Mýzeı jádigerleri: Shyman hannyń ordasy, Sáńkibaı batyrdyń jerlengen jeri
TEMІR AÝDANY. QazAqparat - Aqtóbeniń Temir aýdanynda Shyman hannyń ordasy ornalasqan aýyl men Sáńkibaı batyr jerlengen jer bar. QazAqparat tilshisi aýdandaǵy qundy jádigerlermen tanysyp qaıtty.
Aqtóbe oblysy, Temir aýdanynyń ortalyǵy Shubarqudyq aýylyndaǵy mýzeıde tarıhı derekter saqtaýly tur. Máselen, arheologııa-etnografııa zalynda qysh qumyra synyqtary, kúıdirilgen tastar bar.
«HV-XVI ǵasyrlarda Temir aýdanynyń Tasqopa aýylynda qala boldy. Bul jer Shyman hannyń ordasy dep ataldy. Kúıdirilgen tas bólshegi, synyqtary qıraǵan qala ornynan tabylǵan jádiger. Qala jaýgershilik zamanynda qıratylǵan eken. Besoba, Qosoba degen mazarlar bar», - dedi Temir aýdanynyń ákimi Joldas Qalmaǵambetov. Qazirgi ýaqytta qıraǵan qala orny tómpeshikke aınalǵan. Tarıhı derekterge súıensek, qala kúıdirilgen kirpishten salynǵan. Aýyl aqsaqaly Orynbasar Dosanov «Shyman hannyń ordasy» atty maqalasynda Uly jibek joly boıynda qala salǵan Shyman hannyń ordasyn qalmaqtar buzyp, qıratqanyn jazady.
«Sáńkibaı batyrdyń súıegi Temir aýdanynyń terrıtorııasynda, Kenjaly ózeniniń boıynda jatyr. Mazary bar, urpaqtary as berip turady. Aqtóbe qalasynda Sáńkibaı batyr dańǵyly bar. Biraq kóbi onyń súıegi aýdanda ekenin bilmeıdi», - dedi Temir aýdanynyń ákimi Joldas Qalmaǵambetov.
Temir aýdandyq mýzeıinde soǵys ardageriniń denesinen tabylǵan oq ta saqtaýly. Aýdan boıynsha 10 myńnan astam adam Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysty. Qazir tek bir ardager qaldy. Soǵys ardageri Ánýar Ahmetjanov Keńqııaq aýylynda turady.
«1942 jyly Aıtbaı Almaǵambetovke oq tıip, oq 1997 jyly alyndy. 55 jyldan keıin qoly aýyryp, oq bar ekeni anyqtalǵan eken. Oqty jergilikti dárigerler alyp tastady. Aýdanda tórt general ómirge keldi. Jansen Kereev týyp, ósip, mektep bitirdi. Qazaqtyń maqtanyshyna aınalǵan azamat J.Kereev atyndaǵy mektep, kóshe bar. Jansen Kereevtiń Jansen Kereev atty nemeresi bar. Almaty qalasynda turatyn Jansen «Týǵan jerge taǵzym» atty aktsııasy aıasynda eki mektepke tegin Wi-fi ornatyp berdi. Qazir balalardyń bári ınternetti tegin paıdalanyp júr», - dedi J. Qalmaǵambetov.
Aıta keteıik, aýdandyq murajaıda 3 myńnan astam jádiger bar. Jyl saıyn mýzeı jádigerimen 7 myńǵa jýyq adam tamashalaıdy.
Temir aýdanynda Dosjan ıshannyń jerlengen jeri men meshiti bar. Mekkeden qonaq úı salǵan ıshannyń urpaǵy áli de sol aýdanda turady. Olardyń qolynda atadan ákege mıras bolyp qalǵan mórdiń túpnusqasy saqtaýly tur.
