Mindetti medıtsına­lyq saqtandyrý qyzmet sapasyn arttyrady - Aqmola oblystyq qan ortalyǵynyń bas dárigeri Qalymjanov

- Sáken Qalymtaıuly, aǵymdaǵy jyldyń 1 shildesinen bastap elimizde «Mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý týraly» zańnyń kúshine enetini belgili. Zańnyń turǵyndar úshin tıimdiligi nede ekenin túsindirip ótseńiz?

- Jańa zańnyń ataýy aıtyp turǵandaı, atalmysh zańnyń halyqqa, ásirese, qarapaıym turǵyndar úshin paıdasy barshylyq. Jalpy Úkimet sońǵy jyldary elimizde medıtsınalyq mekemelerdi zamanaýı qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etip, qyzmet sapasyn arttyrý baǵytynda aýqymdy sharalardy júrgizip keledi. Mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý da osynyń bir belesi. Osyǵan deıin medıtsına salasy tek memlekettik bıýdjet esebinen ǵana qarjylandyrylyp keldi. Bıýdjet qarjysy shekteýli ekenin eskersek, endi jańa zań aıasynda sol qarajatqa qosymsha qarjyny ár adam ózi tóleıtin bolady. ıAǵnı, jumys berýshi árbir qyzmetkerdiń aılyǵynyń 1 paıyzyn mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qoryna aýdaryp otyrady.

Osylaısha, 2018 jyldyń 1 qańtarynda medıtsınalyq saqtandyrý qoryna bólinetin aqsha kólemin 1-den 1,5 paıyzǵa,  2023 jylǵa deıin 2 paıyzǵa deıin ulǵaıtý kózdelgen. Bul degenimiz medıtsına salasyna bólinetin aqshanynyń ulǵaıatynyn bildiredi. Endeshe medıtsınalyq mekemeler jaǵdaıy durystalyp, bilikti dárigerlerdiń sany artatyny sózsiz. Bul túptep kelgende qarapaıym halyq úshin kórsetiletin medıtsınalyq qyzmettiń sapasy jaqsartýǵa aparatyn qadam.

- Atalmysh zańda halyqtyń áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan toptary da eskerilgen eken. Olar úshin medıtsınalyq saqtandyrý qoryna qarjy quıýdy memleket óz moınyna alýdy kózdep otyr. Osy jaǵynan keńirek toqtalyp, aıtyp ótseńiz?

- Iá, bul zań áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan halyqtyń múddesin de eskerip otyr. Halyqtyń áleýmettik álsiz tobyna kámiletik jasqa tolmaǵan balalar, zeınetkerler, múmkindigi shekteýli jandar, oqýshylar, kópbalaly analar, stýdentter jáne áskerı qyzmetkerler engizilip otyr. Olar úshin 2018 jyldyń 1 qańtarynan tólenetin jarnanyń mólsherlemesi elimizdegi ortasha aılyq jalaqynyń 3,75 paıyzyna teń bolmaq. Jalpy, memleket óz qamqorlyǵyna alatyn 15 topqa bólingen 10 mıllıonǵa jýyq adam bar.

Al tegin medıtsınalyq kómekke keletin bolsa, kez-kelgen adam ózine kórsetiletin tegin medıtsınalyq qyzmettiń sapasyna qatysty ótinish-tilegin jetkize alady. Osy maqsatta qor ishinde zańgerler jumys isteıdi. Olar azamattardyń ótinish-tilekterin esepke alyp qana qoımaı, naýqastardyń aýrý tarıhyn zerttep, baqylaýda ustaıdy.  Bul medıtsınalyq qyzmet sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan shara.

-Tegin kómek alýy úshin turǵyndar ne isteýi qajet. Qaıda baryp tirkelýi kerek. Osy jaǵyn naqtyraq túsindirip ótseńiz?

- Qandaı da bir sebeptermen qorǵa jarnalar tóleı almaıtyn azamattar tek tegin medıtsınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemin ala alatyn bolady. Ol degenimiz jedel medıtsınalyq kómek, jedel járdem. Degenmen, Mindetti medıtsınalyq saqtandyrý júıesine qatysý mindetti bolyp tabylady. Bul árbir azamatqa qoıylatyn talap. Áıtse de, barlyq azamattardyń emdelý ornyn erkin tańdaý quqyǵy bar. Osy sebepti eń bastysy kez-kelgen adam óziniń úıine jaqyn ornalasqan emhanaǵa baryp tirkelýi kerek. Jaı ǵana tirkelip qoımaı óziniń osy sanatqa jatatyn bilderetin qujattardy kórsetýi kerek. Mysaly, zeınetker zeınetkerlikti bildiretin qujatyn kórsetse, jumyssyzdar jumyssyz ekenin bildiretin anyqtamasyn alyp kelýi kerek.

- Aqparattyq túsindirý jumystary qalaı júrgizilip jatyr? Adamdardyń sanatyn anyqtaýda qıyndyqtar bar ma?

- Túsindirý jumystaryna keletin bolsaq, osyǵan bekitilgen arnaıy adamdar toby jumys isteýde. Olardyń arasynda ákimdik, medıtsına salasynyń qyzmetkerleri bar. Qıyndyqtar da joq emes. Máselen, ózin ózi jumyspen qamtyp otyrǵan adamdar. Olar óz mártebesin anyqtap, medıtsınalyq kómeksiz qalmaýy úshin jaqyn jerdegi emhanalaryna baryp tirkelýi tıis.

- Suhbatyńyzǵa rahmet!