Múgedektigi bar balalardy úı jaǵdaıynda ońaltý jobasy taǵy tórt óńirde iske qosylady

Qazir joba Shymkent qalasynda, Qyzylorda, Pavlodar jáne Abaı oblystarynda iske asyrylyp jatyr. Búginde joba aıasynda 642 bala keshendi ońaltý kómegimen qamtylǵan. Onyń 500-inde oń nátıje baıqaldy.

Joba 2024 jyldan beri elimizde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń qatysýymen Áleýmettik qorǵaý salasyn damytýdyń ulttyq ǵylymı ortalyǵy men «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qorynyń birlesken jumysy arqyly júzege asyrylyp keledi. Basty maqsat – balanyń ońaltýyn úıde jalǵastyrýǵa múmkindik berý jáne osy kezeńde mamandardyń qajetti qoldaýyn qamtamasyz etý.

Ońaltý aldynda mamandar balanyń jaǵdaıyn, qajettiligin jáne úıdegi múmkindikterin zerdeleıdi. Soǵan sáıkes balaǵa qajetti ońaltý quraldary irikteledi. Bul arnaıy kreslo, vertıkalızator, júrip-turý quraly nemese trenajer bolýy múmkin.

Qajetti qural-jabdyqtar otbasynyń úıine deıin jetkiziledi. Olardy otbasy belgili bir ýaqytqa aqysyz paıdalanady. Ata-analarǵa quraldardy qaýipsiz qoldaný ári balaǵa qajetti jattyǵýlardy durys oryndaý úıretiledi. Ońaltý kýrsynyń uzaqtyǵy men mazmuny ár balanyń jaǵdaıyna qaraı jeke belgilenedi.

Balanyń jaǵdaıyndaǵy oń ózgerister onyń kúndelikti qımyl-qozǵalys múmkindikteriniń jaqsarýyna qaraı eskeriledi. Ol úshin mamandar Bartel, FIM jáne negizgi qımyl-qozǵalys daǵdylarynyń buzylý deńgeılerin qoldanady. Mysaly, balanyń basyn burynǵydan jaqsy ustaı bastaǵany, ózdiginen otyra nemese tura alǵany, aıaǵyna súıene bastaǵany, júrý daǵdylarynyń jaqsarǵany nazarǵa alynady.

Joba aıasyndaǵy ońaltý jumystarynyń nátıjesinde 138 bala basyn jaqsy ustaı bastaǵan, 83 bala ózdiginen otyrýdy úırengen, 49 bala tirekpen júre bastaǵan. Al 35 bala ózdiginen júrip ketken.

Oń nátıjege qol jetkizgen balalardyń qatarynda 2018 jyly týǵan Maqan Ǵalymjan da bar. Ǵalymjan jobaǵa qosylǵan kezde aıaq bulshyqetteriniń álsizdigine baılanysty ózdiginen tura almaıtyn. Ol tek tirek arqyly tik tura alatyn.

Ońaltý barysynda Ǵalymjanmen Pronestander vertıkalızatory jáne MyWay júrip-turý quraly arqyly arnaıy jattyǵýlar júrgizildi. Ýaqyt óte kele aıaq bulshyqetteri kúsheıip, denesin tik ustaýy men aıaǵyna salmaq túsirýi jaqsardy. Ońaltý kýrsy aıaqtalǵan soń Ǵalymjan qoldaýdyń kómegimen júre bastaıdy.

Mańyzdy erekshelik balamen jumys ońaltý ortalyǵynda ǵana emes, úıde de jalǵasady. Ata-analarǵa arnaıy jattyǵýlar men qajetti usynystar beriledi. Olar jattyǵýlardyń oryndalýyn tsıfrlyq kúndelikke belgilep otyrady. Al mamandar balanyń nátıjesin qashyqtan baqylap, qajet bolǵan jaǵdaıda ońaltý baǵdarlamasyna ózgeris engizedi.

Mundaı tásil shalǵaıda turatyn otbasylar úshin tıimdi. Bala jattyǵýlaryn úıde jasaı beredi. Al ata-analar qajet kezde mamandarmen qashyqtan sóılesip, keńes ala alady. Bul ońaltý ortalyǵyna qaıta-qaıta baryp turýdy azaıtady.

Búginde joba júzege asyrylyp jatqan tórt óńirde 405 tehnıkalyq ońaltý quraly paıdalanylyp jatyr. Buǵan qosa, jobany Batys Qazaqstan oblysynda iske qosý úshin 8 qural-jabdyq jiberildi.

Batys Qazaqstan oblysynda joba bıyl qyrkúıek aıynda iske qosylady dep josparlanyp otyr. Al Soltústik Qazaqstan jáne Mańǵystaý oblystarynda, sondaı-aq Ulytaý oblysynda jobany jyl sońyna deıin bastaý kózdelgen. Qazir óńirlerde daıyndyq jumystary júrgizilip jatyr. Qajetti ońaltý quraldary satyp alynyp, balalarǵa úıde kómek kórsetýge qajetti jaǵdaılar jasalyp jatyr.

Jańa óńirlerde jobaǵa qansha bala qatysatyny daıyndyq jumystary aıaqtalǵannan keıin anyqtalady. Balalar jobaǵa jeke tártippen irikteledi. Bul rette balanyń densaýlyq jaǵdaıy, ońaltýdyń maqsaty, qandaı qural-jabdyq qajet ekeni jáne satyp alynǵan tehnıkalyq quraldardyń naqty sany eskeriledi.

Jobanyń taǵy tórt óńirde iske qosylýy balalar men olardyń otbasylaryna zamanaýı ońaltý quraldary men mamandardyń kómegin úıden alýǵa múmkindik beredi. Úı jaǵdaıyndaǵy ońaltý mamandandyrylǵan ortalyqtardaǵy kómektiń ornyn baspaıdy. Kerisinshe, ortalyqta úırengen jattyǵýlar men daǵdylardy úıde jalǵastyryp, bekitýge kómektesedi. Osylaısha bala ońaltý kýrstarynyń arasynda da qajetti jattyǵýlardy úzbeı oryndaı alady.

Elimizde 2027 jylǵa deıin 12 óńirde jalpy syıymdylyǵy 1 850 tósek-orny bar jańa ońaltý ortalyqtary salynatynyn jazǵan edik.