeınetaqy jınaqtaryn 2016 jyly 1 trıllıon 450 mıllıard teńge somasynda birqatar baǵyttar boıynsha ınvestıtsııalaýdy tapsyrdy. Atap aıtqanda, 500 mıllıard teńge BJZQ qarajatynyń ártaraptylyǵyn qamtamasyz etý jáne azamattardyń zeınetaqy jınaqtarynyń tabystylyǵyn arttyrý maqsatynda syrtqy naryqtarda ınvestıtsııalaý úshin shetel valıýtasyna aýystyrýǵa baǵyttalady.

Sondaı-aq 600 mıllıard teńge ekinshi deńgeıli bankter men ulttyq holdıngterdiń sharttalǵan oblıgatsııalaryn qaıtarymdy negizde jáne zeınetaqy aktıvteriniń saqtalýy men tabystylyǵyn arttyrý úshin naryqtyq paıyzdyq mólsherleme arqyly satyp alýǵa jumsalady. Budan ári atalǵan qarajat ekonomıkanyń mańyzdy sektorlaryn yntalandyrý úshin ınvestıtsııalanady. Negizi baǵyttardyń qatarynda, birinshiden, shaǵyn jáne orta bıznes qajettilikterin aınalym qarajaty arqyly sharttyq negizde qarjylandyrý jáne qaryzdaryn qaıta qarjylandyrý máselesi bar. Bul kásipkerlerdiń 700 jobasyn qarjylandyrýǵa, 14 myń jumys ornyn ashýǵa, 540 mıllıard teńgeniń ónimin ótkizýge jáne bıýdjetke shamamen 60 mıllıard teńge salyq túsimin qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Ekinshiden, Qazaqstannyń ońtústigindegi energııa tapshylyǵyn azaıtý maqsatynda «KEGOC» AQ-nyń «Soltústik-Shyǵys-Ońtústik» jobasyn júzege asyrýdy jedeldetý. Úshinshiden, AÓK-niń basymdyǵy bar jobalaryn, sonyń ishinde et jáne sút óndirý men óńdeý jónindegi jobalardy qarjylandyrý. Tórtinshiden, 3456 aýyldyq eldi mekenniń keńjolaqty ınternet jelisine qol jetkizýin qamtamasyz etý.

Halyqtyń iskerlik belsendiligin jáne jumyspen qamtylýyn qoldaý

Nursultan Nazarbaev áleýmettik saıasattyń basymdyǵy bar mindeti jumys oryndaryn saqtap, jańa jumys oryndaryn ashý bolyp sanalatynyna nazar aýdardy. Osyǵan baılanysty 2016 jyly Úkimettiń arnaýly rezervinen qosymsha 100 mıllıard teńgege jýyq qarjy bólý tapsyryldy.

Atalǵan qarajattyń 63 mıllıard teńgesi mańyzy arttyrylǵan Jumyspen qamtýdyń jol kartasyn júzege asyrýǵa baǵyttalady. Ol 2009-2010 jyldardyń Jol kartasyndaǵydaı áleýmettik ınfraqurylymdy jáne Turǵynúı-kommýnaldyq sharýashylyq nysandaryn jóndeý isin, shaǵyn nesıe berý aýqymyn ulǵaıtýdy, jumysshy jastar úshin jataqhanalar salýdy, sondaı-aq jumys berýshilerdiń jumys oryndaryn saqtaý jónindegi shyǵyndaryn sýbsıdııalaý isin qamtıdy

- Bul 60 myńǵa jýyq adamdy jumyspen qamtýǵa, sonyń ishinde myńǵa jýyq ınfraqurylymdyq jobany júzege asyrý arqyly 18 myń jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi, - dedi Memleket basshysy.

Budan bólek, shaǵyn jáne orta bıznes nysandaryna jetispeı jatqan ınfraqurylym jelisin tartý úshin «Bıznestiń jol kartasy - 2020» baǵdarlamasy aıasynda qosymsha 15 mıllıard teńge bólýge tapsyrma berildi.

Qazaqstan Prezıdenti daǵdarys ýaqytynda otandyq ekonomıkany qoldaýǵa eleýli qarajattyń bólinýi Ulttyq qordy der kezinde qurýdyń, zeınetaqy júıesin jáne jalpy ekonomıkany reformalaýdyń, sondaı-aq teńgeniń erkin baǵamyna kóshýdiń arqasynda múmkin bolǵanyn atap ótti.

- Atalǵan sharalardy júzege asyrý úshin bólinip otyrǵan qarajatty tolyqtaı jáne tıimdi ıgerý 2016 jyly ekonomıkalyq belsendilikti arttyryp, jumyspen qamtý isine qoldaý kórsetip, ekonomıka ósimine 1 paıyzǵa deıin úles qosýdy qamtamasyz etedi, - dedi Nursultan Nazarbaev.

Qalyptasyp otyrǵan syrtqy jaǵdaıdy eskere otyryp, Úkimetke qarajattyń jumsalýyn qatań qadaǵalaýdy qamtamasyz etý tapsyryldy. Memleket basshysy óńirlerdegi berilgen tapsyrmalardyń oryndalýynyń mańyzdylyǵyna, sondyqtan oblystardyń ákimderi bólinip jatqan qarajattyń tıimdi ıgerilýin qadaǵalaý úshin qolda bar barlyq resýrsty jumyldyrýǵa tıistigine nazar aýdardy.

Sondaı-aq Nursultan Nazarbaev 2016 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý qajettigine jáne memlekettik, salalyq baǵdarlamalarǵa tıisti ózgerister engizý máselelerine toqtaldy.

Prezıdent Ákimshiligine atalǵan tapsyrmalardyń oryndalýyn qadaǵalaý mindeti júkteldi.

Sońynda Nursultan Nazarbaev Qazaqstan qoldanyp otyrǵan daǵdarysqa qarsy sharalarǵa ózge memleketterdiń shamasy jete bermeıtinin aıtty.

- Kóptegen elder qıyn jaǵdaıda qaldy jáne áleýmettik kiristerin qysqartýǵa, jobalaryn toqtatýǵa májbúr bolyp otyr, nátıjesinde jumyssyzdyq ósýde. Biz ındýstrııalyq nysandar salýdy jalǵastyryp, jańa naryqtarǵa jol ashyp otyrmyz. Daǵdarysqa qarsy bizdiń ekonomıkalyq saıasatymyz tek ekonomıkalyq ósimniń jańa joldaryn izdeý men tabýǵa ǵana baǵyttalyp otyrǵan joq. Meniń tapsyrmalarymnyń báriniń túpki maqsaty - qarapaıym adamnyń muń-muqtajy, onyń ál-aýqaty men turmysynyń turaqtylyǵy, - dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Jıyn barysynda eldiń 2015 jylǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndylary jáne bıylǵy josparlar týraly Ulttyq ekonomıka mınıstri E.Dosaev, memlekettik bıýdjettiń 2015 jylǵy atqarylýy jóninde Qarjy mınıstri B.Sultanov, aqsha-nesıe saıasaty jóninde D.Aqyshev baıandama jasady.