«Mıllıon kimge buıyrady» oıynynyń suraqtaryn kim qurastyrady

ALMATY. QazAqparat - Habar arnasynyń kópshiliktiń kóńilinen shyqqan, kórermenniń tanym kókjıegin keńeıtetin baǵdarlamalarynyń biri - «Mıllıon kimge buıyrady?» baǵdarlamasy. Baǵdarlama jaqynda 12 jyldyq úzilisten soń efırge qaıta shyqty.

«Mıllıon kimge buıyrady» oıynynyń suraqtaryn kim qurastyrady

Telejobanyń mazmuny, formaty ózgermegen. Tek júrgizýshisi ózgerdi. Kópshilikpen qaıta qaýyshqan baǵdarlamany qazir belgili jýrnalıst, telejúrgizýshi Dosymbek Óteǵalıev júrgizedi. Dosymbek aǵadan zııatkerlik baǵdarlamany júrgizýdiń qıyndyǵy men aýdıtorııanyń ıntellektýaldyq deńgeıi týraly túıgen oılaryn surap kórdik.

Dosymbek myrza, «Mıllıon kimge buıyrady?» baǵdarlamasynyń suraqtaryn kim oılap tabady? Onyń kúrdeliligin, qıyndyǵyn saralaıtyn sarapshylar bar ma? Google bilmeıtin suraqtardy qurastyrý qanshalyqty ońaı?

Jalpy, «Mıllıon kimge buıyrady?» baǵdarlamasyn shyǵarýǵa 20 shaqty redaktor atsalysady. Negizinde, suraqtardy redaktorlar jazady. Ár suraq eki-úsh ret tekserýden ótedi. Árıne, bul baǵdarlamada iri somadaǵy aqsha oınatylǵandyqtan, suraqqa muqııat bolý mańyzdy.

Jalpy, «Mıllıon kimge buıyrady?» - aǵylshynnyń Sony Pictures kompanııasy shyǵarǵan televızııalyq ónim. Baǵdarlamany sol kompanııanyń talabyna saı jasaımyz. Al talap boıynsha árbir redaktor suraqtardy qaıdan alatyny, durys jaýaby men suraqtyń mátini jaıly eshkimge tis jarmaýǵa, sonymen qatar suraqtardy ǵalamtordan emes, entsıklopedııalyq oqýlyqtardan izdeýge mindetteledi. Tipti, arnaıy qujat toltyryp, kelisimshartqa otyrady. Ár suraqtyń kúrdeliligi, jeńildigi mindetti túrde eskeriledi. Apta saıyn redaktorlar jınalyp, suraqtardy talqylap, kúrdeliligi men jeńiline qaraı bólip, saralaıdy. Sodan keıin ǵana ár salanyń mamandarymen keńesip, daıyn suraqtardy arnaıy bazaǵa tirkeıdi.

Suraqtardyń jazylý protsesi osyndaı birneshe kezeńnen ótedi. Franshızany shyǵarýshy kompanııanyń talabyna saı kóńildi, qyzyqty suraqtar kóp bolýy kerek. Al endi Google máselesine keler bolsaq, qaı suraqtyń jaýaby dál sol jelide bar-joǵyn saralap otyrý múmkin emes. Óıtkeni ǵalamtordyń ózi sheti men shegi joq iri muhıt ispettes qoı. Sondyqtan «keı suraqtyń jaýabyn Gýgldan taba almaısyń» deýdiń ózi artyq sııaqty.

Saýaldardyń kópshiligi qaı taqyrypta bolady? (Qazaq ádebıeti, mádenıeti, tarıhy nemese astronomııa, fızıka zańdary)

Árıne, jer betinde qansha ǵylym salasy bolsa, sonyń barlyǵyna saı suraq daıyndalady. Biraq redaktorlar qazaq ádebıeti men mádenıetine qatysty suraqtarǵa basymdyq beredi. Keıde oıynshylar «Oıan, qazaq!», «Masa» sııaqty ár qazaq bilýge tıis shyǵarmalardyń avtoryn bilmeı súrinip jatady, mundaıda «Qap, áttegen-aı» dep barmaq tistep qalamyz. Baıqaǵanymyz, oıynshylar sheteldik shyǵarmalar, sheteldik ǵalymdardyń eńbegi, ónertapqyshtar týraly suraqtarǵa jyldam ári durys jaýap berse, týǵan elimizdiń tarıhy týraly suraqtyń jaýabyn bilmeı, tosylyp qalady. Osyndaı olqylyqtyń ornyn toltyrý maqsatynda qazaq mádenıeti, ádebıeti, tarıhynan kóp suraq qoıýǵa tyrysamyz.

«Barmaq basty, kóz qysty» jolmen júlde alyp ber  dep qolqa salǵan jaqyndaryńyz, tanystaryńyz boldy ma?

Shynymdy aıtsam, «Mıllıon kimge buıyrady?» baǵdarlamasyn júrigizip bastaǵaly, ázil men shyndy aralastyryp, qolqa salyp, «Mıllıon alsaq, bólip beremiz, kómektesip jiberseıshi» dep aıtatyndar kóbeıdi. Biraq baǵdarlamanyń sharty boıynsha shyǵarmashylyq top, túsirilim tobyndaǵy qyzmetkerlerdiń týystary nemese jaqyn dostary baǵdarlama qatysýshysy atana almaıdy. Bul - bir. Ekinshiden, barmaq basty, kóz qysty áreketpen bir tanysymyz qatysýshy atanǵan jaǵdaıda oǵan qandaı suraq qoıylatynyn eshkim bilmeıdi. Sebebi, suraqty kompıýter tańdaıdy. Sondyqtan, ókinishke qaraı, eshkimge kómektese almaımyz.

Internet damyǵan zamanda «jaqyndaryńa habarlas» degen kómektiń qajettiligi qanshalyqty? Habarlasqan týysy ınternetti aqtaryp, durys jaýapty bilip otyrýy múmkin ǵoı.

Suraǵyńyz oryndy. Ondaı kúdik bizde de bar. Degenmen, «Mıllıon kimge buıyrady?» álemdik deńgeıdegi franshızalyq baǵdarlama bolǵandyqtan, biz shartyn ózgerte almaımyz. Úsh jeńildik berilýi kerek pe, onda sol talapqa baǵynýymyz kerek. Biraq shapshań qımyldaıtyn, smartfondy jetik meńgergen bireý bolmasa, 30 sekýndtyń ishinde ǵalamtordy aqtaryp, suraqtyń durys jaýabyn tabý ońaı emes. Bir jaǵynan, bul jeńildik, bylaısha aıtqanda kómek berý. Ony paıdalanýdaǵy maqsat - suraqtyń durys jaýabyn tabý. Sondyqtan, oıynshy «dosqa qońyraý shalý» jeńildigin paıdalanǵanda, dosy oǵan qalaı kómektesse de, óz erki. Bul jerde biz eshteńeni baqylaı almaımyz ǵoı. Biraq kóp jaǵdaıda dostary qatelesip jatady nemese suraqtyń jaýabyn izdep áýre bop otyrǵanda, ýaqyt bitip qalady.

Túsirilimge 1 saǵat qalǵanda siz qandaı kúıde bolasyz?

Túsirilimge bir saǵat qalǵanda, túsirilim alańyna kelemin. Men ortaǵa shyǵamyn degenshe, redaktorlar oıynshylarmen daıyndyq sharalaryn ótkizedi. Baǵdarlamanyń shartymen tanystyryp, birneshe irikteý suraqtaryn qoıyp, oıynshyny moraldyq turǵydan daıyndaıdy. Óıtkeni oıynshylar buryn-sońdy túsirilim alańyna kelmegen, mundaı protsestiń qalaı júretinin bilmeıdi. Oıynshy turmaq, ózim de ár túsirilimniń aldynda qobaljımyn. Bylaı qarasańyz, teledıdardan 45 mınýttyq oıyn zýlap óte shyqqanmen, túsirilim alańyndaǵy atmosfera basqasha bolady. Onyń ústine, anaý-mynaý emes, qomaqty qarjy oınatylady. Bárin baqylap otyrǵan qyraǵy kóz kóp.

Televızııalyq baǵdarlamalarǵa qatysty syn aıtýshylar kóp. «Mıllıon kimge buıyrady?» baǵdarlamasynyń irikteýi qalaı júrgiziledi? Іrikteýden ótpeı qalǵan azamattar ókpe-nazyn jıi aıta ma?

Shart boıynsha oıynsha stýdııaǵa kelmesten buryn eki irikteý kezeńinen ótedi. Alǵashqysy - 3698 qysqa nomerine «K1» degen sózdi jazyp, SMS joldaý. SMS joldanǵannan soń 9684 nomerinen suraq keledi, suraqqa durys jaýap berseńiz, nomerińiz bazaǵa tirkeledi. Túsirilimge eki apta qalǵanda prodıýserler kompıýterlik random arqyly 300 nomerdi iriktep alady, eger sol 300-ge sizdiń nomerińiz ilikse, redaktorlar qońyraý shalyp, irikteýdiń ekinshi kezeńin ótkizedi. Ekinshi kezeńde 5 suraq qoıylady, sol bes suraqqa durys jaýap bergen oıynshy ǵana stýdııaǵa shaqyrtý alady.

Kóbine «SMS jiberdim, quny nege qymbat?», «Úsh SMS jiberdim, nege maǵan eshkim zvondamaıdy?» degen suraqtar qoıylady. Birinshiden, bul operatorlyq qyzmet bolǵandyqtan, aqyly bolýy oryndy. Nomerlerdi irikteýde de «barmaq basty, kóz qysty» áreketke jol berilmeıdi, barlyǵy da kompıýterdiń enshisinde. Kompıýter iriktep bergen 300 nomerdiń ishinde sizdiń nomerińiz bolsa, redaktorlar mindetti túrde habarlasady. Al 300-diń ishinde nomerińiz bolmasa, onda sáti túspedi degen sóz. Biz mundaıda eshteńe ózgerte almaımyz. Al negizinde barlyq aqparatty ınstagram jelisindegi million_tv paraqshasynan bilýge bolady.

Janyńyz ashyp, qatysýshyǵa búıregińiz buratyn kez bola ma?

Bastapqyda oıynshylarǵa kómekteskim kelip, búıregim buryp turatyn. Árıne, barlyǵynyń mıllıon utyp ketkenin qalaısyń ǵoı. Biraq bárine birden kómektesýge taǵy bolmaıdy. Qansha janyń ashyp, búıregiń buryp tursa da, aldyńa qoıǵan mindetti oryndaý kerek. Onyń ústine baǵdarlamany aǵylshyndar da tekserip, kóredi. Bir árekettiń baǵdarlama zańyna qaıshy kelgenin nemese zaldaǵy kórermennen, júrgizýshiden, aınaladaǵy redaktorlardan áldebir kómek bolǵanyn baıqasa, oıynyshynyń jeńgen somasy joıylady. Sol sebepti bir adamnyń baǵyn baılaýǵa da bolmaıdy. Shyǵarmashylyq top, túsirilim toby barynsha saq bolýǵa tyrysamyz.

Áńgimeńizge rahmet. Baǵdarlamańyzdyń halyqtyń tanym kókjıegin arttyrýda bereri kóp bolsyn. Jeńimpazdaryńyz kóbeısin.

Sizge de rahmet.