Mýzeılerdiń mıssııasy ózgerip bara jatyr – Aıda Balaeva

Aıta keteıik, is-shara tarıhı-mádenı murany saqtaý, mýzeı isin damytý, ınnovatsııalar men tsıfrlyq transformatsııa máselelerine arnaldy.

Forýmnyń ashylýyna QR Premer-Mınıstriniń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Frantsýz Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Sılvan Gıoge, ALIPH qorynyń atqarýshy dırektory Valerı Frelan, Eýropalyq Odaqtyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Elshisiniń orynbasary, birinshi keńesshi Aaro ıÝlıtalo qatysty.

Alqaly jıyn IV Halyqaralyq Qazaqstan mýzeı kongresiniń jalǵasyna aınaldy. Forým Qazaqstan, Frantsııa, Ortalyq Azııa elderi men túrki áleminen kelgen mýzeı mamandaryn, ǵalymdardy, restavratorlardy, sáýletshilerdi jáne mádenı mura salasyndaǵy sarapshylardy bir alańǵa toǵystyrdy.

Ashylý rásiminde Aıda Balaeva forýmnyń Mádenıet jáne óner qyzmetkerleri kúni qarsańynda ótip otyrǵanyn atap ótip, onyń mýzeı salasyndaǵy kásibı dıalogty damytý úshin aıryqsha mánge ıe ekenin jetkizdi.

-Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev mádenı murany saqtaý men dáripteýdiń memlekettik mańyzyn únemi erekshe atap ótedi. Jańa qabyldanǵan Ata zańda mádenıet pen ulttyq qundylyqtardy qasterleý memlekettiń basty qundylyqtarynyń biri retinde aıqyndaldy. Bul – mádenı murany saqtaý men ony bolashaq urpaqqa jetkizý isine strategııalyq deńgeıde mán berilip otyrǵanynyń naqty kórinisi. Al mýzeıler osy mańyzdy mıssııany júzege asyratyn negizgi ınstıtýttardyń biri ekeni sózsiz. Mýzeı – ótken men búgindi jalǵaıtyn kıeli oryn. Qazirgi kezde mýzeılerdiń mıssııasy túbegeıli ózgerýde. Olar endi tek jádiger saqtaıtyn oryn emes, bilim men ǵylymnyń, kreatıv ındýstrııalardyń, tsıfrlyq tehnologııalardyń toǵysqan ortalyǵyna aınalyp otyr, – dedi Aıda Balaeva.

Aıta keteıik, búginde Qazaqstanda 286 mýzeı jumys isteıdi. Olardyń qorynda 4,5 mıllıonnan astam jádiger saqtalǵan. Jyl saıyn elimizdegi mýzeılerge 6,5 mıllıonnan astam adam keledi. Bul qoǵamda tarıhqa, mádenıetke jáne ulttyq muraǵa degen qyzyǵýshylyqtyń turaqty suranysqa aınalǵanyn kórsetedi.

Frantsııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Sılvan Gıoge forým 2024 jyly Qazaqstan Prezıdentiniń Frantsııaǵa memlekettik sapary aıasynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardyń naqty jalǵasy ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul alań eki eldiń mýzeı mamandary arasyndaǵy yntymaqtastyqty jańa deńgeıge kóterýge múmkindik beredi.

-2024 jyldan beri Frantsııa men Qazaqstannyń mádenıet mekemeleri birlesken jobalardy júıeli túrde júzege asyryp keledi. Sonyń jarqyn mysaldarynyń biri – Gıme mýzeıinde ótken «Qazaqstan: Uly dala jaýharlary» kórmesi. Ony 70 myńnan astam adam tamashalady. Búginde bizdiń yntymaqtastyǵymyz restavratsııa, konservatsııa, kollektsııalardy basqarý, mýzeı keńistigin qalyptastyrý jáne jańa tehnologııalardy qoldaný baǵyttary boıynsha jalǵasyp keledi. Bul forým Frantsııa, Qazaqstan jáne óńir mamandary arasyndaǵy áriptestiktiń jańa baǵyttaryn ashatynyna senimdimin, – dedi Sılvan Gıoge.

Forýmnyń negizgi baǵyttarynyń biri – Qazaqstan men Frantsııa arasyndaǵy mýzeı salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytý. Sonymen qatar tsıfrlyq mýzeı taqyrybyna erekshe nazar aýdaryldy. Qatysýshylar 3D-qujattandyrý, vırtýaldy kórmeler, jasandy ıntellektini paıdalaný, mýzeı zattaryn tsıfrlyq esepke alý jáne kollektsııalarǵa qoljetimdilikti keńeıtý máselelerin talqylaýda.

Budan bólek, forým baǵdarlamasynda materıaldyq emes mádenı muraǵa arnalǵan arnaıy bólim qarastyrylǵan. Onyń aıasynda dástúrli qolóner, sondaı-aq olardy mýzeı keńistiginde saqtaý jáne dáripteý tájirıbeleri sóz bolady.

Osyǵan deıin elde mýzeı salasyn damytý tujyrymdamasy ázirlenip jatqany týraly jazdyq.