Meıram kúnderi sanıtarlyq talap qatań saqtalýy qajet - epıdemıolog
ALMATY. QazAqparat - Naýryz meıramynyń dástúrli eń basty taǵamy - Naýryz kóje. Quramynda kóp komponentti ónim bolǵandyqtan dárigerler ony tez buzylatyn taǵamdar qataryna jatqyzady. ıAǵnı, aǵazynyń ýlanyp qalý qaýpi joǵary. Osyǵan baılanysty almatylyq epıdemıolog Gaýhar Kátkenova birqatar keńes berdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Naýryz kójeniń quramynyń kóp komponenttigi jáne oǵan sút ónimderiniń qosylýy, kójeni tez buzylatyn taǵam ónimderine jatqyzady. Sondyqtan daıyn kójeni 4 ± 2 °S temperatýrada 1 táýlik arasynda ǵana saqtaýǵa usynys beremiz. Saqtaý merziminiń qysqalyǵyn eskerip, Naýryz kójeni otbasy músheleriniń nemese shaqyrǵan qonaqtardyń sanyna qaraı ázirlegen jón»,- deıdi dáriger.
Aıtýynsha, bul kúni dastarhanǵa kójeden basqa et taǵamdary, salattar, kremi bar kondıterlik ónimder, qymyz, shubat, qurt pen irimshik, túrli sýsyndar qoıylady. Atalǵan taǵamdardy ázirleý jáne tutyný kezinde saqtyq sharalaryn esten shyǵarmaý kerek.
«Mereke kúnderi tamaqtan ýlanýdyń, jiti ishek juqpalarynyń, as qorytý júıesiniń jedel asqyný aýrýlarynyń aldyn alý úshin qarapaıym saqtyq sharalaryn ustanýǵa keńes beremiz. Tamaqtan ýlanýdyń, jiti ishek juqpalarynyń aldyn alý úshin úı jaǵdaıynda:
- gıgıena erejelerin saqtańyz, ásirse qol jýý, as úı tazalyǵy;
- shıki jáne daıyn taǵamdardy birge saqtaýǵa nemese olardy daıyndaýda bir bólshekteý quraldaryn qoldanýǵa jol bermeńiz;
- sapasy kúdik týdyrǵan nemese aıqyn buzylý (ıisi, túsi, dámi) belgileri bar shıkizattar men taǵamdardy qoldanbaǵan jón;
- keshegi dastarhannan qalǵan jáne tońazytqyshta saqtalmaǵan ónimderdi jeýge bolmaıdy.
As qorytý júıesiniń jedel asqyný aýrýlarynyń aldyn alý úshin:
- ádettegiden tys kóp tamaqtanbaýǵa, ashty, tuzdy, quramynda kóp dámdeýishter bar taǵamdardy az tutynǵan abzal;
- eger ót joldary men uıqy beziniń sozylmaly aýrýlary bar bolsa, olardy asqyndyryp nemese ustamasyna shaldyqpaý úshin maıly, maıǵa qýyrylǵan taǵamdardan bas tartý kerek.
Ádette, mereke kúnderi azyq-túlik jáne saýda nysandary aspazdyq jáne kremdi kondıterlik ónimderdi kóp mólsherde daıyndaıdy. Bul kúnderi ártúrli salattar, et jáne balyq taǵamdary suranysqa ıe. Olardyń saqtaý jáne satý merzimi qysqa. Sondyqtan tamaq ónimderiniń jaramdylyq merzimine, sapasy men qaýipsizdigin kýálandyratyn qujattardyń bolýyna, olardy ótkizý jáne saqtaý sharttaryna nazar aýdarý qajet»,- deıdi epıdemıolog.
Almaty qalalyq Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Gaýhar Kátkenova megapolıstegi qoǵamdyq tamaqtandyrý obektileri basshylaryn sanıtarlyq talaptardy saqtaýǵa shaqyrdy.
Naýryz merekesi kúnderi myna sanıtarlyq talaptardy saqtaý kerek:
-ónimdi saqtaý sharttaryn saqtaı otyryp, tez buzylatyn ónimder men daıyn taǵamdardy satý kezinde tońazytqysh jabdyǵynyń jetkilikti bolýyn qamtamasyz etý;
- satýshylar men qyzmet kórsetýshi personaldyń jeke medıtsınalyq kitapshalarynyń bolýyn qamtamasyz etý;
- ónimniń qaýipsizdigin rastaıtyn qujattardyń bolýyn qamtamasyz etý;
- satýshylar men qyzmet kórsetýshi personaldyń jeke gıgıenasyn saqtaý úshin jaǵdaılardyń bolýyn qamtamasyz etý;
- qyzmetkerlerdiń arnaıy kıiminiń bolýyn qamtamasyz etý (jetkilikti mólsherde).
Budan basqa, qoǵamdyq tamaqtandyrý obektileriniń qyzmetkerleri mynalardy saqtaýy tıis:
- jeke gıgıena erejeleri jáne tazalyq saqtaý;
- azyq-túlikti termııalyq óńdeýdi júrgizý, sondaı-aq kókónister men jemisterdi jaqsylap jýý;
- shıki jáne daıyn ónimderge arnalǵan kesý quraldaryn maqsatyna saı paıdalaný;
- taǵamdardy daıyndaý kezinde sapaly ónimderdi qoldaný, shıki ónimderdi daıyn ónimderden bólek saqtaý;
- is-sharalar bastalǵanǵa deıin taǵam ónimderin erte daıyndaýdan, erte dastarhan jaıýdan aýlaq bolýdy jáne qajetti temperatýralyq rejımdi saqtaı otyryp, olardyń saqtalýyn qamtamasyz etý usynylady.
