Mobıldi aýdarymdar: salyq organdary kimderdi baqylaýǵa alady
ASTANA. KAZINFORM — Bıyl 1 qańtardan bastap Qazaqstan bankteri jeke tulǵalardyń mobıldi aýdarymdary týraly málimetti ár toqsan saıyn Memlekettik kirister komıtetine (MKK) joldaı bastady. Endi el turǵyndaryna mamyr aıynan bastap alǵashqy habarlamalar keledi. Bul týraly qarjy sarapshysy Maksım Baryshev Jibek Joly radıosyna bergen suhbatynda habarlady.
Kimderge habarlama kelýi múmkin?
Sáýir aıynda salyq organdary qańtar, aqpan jáne naýryz aılaryna qatysty aqparat alǵan. Osy málimetter negizinde keı azamattardyń operatsııalarynan kásipkerlik belgileri baıqalsa, olarǵa eskertý jiberilýi múmkin.
Maksım Baryshevtiń aıtýynsha, eń aldymen úsh aı qatarynan aı saıyn 100 túrli adamnan 100-den astam aýdarym qabyldaǵan azamattar nazarǵa iligedi. Sonymen qatar, túsken qarjy kólemi úsh aı ishinde 12 eń tómengi jalaqydan assa, ıaǵnı shamamen 1,1 mln teńgeden kóp bolsa, bul da tekserilýi yqtımal.
— Munda jasyryn kásipkerlik qyzmettiń belgileri týraly sóz bolyp otyr. Mysaly, tirkelmeı saýda jasaý nemese qyzmet kórsetý sekildi jaǵdaılar, — dedi sarapshy.
Sonymen birge ol týystar, dostar arasyndaǵy aýdarymdar nemese óz shottary arasyndaǵy aqsha aýdarymdary zań buzýshylyqqa jatpaıtynyn atap ótti. Eger azamatqa habarlama kelse, ol qarajattyń qaıdan túskenin túsindirip bere alady.
Qandaı somalar erekshe baqylaýda bolady
Sarapshy jeke tulǵalar arasyndaǵy bir rettik 5 mln teńgeden asatyn aýdarymdar Ulttyq bank pen MKK-nyń qosymsha baqylaýyna túsýi múmkin ekenin jetkizdi.
Budan bólek, jyljymaıtyn múlik pen kólikti naryqtaǵy baǵadan áldeqaıda tómen somaǵa rásimdeý de salyq organdarynyń nazaryn aýdarýy yqtımal.
— Eger páterdiń naqty baǵasy 20 mln teńge bolyp, qujatta 1 mln teńge dep kórsetilse, salyq organdary aıyrmashylyqty salyqtan jaltarý áreketi retinde baǵalap, jeke tabys salyǵyn esepteýi múmkin, — dep túsindirdi ol.
Baryshevtiń sózinshe, salyq organdary aýdarymdar týraly derekterdi azamattardyń tabysy, tólegen salyǵy jáne múlki jaıly aqparatpen salystyrady. Eger adamnyń shyǵyny resmı tabysynan aıtarlyqtaı kóp bolsa, oǵan qarajattyń qaıdan shyqqanyn túsindirý kerektigi týraly habarlama jiberilýi múmkin.
Eger salyq organdarynan habarlama kelse ne isteý kerek?
Habarlama alǵan azamatqa jaýap berý úshin 30 jumys kúni beriledi. Túsiniktemeni salyq tóleýshiniń kabıneti, eGov nemese bank servısteri arqyly joldaýǵa bolady.
— Eger aqshanyń qaıdan kelgenin bilseńiz, salyq organdaryna ony túsindirip berý jetkilikti. Mysaly, syılyq, týystardyń kómegi, óz shottaryńyz arasyndaǵy aýdarym nemese basqa da zańdy operatsııalar ekenin kórsetý kerek, — dedi sarapshy.
Eger azamat habarlamany elemese nemese berilgen túsinikteme salyq organdaryn qanaǵattandyrmasa, qosymsha tekseris taǵaıyndalýy múmkin.
Eger azamattyń tirkelmeı kásipkerlikpen aınalysqany anyqtalsa, 15 AEK kóleminde ákimshilik aıyppul salynady.
Qazaqstandaǵy kóleńkeli qyzmet naryǵy
Sarapshy memlekettiń kóleńkeli ekonomıkany baqylaýdy kúsheıtip jatqanyn aıtty. Onyń pikirinshe, Qazaqstanda kórsetiletin kóptegen qyzmet áli de resmı esepke kirmeıdi.
— Statıstıkaǵa súıensek, Qazaqstanda shamamen 1,7 mln adam resmı túrde esh jerde jumys istemeıdi. Olar basqa jeke tulǵalarǵa qyzmet kórsetip tabys tabady. Kóleńkeli ekonomıkanyń edáýir bóligi osy sektorǵa tıesili, — dedi ol.
Baryshev resmı tabysy bolmasa da qymbat múlik satyp alatyn azamattar salyq organdarynyń erekshe baqylaýyna iligýi múmkin deıdi. Mysaly, páter, kólik nemese basqa da baǵaly múlik alý jaǵdaılary nazarǵa alynady.
Salyq qaryzy nesıe tarıhyna áser etýi múmkin
Sarapshy salyq organdarynyń habarlamalaryn elemeý men salyq bereshegin ótemeý azamattyń qarjylyq bedeline áser etýi múmkin ekenin de eskertti.
— Eger adam salyq organdarynyń habarlamalaryna jaýap bermese, ınkassolyq ókim shyǵarylyp, qaryzdy óndirip alý protsesi bastalýy múmkin. Keıin bul azamattyń nesıe tarıhyna da keri áser etedi, — dedi Baryshev.
Qazir memlekettik organdar aqparattyq júıelerdi biriktirýdi jalǵastyryp jatyr. Sonyń arqasynda azamattardyń tabysy, múlki men salyq mindettemeleri jan-jaqty baqylanbaq.
Eske sala keteıik, bıyl da shaǵyn bızneske salyqtyq jeńildik beriledi.
