Merkýrııdegi bir kún Jerdegi 88 táýlikke teń
ASTANA. KAZINFORM — Eger adam Merkýrıı ǵalamsharynda ómir súrse, kúnniń batýyn kórý úshin shamamen úsh aı kútýine týra keler edi. Óıtkeni bul ǵalamsharda bir jaryq kúniniń uzaqtyǵy Jerdegi 88 táýlikke teń. Bul týraly jazǵy kún toqyraýy qarsańynda Sergeı ıAzev málimdedi, dep habarlaıdy BelTA.
Onyń aıtýynsha, Merkýrıı óz osin óte baıaý aınalatyndyqtan, munda kún men túnniń uzaqtyǵy erekshe uzaq bolady. Sondyqtan Kún aspanda birneshe aı boıy batpaı turady.
Kún júıesinde aınalý osi orbıta jazyqtyǵyna perpendıkýlıar ornalasqan ǵalamsharlar bar. Sondyqtan olarda jyl mezgilderi aýyspaıdy, al jaryq kúniniń uzaqtyǵy turaqty bolyp keledi.
«Merkýrııdegi jaryq kúni Jerdegi 88 táýlikke, Sholpanda (Venerada) 58,5 táýlikke sozylady, al ıÝpıterde nebári shamamen 5 saǵatqa ǵana teń. Mundaı úlken aıyrmashylyqtar ǵalamsharlardyń óz osinen ártúrli jyldamdyqpen aınalýyna baılanysty. Sonymen qatar taǵy úsh ǵalamshardyń aınalý osi orbıta jazyqtyǵyna edáýir eńkeıgen. Bul olardyń jaryq kúniniń uzaqtyǵy, Jerdegideı, geografııalyq endik pen jyl mezgiline táýeldi ekenin bildiredi. Árıne, ondaǵy kún toqyraýy kezeńderi de Jerdegideı bolmaıdy», — dedi ıAzev.
Jaryq kúniniń uzaqtyǵy jaǵynan Jerge eń jaqyn ǵalamshar — Mars. Onyń ekvatorynda kún uzaqtyǵy shamamen 12 saǵat 18 mınýtqa sozylady, bul Jer ekvatoryndaǵy kórsetkishke óte jaqyn.
Ǵalymnyń aıtýynsha, eń qyzyqty jaǵdaı Ýran ǵalamsharynda baıqalady. Onyń aınalý osi orbıta jazyqtyǵynda derlik jatady.
«Sonyń nátıjesinde Ýrannyń bir jarty sharynda jyldyń tórtten bir bóliginde polıarlyq kún ornaıdy. Al Ýrandaǵy bir jyl Jerdegi 84 jylǵa teń bolǵandyqtan, mundaı kezeń shamamen 21 jer jylyna sozylady. Odan keıin dál sondaı uzaq ýaqyt boıy kún men tún birtindep almasady, bul kezde ekvatordaǵy kún uzaqtyǵy 8 saǵat 37 mınýtqa teń bolady. Keıin taǵy 21 jylǵa sozylatyn polıarlyq tún bastalady», — dep túıindedi ǵalym.
Aıta keteıik, ǵalymdar planetalardyń dáıekti qalyptasýynyń alǵashqy mysalyn tapty.
