Múgedektigi bar adamdarǵa ońaltý quraldaryn taǵaıyndaý tártibi túsindirildi

Bul týraly Astana qalasy boıynsha Halyqty áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy retteý jáne baqylaý komıteti departamentiniń basshysy Asqar Aımaǵambetov aıtty.

Onyń aıtýynsha, medıtsınalyq-áleýmettik saraptama (MÁS) barysynda adamnyń ońaltýǵa qajettiligi jeke tártippen anyqtalady. Sheshim qabyldaý kezinde aýrýdyń dıagnozy ǵana emes, aǵza fýnktsııalarynyń buzylý sıpaty men dárejesi, tirshilik áreketiniń shektelýi, fýnktsıonaldyq múmkindikteri, ońaltý áleýeti jáne boljamy eskeriledi.

— Birdeı dıagnoz ár adamda birdeı fýnktsıonaldyq shekteýge ákelmeıdi. Sondyqtan bir dıagnozdyń bolýy tehnıkalyq ońaltý quraldaryn avtomatty túrde birdeı taǵaıyndaýdy bildirmeıdi, — dedi Asqar Aımaǵambetov baspasóz máslıhatynda.

Departament basshysy qajettilikti anyqtaý qalaı júrgiziletinin túsindirdi. Onyń aıtýynsha, tehnıkalyq ońaltý quraldaryna qajettilikti anyqtaý protsesi medıtsınalyq uıymnan bastalady. Onda qajetti dıagnostıkalyq, emdeý jáne ońaltý sharalary júrgiziledi.

Dárigerlik-konsýltatsııalyq komıssııa medıtsınalyq-áleýmettik saraptamaǵa joldama daıyndap, medıtsınalyq qujattardy usynady. Olardyń ishinde mamandardyń qorytyndylary, tekserý nátıjeleri jáne jeke ońaltý baǵdarlamasyn ázirleýge qatysty medıtsınalyq málimetter bolýy múmkin.

MÁS mamandary usynylǵan qujattar negizinde adamnyń densaýlyq jaǵdaıyn keshendi baǵalap, óz quzyreti sheginde qajetti áleýmettik qorǵaý sharalaryn aıqyndaıdy.

Asqar Aımaǵambetovtiń aıtýynsha, saraptama barysynda birneshe negizgi kezeń qarastyrylady.

Birinshi kezeń — medıtsınalyq qujattardy zerdeleý. Mamandar tek dıagnozdy rastaýmen shektelmeıdi. Qujattardan aǵza fýnktsııalarynyń qalaı buzylǵanyn, olardyń qanshalyqty aıqyn ekenin jáne kúndelikti ómirge qalaı áser etetinin anyqtaıdy.

Ekinshi kezeń — aǵza fýnktsııalarynyń buzylýyn baǵalaý. Bul rette qozǵalys, kórý, estý, sóıleý jáne basqa da fýnktsııalardyń buzylý sıpaty men dárejesi eskeriledi. Negizgi nazar adamnyń qandaı áreketterdi óz betinshe oryndaı almaıtynyna jáne qandaı qıyndyqtarǵa tap bolatynyna aýdarylady.

Úshinshi kezeń — tirshilik áreketiniń shektelýin baǵalaý. MÁS mamandary adamnyń ózine-ózi qyzmet kórsetý, ózdiginen qozǵalý, baǵdarlaý, qarym-qatynas jasaý, bilim alý, eńbek etý jáne basqa da kúndelikti áreketterdi oryndaý múmkindigin qaraıdy.

Mysaly múgedekter arbasyna qajettilikti anyqtaý kezinde aıaq fýnktsııalarynyń buzylýy ǵana eskerilmeıdi. Adamnyń otyrǵan kúıde tepe-teńdigin saqtaı alýy, dene qalpyn ustap turýy, qoldarynyń múmkindigi jáne kreslo-arbany ózdiginen basqara alýy da baǵalanady.

Tórtinshi kezeń — ońaltý áleýeti men boljamyn baǵalaý. Sarapshylar buzylǵan fýnktsııalardy qalpyna keltirýdiń múmkindikterin jáne aldaǵy ońaltýdyń yqtımal nátıjesin eskeredi.

Besinshi kezeń — nátıjelerdi esepke alý. Belgili bir tehnıkalyq ońaltý quralyn nemese qyzmetti usyný kezinde medıtsınalyq jáne medıtsınalyq-áleýmettik kórsetilimder men qarsy kórsetilimder qarastyrylady. Tańdalǵan qural adamnyń fýnktsıonaldyq múmkindikterine sáıkes kelip, ony tıimdi paıdalanýǵa múmkindik berýi kerek.

Sonymen qatar departament basshysy qajettilikti durys anyqtaý medıtsınalyq uıym usynatyn aqparattyń sapasyna tikeleı baılanysty ekenin atap ótti.

— Medıtsınalyq qujattarda densaýlyq jaǵdaıy týraly ózekti ári shynaıy málimetter, tekserý nátıjeleri, fýnktsııalardyń buzylýy jáne júrgizilgen ońaltý sharalary týraly aqparat bolýy qajet, — dedi ol.

Onyń aıtýynsha, qujattardyń tolyqtyǵy, zertteý nátıjeleriniń negizdiligi jáne olardy durys rásimdeý medıtsınalyq uıymnyń jaýapkershiligine jatady. Al MÁS mamandarynyń mindeti — usynylǵan málimetter negizinde keshendi saraptamalyq baǵalaý júrgizip, qajetti áleýmettik qorǵaý sharalaryn anyqtaý.

Aıta keteıik, buǵan deıin, 167 jalǵan múgedektik anyqtalyp, elimizde áleýmettik kómek júıesi ózgergenin jazǵan edik.