Myrzahmetov: Agroǵylymnyń damýyna kedergi keltirip otyrǵan birden bir jaıt - júıesizdik

Jıynǵa ǵalymdar, «Atameken» UKP ókilderi, respýblıkalyq agrarlyq oqý oryndarynyń basshylary, aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileri, bıznes qaýymdastyq  ókilderi qatysty, dep habarlaıdy   QR AShM Baspasóz qyzmeti.

Aýyl sharýashylyǵy - kez kelgen memlekettiń damýynyń  negizgisi. Onyń damýy úshin zamanaýı tehnologııa men mamandar qajet ekeni belgili. Semınarda  osy máseleler talqylandy.

Qazirgi tańda agrarlyq ǵylym jetistikteri kesheýildeýde. Aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha ozyq tehnologııalar men ınnovatsııalardyń úlesi az ekenin aıta ketken jón.

Mamandardyń jasynyń ulǵaıýy, ǵalymdardyń basqa salaǵa aýysýy, jastardyń ǵylymǵa qyzyqpaýynan aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń deńgeıi tómendeýde.

Mysaly, sońǵy 10 jylda aýyl sharýashylyǵy ǵylymmen aınalysatyn mamandardyń sany 8%-ǵa kemidi, ǵylymı dárejesi bar ǵalymdardyń ortasha jasy - 57 jas, bas ǵylymı qyzmetkerlerdiń ortasha jasy - 65 jas, jetekshi jáne aǵa ǵylymı qyzmetkerlerdiń- 54 jas, kishi ǵylymı qyzmetker - 30 jas bolyp tabylady. Zeınetkerlik jasyndaǵy ǵalymdar 15% qurap otyr. Ekonomıkanyń basqa sektorymen salystyrǵanda, ǵalymdardyń ortasha jalaqy mólsheri birshama tómen.

Jyl saıyn birshama qarajat bólinse de, ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystarynyń naqty krıterııleri anyqtalmaǵan, ǵylymı zertteýlerdi engizý deńgeıi tómen dep aıtýǵa bolady.

Sońǵy 10 jylda ǵylymı zertteýlerge bıýdjetten 50 mlrd teńge bólindi. Al engizilgen ǵylymı zertteýlerdiń sany 262-ni ǵana qurap otyr.

Al halyqaralyq tájirıbege súıensek, bıznes-qaýymdastyq ókilderi tarapynan ǵylymdy qarjylandyrý úlesi Lıýksembýrgte - 80%, Japonııa men Germanııada - 70 %, v Fınlıandııa, Shvetsııa, Qytaı, AQSh-ta - 65%, Frantsııada  - 54 % quraıdy. Al bul kórsetkish bizdiń elimizde nebári 5% qurap otyr.

Sonymen qatar, agrarlyq sektordyń damýynyń bir kórsetkishi - joǵary bilimdi kadr daıarlaý.

Qazirgi tańda aýylda maman tapshy. Joǵary oqý ornyn memlekettik grantpen bitirgen túlekterdiń 50% ǵana aýyldy jerlerde jumys jasaıdy.

QR Premer-Mınıstriniń orynbasary - QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.Myrzahmetovtyń aıtýynsha, ne úshin jumys isteý kerek ekenimizdi oılanatyn naqty maqsat bar. "Menińshe, ǵylymnyń, onyń ishinde agroǵylymnyń damýyna kedergi keltirip otyrǵan birden bir jaıt - ol máseleni sheshýdegi júıesizdik. Álemdik tájirıbege súıene otyryp, Ulttyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵy» KeAQ júıesin jetildirýdi maqsatty túrde júrgizý kerek".

Jıyn qorytyndysynda Jol kartasyn iske asyrý baǵytynda kadr saıasaty júıesin jetildirý men «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha mamandar daıyndaýdy jáne álemniń jetekshi ýnıversıtetterinen ǵalymdardyń tájirıbeden ótý júıesin jetildirý týraly tapsyrma berildi.

Sonymen birge A.Myrzahmetov Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıteti bazasyndaǵy Agrotehnologııalyq hab jumysymen tanysty. Agrohab agroǵylym, bilim jáne óndiristiń ózara áreket alańy retinde 2016 jyly qurylǵan bolatyn.

Agrohabtyń quramyna Qazaq-Japon ınnovatsııalyq ortalyǵy, Sý, Agroınjenerlik máseleler jáne energııa únemdeý, Qazaq-Koreı, Turaqty egin sharýashylyǵy, Azyq-túlik  tehnologııasy jáne sapa ortalyqtary, Innovatsııalyq jylyjaı, «Agroýnıversıtet» oqý-tájirıbe sharýashylyǵy, Qazaqstan-Belarýs agroınjenerlik ınnovatsııalyq ortalyǵy kiredi. 

Hab ýnıversıtettiń dińgegi bola otyryp, memlekettik-jekeshelik seriktestik mehanızmi kómegimen qysqa merzim aralyǵynda  agrobızneske ınnovatsııalyq ıdeıalar men tehnologııalardy, startap-jobalardy tartady. Sol arqyly jalpy respýblıkanyń aýyl sharýashylyǵy salasynyń básekege qabilettiligin arttyratyn bolady.

«Búgingi kúngi tabysty jumysymyzdyń biri Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtetindegi  AÓK salasyndaǵy  Agrohab  bolyp tabylady. Transfertti tehnologııalar jobalaryn damytý AÓK úshin mańyzdy. Kórip otyrǵanymyzdaı, Agrohab  myqty ujym men ádistemesi bar jáne amerıkandyq aqparat jáne  tehnologııa ortalyǵynyń basshylarymen tyǵyz qarym-qatynasta jumys atqaryp otyr» - dedi Aýyl sharýashylyǵy mınıstri.