Mınıstr eskertti: memlekettik qoldaýdy tıimdi paıdalanbaǵan óńirler kelesi jyly qarjysyz qalýy múmkin
ASTANA. KAZINFORM — Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov memlekettik qoldaýdyń tıimdiligin arttyrýdy talap etti. Onyń aıtýynsha, bólingen qarjy óndiris kólemin ulǵaıtyp, mal basyn kóbeıtýge naqty áser etýi kerek. Bul týraly vedomstvonyń baspasóz qyzmeti málim etti.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov agroónerkásip keshenin damytýdyń ózekti máseleleri, Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn júzege asyrý, alǵa qoıǵan maqsattardyń oryndalýy jóninde keńes ótkizdi. Jıynǵa mınıstrlikke qarasty uıymdar men qarjy ınstıtýttarynyń basshylary, oblys ákimderiniń orynbasarlary qatysty.
Mınıstr elimizde egin jınaý naýqanynyń negizgi bóligi aıaqtalǵanyn aıtty. Qazirdiń ózinde 24,3 mln tonna astyq bastyryldy. Maıly daqyldardyń 91 paıyzy jınalyp, qambaǵa 5,1 mln tonna ónim quıyldy. Maqta, júgeri jáne qant qyzylshasyn jınaý jumystary da aıaqtalyp keledi.
— Endigi basty mindetimiz — jınalǵan ónimdi joǵary deńgeıde saqtaı otyryp, tıimdi ótkizý, ishki naryqty otandyq ónimmen qamtamasyz etý jáne eksport kólemin ulǵaıtý. Memleket basshysy Joldaýynda halyqtyń tabysyn arttyrý mindetin qoıyp, ınflıatsııany aýyzdyqtaýǵa aıryqsha mán berdi. Sondyqtan azyq-túlik baǵasynyń negizsiz ósýine jol bermeý máselesi jergilikti atqarýshy organdardyń basty nazarynda bolýy kerek, — dedi mınıstr.
Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Nazgúl Hatepova azyq-túlik naryǵyndaǵy ahýal men otandyq óndiristiń damý qarqyny týraly baıandady. Onyń aıtýynsha, bıylǵy jyldyń alǵashqy toǵyz aıynda elimizde 3,2 trln teńgeniń azyq-túlik ónimi óndirilgen. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 13,8 paıyzǵa artyq.
Tamaq ónerkásibiniń negizgi baǵyttarynda turaqty ósim bar. Máselen, ósimdik maıyn óndirý 25,2 paıyzǵa, un óndirý 13,9 paıyzǵa, irimshik pen súzbe óndirý 9,3 paıyzǵa artqan.
Azyq-túlik óndirisin odan ári ulǵaıtý úshin otandyq óndirýshilerge birqatar qoldaý sharasy qarastyrylǵan. Olardyń qatarynda jeńildetilgen nesıe berý, sýbsıdııalaý jáne salyqtyq jeńildikter bar.
Degenmen óndiris kólemin arttyrýmen qatar, ónimdi tutynýshyǵa ýaqtyly ári qoljetimdi baǵamen jetkizý de mańyzdy. Osyǵan baılanysty óńir ákimdikterine aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler men saýda jelileri arasyndaǵy tikeleı baılanysty nyǵaıtý, deldaldardy azaıtý, saýda oryndarynyń jelisin keńeıtý jáne aýyl sharýashylyǵy jármeńkelerin jıi ótkizý tapsyryldy.
Maýsymdyq kezeńde kókónis baǵasynyń sharyqtap ketýine jol bermeýdiń bir joly — ónimdi aldyn ala kelisimshart arqyly satyp alý. Qazir óńirler 101 myń tonna kartop, 26,8 myń tonna sábiz, 24,9 myń tonnadan pııaz ben qyryqqabat satyp alǵan.
Astana men Almaty qalalarynyń, Mańǵystaý jáne Pavlodar oblystarynyń ákimdikterine qysqa merzimde kelisimshartpen satyp alynǵan kókónis kólemin halyqtyń úsh aılyq qajettiliginiń 30 paıyzyna deıin jetkizý mindetteldi.
Keńeste mal sharýashylyǵyn damytýdyń Keshendi josparyn júzege asyrý jáne et klasterlerin qalyptastyrý máseleleri de keńinen talqylandy.
Bıyl asyl tuqymdy mal satyp alýǵa 64,2 mlrd teńge bólingen. Osy qarjy esebinen 29,6 myń bas iri qara jáne 15,2 myń bas usaq mal satyp alý josparlanyp otyr. Qoldanystaǵy nesıeleý baǵdarlamalaryn júzege asyrýda Aqmola, Soltústik Qazaqstan jáne Batys Qazaqstan oblystarynyń ákimdikteri belsendilik tanytyp keledi.
Sonymen birge mınıstr birqatar óńirde jumystyń baıaý júrip jatqanyn synǵa aldy. Ol árbir jobanyń oryndalýyn ótinimdi qabyldaýdan bastap, maldy sharýashylyqqa jetkizýge deıingi barlyq kezeńde jiti baqylaýdy tapsyrdy.
— Memleket mal sharýashylyǵyn órkendetýge qomaqty qarjy bólip otyr. Bul qarajat naqty nátıje berýi kerek. ıAǵnı mal basy kóbeıip, mal sharýashylyǵy ónimderiniń kólemi artýǵa, maldyń ónimdiligi joǵarylap, salanyń eksporttyq múmkindigi keńeıýge tıis. Keshendi josparda belgilengen kórsetkishterge qol jetkize almaǵan óńirler kelesi jyly jańa jobalardy qarjylandyrýǵa úmit arta almaıdy. Memlekettik qoldaý bólingen qarjyny tıimdi paıdalanyp, naqty nátıje kórsetken sharýashylyqtar men óńirlerge berilýi kerek, — dedi Aıdarbek Saparov.
Jıyn sońynda óńir ákimdikterine óndiris kóleminiń ósý kórsetkishin arttyrý, kásiporyndardyń óndiristik qýatyn tolyq paıdalaný, jańa nysandardy belgilengen merzimde iske qosý jáne «Igilik», «Bereke», «Jaılaý» baǵdarlamalaryna bólingen qarajatty tolyq ári ýaqytyly ıgerý tapsyryldy. Bul máseleler ákimdikterdiń turaqty baqylaýynda bolýy kerek.
— Salany odan ári damytý úshin óńirler tapsyrmany qaǵaz júzinde oryndaýmen shektelmeýi kerek. Eń bastysy — naqty nátıje jáne basshylardyń jeke jaýapkershiligi. Memlekettik qoldaýǵa bólingen árbir teńge óndiris kólemin ulǵaıtýǵa, jańa óndiris oryndaryn ashýǵa, eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa jáne otandyq agroónerkásip kesheniniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jumsalýy qajet, — dedi mınıstr.
