Meıramhanada tutynýshy 10-15% qyzmet aqysyn tóleýge mindetti me
QYZYLORDA. KAZINFORM – Meıramhana nemese kafege kirip, kóńilińizge jaqqan taǵamǵa tapsyrys berdińiz delik. Alaıda esep aıyrysatyn kezde mázirde kórsetilgen somadan bólek, qyzmet kórsetý aqysy retinde taǵy 10-15% qosylǵanyn kóremiz. Kóbimiz zańdylyǵyna kóz jetkizbesten kórsetilgen somany tólep kete beremiz. Alaıda tutynýshy mundaı qosymsha aqyny tóleýge mindetti me? Bul suraqqa zańger Raýan Esbergenov jaýap berdi.
Zańgerdiń aıtýynsha, qoǵamdyq tamaqtaný oryndary daıashynyń tapsyrysty qabyldaý, taǵamdy ákelý, ústelge qyzmet kórsetý jáne qonaqtyń suranysyn oryndaý sııaqty qyzmet kórsetýin ózi qamtamasyz etedi.
— Meıramhana men kafede daıashy qyzmet kórsetýge onsyz da mindetti. Onyń eńbekaqysyn qonaq emes, jumys berýshi tóleıdi. Daıashyny jumysqa kim aldy? Qonaq pa? Joq. Ony meıramhana nemese kafe basshylyǵy jumysqa aldy. Demek, onyń eńbegine jumys berýshi aqy tóleıdi. Meıramhana ákimshiligi «qosymsha aqy daıashylardyń jalaqysyna jumsalady» dep túsindirýi múmkin. Alaıda jumys berýshi óziniń qyzmetkerine jalaqy tóleý mindetin klıentke júkteı almaıdy. Mysaly, meıramhana «aspaz tamaǵyńyzdy pisirgeni úshin taǵy 10% tóleńiz» dep bólek aqy almaıdy. Ydys jýýshynyń da, ákimshiniń de jalaqysyn qonaqtan bólek óndirmeıdi. Daıashyǵa qatysty da qaǵıda osyndaı. Meıramhana óz shyǵynyn taǵamnyń baǵasyn belgilegen kezde esepteı alady. Bir sózben aıtqanda, daıashynyń eńbekaqysyn ony jumysqa alǵan jumys berýshi tóleýi qajet. Eńbek kodeksiniń 33-babyna sáıkes eńbek qatynasy eńbek shartymen rásimdeledi, — dedi Raýan Esbergenov.
Qyzmet aqysynyń mázirde jazylýyna zańdy negiz bolmasa, qonaq ony tóleýge mindetti emes.
— Saýda qyzmetin retteý týraly zańnyń 13-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes dastarhan máziri qoǵamdyq tamaqtandyrý taýarlaryn bólshek satyp alý-satý shartyn jasaýǵa usynys, ıaǵnı jarııa oferta bolyp esepteledi. Bul neni bildiredi? Siz mázirdi kóresiz, taǵamdy tańdaısyz, tapsyrys beresiz, meıramhana tapsyrysty qabyldaıdy. Osylaı taraptar arasynda quqyqtyq qatynas paıda bolady, biraq meıramhana mázirine ózi qalaǵan kez kelgen talapty engize almaıdy. Azamattyq kodekstiń 7-babynyń 1-tarmaqshasyna sáıkes azamattyq quqyqtar men mindetter Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmeıtin mámilelerden týyndaıdy. Demek, mázirdegi talap ta zańǵa saı bolýy kerek, — dedi zańger.
Raýan Esbergenov Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly zańdy alǵa tartty.
Zańnyń 8-babynda tutynýshyny taýar alýǵa, jumystardy nemese kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýǵa májbúrleıtin sharttar jasaýǵa jol berilmeıtini jazylǵan. 8-baby 1-bóliginiń 1-tarmaǵynda satýshyǵa nemese oryndaýshyǵa tutynýshynyń quqyǵyn buzatyn jáne olarǵa qysym jasaıtyn talaptardy shartqa engizýge tyıym salynǵan.
8-baby 1-bóligi 2-tarmaǵynyń 3-tarmaqshasynda satýshy nemese oryndaýshy qosymsha tańǵan aqyly taýarlar, jumystar nemese kórsetiletin qyzmetter boıynsha tutynýshyǵa qosymsha mindetter belgileý tutynýshy quqyǵyn buzatyn talaptar qatarynda.
— Tamaqtaný ornyna barǵanda «maǵan tamaq berińiz, biraq daıashynyń qyzmetin almaımyn» deı almaıtynyńyz anyq. Sebebi meıramhana men kafede daıashy qyzmet kórsetýge mindetti. Meıramhana «tamaqty satyp alý úshin mindetti túrde taǵy 10-15% tóleýińiz kerek» degen talap qoısa, qonaqqa qosymsha tólem jasaýdy tańyp otyrǵany. Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly zańnyń 28-babynyń 1-bóliginiń 1-tarmaǵyna sáıkes taýarlardy, jumystardy nemese kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýdy ózge taýarlardy, jumystardy nemese kórsetiletin qyzmetterdi mindetti túrde satyp alýmen baılanystyrýǵa tyıym salynady. Qarapaıym tilmen aıtqanda, bir nárseni satyp alý úshin ekinshi nárseni de mindetti túrde satyp alýǵa májbúrleýge bolmaıdy. Eger meıramhana daıashynyń qyzmetin bólek aqyly qyzmet dep eseptese, onyń naqty baǵasyn teńgemen kórsetýi kerek. Osy árekettiń ózi olardyń zańdy buzyp otyrǵanyn kórsetedi. Bul jerde shaıpul men mindetti paıyzdy shatastyrmaýymyz kerek. Qonaq daıashynyń jumysyna rıza bolyp, óz erkimen aqsha qaldyrsa, ol — shaıpul. Ekeýine bir nárse retinde qaraýǵa bolmaıdy, — dedi zańger.
Aıta keteıik, jýyrda Aqmola oblysy Zań konsýltanttary palatasynyń zań konsýltanty Jaslan Shaıymov «qandaı mindettemeler muraǵa qalady, muradan bas tartýǵa bola ma jáne murany qabyldaý merzimi ótip ketse ne isteý kerek?» degen suraqtarǵa jaýap bergen edi.
