Myqty ekonomıka - qýatty memlekettiń kepili

Ulttyq ekonomıka mınıstri Q.Bıshim­baevtyń málimetinshe, el ekonomıka­syn­daǵy oń dınamıka saqtalýda: qańtar-maý­sym aılarynda elimizdiń JІÓ-si 0,1%-ǵa ósken. Sondaı-aq negizgi kapıtalǵa quıyl­ǵan ınvestıtsııa kólemi 8,5%-ǵa ósip otyr. 

Qýandyq Bıshimbaevtyń túsindirýinshe, ekonomıkanyń ósimi «Nurly jol» jáne ın­dýstrııalandyrý baǵdarlamalaryn jú­zege asyrý arqasynda múmkin bolǵan. Res­pýblıkadaǵy qurylys jumystarynyń kó­lemi 6,6%-ǵa artypty. Buǵan óndiristik obektilerdiń jáne turǵyn úı keshenderi­-niń kóptep iske qosylýy serpin bergen. Aýyl sharýashylyǵynyń ónim shyǵarý kó­lemi mal sharýashylyǵyndaǵy óndiristiń artýy esebinen 2,7%-ǵa ulǵaıǵan. Nesıe­lendirý kólemi de qaıtadan ulǵaıa bastapty. 2016 jylǵy qańtar-mamyr aılarynda bank­­ter 3,7 trıllıon teńge nesıe bergen, bul byltyrǵy sáıkes merzimdegiden 6,7%-ǵa kóp. 

Elimizdiń óńirleri de ósim jolyna shy­ǵýda. Ekonomıkalyq kórsetkishter boıyn­sha Aqmola (6,5%), Ońtústik Qazaqstan (5,3%) jáne Shyǵys Qazaqstan (4,3%) ob­lystary kósh bastaýda. 

Sonymen birge óńirlerde birqatar iri nysandardyń qurylysy aıaqtaldy. Qara­ǵandy oblysynda «Jezqazǵan-Beıneý» jáne «Arqalyq-Shubarkól» temirjoldary salynyp bitti. Qyzylorda oblysynda «Beıneý-Bozoı-Shymkent» magıstraldi gaz qubyrynyń jáne «Jezqazǵan-Sek­seýil» temir jol jelisiniń qurylysy tá­mamdaldy. Almaty oblysynda «Asyl Arman» turǵyn úı keshen salý, «Almaty-Qapshaǵaı», «Almaty-Óskemen» jáne «Almaty-Qorǵas» avtokólik joldaryn qaı­ta qalpyna keltirý boıynsha jumys­tardyń negizgi aýqymy artta qaldy. 
Úkimet otyrysynyń kún tártibine el eko­nomıkasyn damytý, sonyń ishinde ın­dýstrııalandyrý máseleleri de shyǵaryldy. Investıtsııalar jáne damý mınıstri J.Qasymbek Elbasynyń tapsyrmalaryna, «jahandyq salalyq jáne tehnologııalyq trend-úrdisterge» sáıkes, ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý baǵdarlamasyna óz­gerister engizý jobasyn usyndy. Jáne bul jobany Úkimet músheleri otyrysta bir­aýyzdan maquldady. Jańarǵan baǵdarla­ma boıynsha eksporttaýshylar qoldaý kó­retin bolady. 

Mınıstrdiń aıtýynsha, óńdeý óner­kásibin damýǵa tıimdi yntalandyrý saıasaty jalǵasady. Buǵan qosa, eńbek ónimdiligi men daıyn ónimder eksportynyń kólemi ósýi tıis eken. Maqsatty - ındıkatorlar boı­yn­sha 2019 jylǵa qaraı óńdeý ónerkásibi ónimderiniń eksporty 2015 jylmen salys­tyrǵanda, 19%-ǵa artýy tıis. Bul rette osy saladaǵy eńbek ónimdiliginiń ósimi 22%-ǵa ósýi kerek. Al negizgi kapıtalǵa salynar ın­vestıtsııa kólemin 2015-2019 jyldary 4,5 trıllıon teńgege deıin jetkizý kózdelýde. 

- Qoıylǵan mindetterge qol jetkizý maq­satynda Investıtsııalar jáne damý mınıstrligi ónerkásiptiń barynsha eks­portqa baǵyttalǵan 8 sektoryn iriktep al­dy. Bular - qara jáne tústi metallýrgııa, munaı óńdeý, munaıhımııa jáne agrohı­-mııa, avtomobıljasaý jáne elektrli-teh­nıkalyq mashınajasaý, sondaı-aq tamaq ónimderin óndirý. Munyń syrtynda buǵan deıin belgilengen 14 basymdyqty sektorda da memlekettik qoldaý sharalary jasala­-tyn bolady, - dedi J.Qasymbek.

Úkimet iske asyratyn jumystardyń negizgi baǵyttary aıasynda Indýstrııa­lan­dyrý kartasyn qalyptastyrýdyń ádis-tá­silderi qaıta qaralady, memlekettik qoldaý kórsetýdiń rásimderi men erejeleri de qaıta túziledi, bul rette negizgi krıterıı retinde eksportqa baǵdarlaný jáne ónimdilik aly­nady. Ulttyq eksporttyq brendterdi qa­lyptastyrý jáne ilgeriletý júrgiziledi. 

Innovatsııalar ortalyqtaryn qalyp­tastyrý aıasynda «startaptardy» qoldaý kúsheıtiledi. Halyqty ónimdi eńbekpen qamtý sharalary qabyldanady. Osylaısha, kúshti óńdeý sektory aınalasynda memle­-ket ónimdi qyzmet kórsetý sektorlaryn óris­tetpek, al taýarlar eksportynyń artýy ekonomıkaǵa ornyqtylyq beredi jáne shıkizat baǵalaryna táýeldilikti azaıtady.  
Eldos SENBAI