Muhtar Ábilıazov pen onyń sybaılastarynyń isi boıynsha taraptardyń sóz saıysy 23 mamyrda ótedi (jalǵasy)
Ushaqtardyń qupııasy ASTANA. QazAqparat - Muhtar Ábilıazov jalǵandy jalpaǵynan basyp ómir súrgendi qalaǵan. Árıne, bul eshkimge qupııa emes. Onyń Amerıka men Eýropadaǵy asa qymbat úıleriniń sýretterimen eshkimdi tań qaldyrmaıtynymyz anyq. Alaıda sotta onyń quny asa qymbat ushaqtardy satyp alǵany áshkerelendi.
Alǵashqy sot otyrystarynyń birinde aıyptaýshy tarap Áblıazovtiń jekemenshik ushaq satyp alýyna qatysty birneshe qylmystyq kesteni jarııalaǵan edi. Árıne, áýe kemelerin ol BTA banktiń aqshasyna satyp alǵany belgili. Buǵan qosa, ushaqtar oqıǵasyna jurttyń nazaryn aýdara túsken jaıttyń biri, Ábilıazov ózi satyp alǵan ushaqtaryn jalǵa beripti.
Tolyǵyraq aıtsaq, 2005 jyly BTA bank qaryz aqsha berý degen jeleýmen shetelde tirkelgen «Sırııa Alıans LTD» offshorlyq kompanııasyna birneshe transhpen 10,6 mlrd. teńge aýdarady. Bul aqsha arnaıy qurylǵan DCM kompanııasynyń kómegimen aýdarylady. DCM arqyly úsh uşaq satyp alynady, al 2006 jyly «Sırııa Alıans LTD» olardy Ábilıazovtiń basqa bir jalǵan kompanııasy - «Eksellent Glaıd»-tiń ıeligine beredi. Sońǵy kompanııa óz kezeginde ushý reısterin júzege asyrýǵa BTA bankpen kelisim jasaıdy. ıAǵnı, satyp alynǵan ushaqtar «Sırııa Alıans LTD»-ǵa berilgen nesıeni qamtamasyz etýdiń rólin atqarady.
2007 jyly BTA bank áýe kompanııasyna tasymaldaý qyzmeti úshin 923 mln.teńgege jýyq aqsha aýdarady, al 2008 jyly - 1,1 mlrd. teńge aýdarady. 2009 jyldyń basynda BTA bank «Sırııa Alıans LTD»-ǵa berilgen qaryzdy qamtamasyz etý maqsatynda ushaqtardyń ornyna soıa burshaǵyn qabyldap alady.
Grýzııa men Máskeýdegi bylyq-shylyqtar
Atalǵan qylmystyq istegi eń iri bólimderdiń biri - Áblıazovtiń Grýzııa men Reseı Federatsııasyndaǵy qarjy quıtyrqulyqtary. Eki oqıǵada da jer telimderin satyp alý jáne jyljymaıtyn múlik qurylysyn júrgizý degen jeleýmen kóp mıllıardtaǵan nesıe beriledi. Alaıda, qyrýar qarajat bólinse de, eshqandaı nysandar salynbaǵan jáne qaryz aqsha bankke qaıtarylmaǵan.
Tań qaldyrarlyǵy sol, Ábilıazov pen onyń sybaılastary bir ǵana qylmystyq keste arqyly BTA bankten 12 mlrd-qa jýyq teńgeni jymqyrǵany málim boldy. Bul bir ǵana oqıǵa. Bul jerde Seıshel araldarynda tirkelgen «Rımos Lımıted» kompanııasy týraly áńgime bolyp otyr. M. Ábilıazov Máskeýdegi Domodedovo aýdanynan jer satyp alynady degen jeleýmen atalǵan kompanııaǵa zańsyz jolmen nesıe beredi. Tizbekteı beretin bolsaq, mundaı mysaldar óte kóp. Olardyń árqaısysy boıynsha ondaǵan mıllıard teńgeler sheteldik shottarǵa aýdarylyp otyrǵan.
Atap aıtarlyǵy, osylaısha BTA bank Seıshel araldarynda tirkelgen alty offshorlyq kompanııaǵa qaryz aqsha bergen: olar «Starwood Contract Limited», «Winterra Holding», «Netgold Servises LTD», «Rimos LTD», «Toros LTD», «Higbond Associates LTD» kompanııalary. 2009 jyly atalǵan kompanııalar óziniń qaýqarsyzdyǵy týraly habarlama taratyp, alǵan nesıelerin Lıýksembýrgte tirkelgen basqa kompanııalarǵa aýdarady. Alaıda ol kompanııalar da ózderiniń mindettemelerin oryndamaıdy.
Sonymen qatar, M. Ábilıazov Grýzııada tek jer telimderine ǵana emes, telekommýnıkatsııalyq kompanııalardyń úlesine de qyzyǵýshylyq tanytady. Sóıtip, olardy satyp alýǵa BTA bankten birneshe mıllıardtaǵan aqsha bólinedi. Bul qaryz da, basqa qaryzdar sııaqty bankke qaıtarylmaıdy. Jalpy alǵanda, bul qylmystyq kesteniń kómegimen bankten 20 mln. AQSh dollarynan astam aqsha urlanady.
