Mys óndirisi eki esege artyp, qurylys materıaldarynyń otandyq úlesi 80 paıyzǵa jetkiziledi
ASTANA. KAZINFORM – Elimizde otandyq óndiristi damytý aıasynda mys balqytý zaýyttaryn salý, avtomobıl jáne temirjol mashına jasaý salalarynda óndiristik klasterler qurý, sondaı-aq qurylys materıaldarynyń ishki naryqtaǵy úlesin 80 paıyzǵa deıin arttyrý josparlanyp otyr. Bul týraly Úkimet otyrysynda Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev málim etti.
Mınıstrdiń aıtýynsha, otandyq óndiristi qoldaýdyń negizgi tetikteriniń biri – retteletin satyp alý kezinde qazaqstandyq ónimderge basymdyq berý. Memlekettik satyp alý aıasynda osy tetiktiń arqasynda otandyq taýar óndirýshilermen jalpy somasy 122 mlrd teńgege jýyq 83 myńnan astam kelisimshart jasalǵan.
Sonymen qatar qazaqstandyq óndirýshiler men iri tapsyrys berýshiler arasynda uzaq merzimdi jáne ofteık-kelisimsharttar jasaý tájirıbesi damyp keledi. Ótken jyldan beri 2,5 myńnan astam uzaq merzimdi shart pen 707 ofteık-kelisimshart jasalǵan.
- Otandyq ónimge suranys Energetıka jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý jónindegi ulttyq joba aıasynda da artyp keledi. Ulttyq joba aıasynda qubyrlar, kabel-sym ónimderi, beton, armatýra, elektrotehnıkalyq jabdyqtar jáne basqa da ónim boıynsha 144 kelisimshart jasaldy. Sonymen qatar el ishinde shıkizatty tereń óńdeýge erekshe kóńil bólinip otyr, - dedi ol.
Eki mys balqytý zaýyty salynady
Onyń dereginshe, búginde elde óndiriletin 3,4 mln tonna mys kontsentratynyń shamamen 59%-y elimizde óńdeledi. Osy shıkizat kólemin tolyq ıgerý úshin eki negizgi baǵyt boıynsha jumys júrgizilip jatyr.
- Birinshisi – zańdy jetildirý. Mys kontsentratyn óńdeýdi yntalandyrý maqsatynda tarıfterdi memlekettik retteý zańnamasyna túzetýler ázirlendi. Ekinshisi – jańa óndiristik qýattardy damytý. Ol úshin Balqash pen Aqtoǵaıda árqaısysynyń qýaty 300 myń tonna bolatyn eki mys balqytý zaýytyn salý josparlanǵan. Sonymen qatar mys kontsentratyn óndirýdi arttyrý úshin Kóksaı jáne Aıdarly jobalary iske asyrylady, - dedi ol.
Ersaıyn Naǵyspaevtyń sózine qaraǵanda, bul jobalar qosymsha 1,7 mln tonna mys kontsentratyn óndirýge múmkindik beredi.
- Osynyń nátıjesinde 2030 jylǵa qaraı mys kontsentratyn óndirýdi 1,5 esege, al mys óndirýdi 2 esege arttyrý josparlanǵan. Bul óz kezeginde daıyn mys ónimderin shyǵarýdy 2 esege arttyryp, 40 myń tonnaǵa jetkizýge múmkindik beredi, - dedi mınıstr.
Avtomobıl jáne temirjol mashına jasaý salasynda klasterler qurylady
Ersaıyn Naǵyspaevtyń málimetinshe, lokalızatsııany odan ári damytý úshin elimizde tolyq óndiris tizbegin qalyptastyrý qajet. Osy maqsatta zańnamaǵa «salalyq klaster» uǵymy engizildi. Bul tetik iri kásiporyndardyń aınalasyna otandyq óndiristerdi toptastyrýdy kózdeıdi.
- Oǵan shıkizat, qosalqy bólshek óndirýshiler, shaǵyn jáne orta bıznes, ǵylymı jáne servıstik uıymdar tartylady. Osy baǵytta qajetti normatıvtik-quqyqtyq aktiler ázirlenip jatyr. Klasterlik sheshimdi synaqtan ótkizý úshin pılot retinde avtomobıl jáne temirjol mashına jasaý salalary aıqyndaldy. Osy baǵytta búginde elimizde akkýmýlıatorlar, shınalar, mýltımedııalyq júıeler men avtokólik oryndyqtary shyǵarylady. Sondaı-aq Qarmet-te shyǵarylatyn bolattan avtobýs kýzovyna arnalǵan bólshekterdi qalyptaý jolǵa qoıyldy, - dedi ol.
Mınıstrdiń dereginshe, bıyl avtokólikterge arnalǵan jylytý, jeldetý, salqyndatý júıelerin jáne eden jabyndaryn óndirý bastaldy. Budan bólek, júk kólikteriniń qozǵaltqyshyna arnalǵan tsılındr bloktaryn shyǵarý ıgerildi.
- Jyl sońyna deıin Qostanaı qalasynda qýaty 60 myń danaǵa deıin avtokomponent óndirisi iske qosylady. Sonymen qatar Almaty qalasynda avtokólikterge arnalǵan elektr symdaryn, tejegish jáne otyn júıeleriniń tútikterin lokalızatsııalaý josparlanǵan. Temirjol mashına jasaý salasynda dóńgelek, vagon osteri, burmalar men rels bekitkishteri shyǵarylady, - dedi Ersaıyn Naǵaspaev.
Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardyń jumysy ózgeredi
Ol Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar jumysynyń jańa modeli ázirlenip, qajetti zańnamalyq túzetýler qabyldanǵanyn aıtty.
Endi reformany tolyq iske asyrý úshin, Salyq kodeksine jáne basqa da normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi pysyqtaý jumystary júrgiziledi.
- Jalpy, reforma úsh negizgi baǵytqa negizdelgen. Birinshisi – aımaqtardy sapaly josparlaý. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar qurý kezinde strategııalyq jáne salalyq basymdyqtar, jer ýchaskeleriniń bolýy jáne ınfraqurylymnyń áleýeti eskeriletin bolady. Ekinshisi – basqarý tıimdiligin arttyrý. Ol úshin ınvestor tartýǵa, jobalardy qoldaýǵa jáne ınfraqurylymdy damytatyn jeke basqarýshy kompanııalardy tartý kózdelip otyr.
Úshinshisi – ınvestıtsııalyq jobalardy sapaly irikteý. Bul rette turaqty suranysqa ıe, eksporttyq áleýeti men óndiristik kooperatsııany damytatyn jobalarǵa basymdyq beriledi, - dedi mınıstr.
Aıta keteıik, elimizde Elimizde 17 myńnan astam jumys orny ashylatyn 200 joba iske asyrylady.