Munaı tapshylyǵy, baǵanyń kezekti ósýi álem ekonomıkasyna taǵy qaýip tóndirip keledi
ASTANA. KAZINFORM – Álemdik munaı qory jyldam azaıyp barady, al naryq munaı baǵasynyń jańa qymbattaý kezeńimen betpe-bet kelýi múmkin. Parsy shyǵanaǵy óńirinen munaı jetkizý kóleminiń jıyntyq shyǵyny qazirdiń ózinde 1 mlrd barrelden asty, dep habarlaıdy Euronews.
Halyqaralyq energetıkalyq agenttik Ormýz buǵazy arqyly jetkizilimdegi irkilister munaı naryǵyndaǵy tapshylyqty saqtap otyrǵanyn jáne baǵanyń kúrt qubylý qaýpin kúsheıtip jatqanyn eskertti.
Agenttiktiń málimetinshe, Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys bastalǵaly on aptadan astam ýaqyt ótken soń álemdik munaı qory rekordtyq qarqynmen azaıyp jatyr. Naýryz aıynda qor 129 mln barrelge qysqarsa, sáýirde AQSh pen Izraıldiń Iranǵa jasaǵan soqqylary jáne Parsy shyǵanaǵy elderinen munaı eksportyndaǵy keıingi irkilister aıasynda taǵy 117 mln barrelge tómendegen.
Eń úlken tómendeý EYDU elderinde tirkeldi. Bul memleketterde jerústi qorlary 146 mln barrelge azaıǵan. Al EYDU quramyna kirmeıtin elderdegi kórinetin qor kólemi taǵy 24 mln barrelge qysqarǵan.
HEA málimetinshe, Parsy shyǵanaǵy óńirinen munaı jetkizýdiń jıyntyq shyǵyny 1 mlrd barrelden asyp ketken. Agenttik baǵalaýynsha, Ormýz buǵazyndaǵy shekteýler saldarynan táýligine 14 mln barrelden astam munaı óńirden syrtqa shyǵarylmaı otyr. Agenttik bul jaǵdaıdy «usynysqa jasalǵan buryn-sońdy bolmaǵan soqqy» dep atady.
AQSh pen Iran arasyndaǵy yqtımal kelisimge qatysty belgisizdik jaǵdaıynda munaı naryǵy óte turaqsyz kúıde qalyp otyr. North Sea Dated etalondyq munaıynyń baǵasy bir kezeńde barreline 144 dollarǵa deıin kóterilip, keıin 100 dollardan tómen túsken. Alaıda sodan keıin qaıta óse bastaǵan.
Daǵdarys saldaryn jumsartý úshin Saýd Arabııasy men BAÁ munaı eksportynyń bir bóligin Ormýz buǵazynan tys balama baǵyttar arqyly jónelte bastady. Sonymen qatar AQSh pen Atlant basseınindegi ózge óndirýshiler Azııaǵa munaı jetkizýdi ulǵaıtqan.
HEA boljamynsha, jybıyl álemdik munaı suranysy táýligine 420 myń barrelge tómendep, kúnine 104 mln barrel deńgeıinde bolady. Bul Iran tóńiregindegi qaqtyǵystyń ýshyǵýyna deıingi boljamdardan aıtarlyqtaı tómen.
Agenttik mamandary Ormýz buǵazy arqyly tranzıt birtindep qalpyna kele bastasa, jyldyń ekinshi jartysynda suranys qaıta ósýi múmkin dep sanaıdy. Alaıda mundaı jaǵdaıda da álemdik naryqtaǵy munaı tapshylyǵy kem degende jyl sońyna deıin saqtalýy yqtımal.
Aıta keteıik, buǵan deıin Goldman Sachs banki qolda bar álemdik munaı qorynyń nebári úsh aıǵa ǵana jetetinin jarııalady.
