«Men astanalyqpyn» degen sózdi búginde bas shahardyń turǵyndary asqan maqtanyshpen aıtady

Shar ishindegi mýzeı

Keleshektegi Astanany eles­tetkende, qııaldaǵy kórinistiń qaq ortasyna hrýstal sfera ornaı qalady. «Bolashaqtyń mýzeıi» dep atalatyn shar pishin­des bul úı - EKSPO-2017 kór­mesiniń negizgi sımvoly. Onyń dıametri 80 metrge, bıiktigi 97 metrge jetedi. Al 8 qabattyq ǵımarattyń jalpy aýdany 26 myń sharshy metrge teń.
Alyp sferanyń álemdik brendke tatıtyndaı ereksheligi bar. Máselen, Parıjdegi Eıfel munarasy konstrýktıvızmniń habarshysy bolsa, Monreal­daǵy «Habıtat 67» kesheni brýta­lızm baǵytynyń damýyna qomaq­ty úles qosty. Sol sekildi fýtý­rıstik formadaǵy bizdiń mýzeıge uqsaıtyn birde-bir ǵımarat áli dúnıe júzinde joq.
Nysannyń qurylysyna ıil­meli, sırek kezdesetin shyny paıda­lanylady. Ár paneli 850 keli tartatyn bul materıal elimizde tuńǵysh ret arnaıy EKSPO úshin qoldanylýda. Qas­bettik qaptamanyń ózi foto­elektrlik elementterden qural­ǵan eken. Sonyń arqasynda kún­nen alynǵan energııany elektr energııasyna aınaldyryp, qýat kózin únemdeýge jol ashady. Budan bólek, obektiniń joǵary jaǵynda 2 jel generatory or­natylady. Ǵımarat pishini jel aǵynyn retteýge múmkindik bere­tin qasıetke ıe. Mundaı tıptes ǵımarattar ǵalamda óte az.
Shar-úıdiń astyńǵy qabatynda taqyryptyq marshrýttar uıym­dastyrylady. Sol arqyly qo­naqtar bizdiń memleketimizdiń tarıhy, respýblıkadaǵy kórneki oryndar, mádenı dástúrler týraly maǵlumat ala alady. Al tsıfrlyq, mýltımedıalyq jáne ınteraktıvti tehnologııalar 2-8 qabattardaǵy «Bolashaq mýzeıin» barynsha keńinen qabyl­daýǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzady.

Poıyzdar «qalashyǵy»

Elordalyqtar taǵatsyzdana kútip júrgen mańyzdy nysan­dardyń biri - temirjol vokzaly. EKSPO-2017 halyqaralyq kór­mesi qarsańynda paıdalanýǵa beriletin áleýmettik obekt «Myńjyldyq alleıasy» aýdanynda boı kóteredi. Ǵımarattyń uzyndyǵy - 630 metr, eni - 116 metr, bıiktigi - 49,5 metr. Bul degenińiz - at shaptyrymdaı aýmaq. Astananyń qazirgi qoldanystaǵy vokzaly táýligine 7 myń adamdy qabyldaı alady eken. Al jańa vokzaldyń qaý­qary kúnine 35 myń jolaý­shyǵa qyzmet kórsetýge jetedi.
Demek, kólemi jaǵynan eskisinen 5 ese aýqymdy.
Vokzal ǵımaraty 6 qabattan turady. Mundaǵy zamanaýı teh­nologııanyń kómegimen jolaý­shylarǵa yńǵaıly jaǵdaı jasalady. Aıtalyq, nysan termaldyq qýat kózderimen jabdyqtalǵan. ıAǵnı, ol ǵımarat temperatýrasyn qysta jyly, aptap ystyqta salqyn etip ustaıdy. Lıftiler de, eskalatorlar da energııa únem­degish qurylǵylarmen jaraq­tandyrylady.
Aıtpaqshy, poıyz kútý pro­tsesi de edáýir jeńildeıdi. «Eki ıininen dem alyp jetken» otarbalar endi tup-týra vokzal ishine kiredi. Sol úshin jabyq úlgidegi 6 estakada salynýda. Estakadanyń árqaısysynyń uzyndyǵy - 2550 metr.
Vokzal jobasynyń syzbasyn qurýmen Sankt-Peterbýrgtegi «Stýdııa 44» sáýlet óneri sheberhanasy aınalysypty. Іlgerirekte atalmysh mekemeniń jetekshisi Nıkıta ıAveınniń bir suhbatyn oqyǵan edik. Sonda maman: «Astanadaǵy jańa vokzaldyń eń tartymdy bóligi - arka bolady. Oǵan qaraǵan kisi qazaq sııaqty kóshpeli halyqtyń turmysynan birden habar alady. Arkaǵa kerege elementterin qostyq. Ol vokzal men sonda túıisetin joldar arasyndaǵy kempirqosaq sekildi ıilip turady. Munymen Astananyń keńdigin jáne álemdegi teńdessiz qala atanýǵa umtylysyn kór­setpekpiz» degen edi.

Bolashaq fýtbolshylar úıi

Aıaqdopqa ańsary aýǵan azamattardan súıinshi suraıtyn kún de alys emes. Sebebi, elordada biregeı fýtbol kesheni salynbaq. Ol «Het-trık» fýtbol ınfraqurylymyn damytý baǵdarlamasynyń aıasynda boı kóteredi. «Biz ÝEFA tarapynan 8 mıllıon eýroǵa ıe boldyq. Oǵan qosa, Astana qalasynyń ákimdigi Momyshuly men Toqpanov kósheleriniń qıylysynan 3,5 gektar jer bóldi. 2017 jyly sol aýmaqta úlken fýtbol keshenin usynatyn bolamyz» deıdi Qazaqstan fýtbol federatsııasynyń prezı­denti Erlan Qojaǵapanov.
Kóp fýnktsıonaldy fýtbol kesheni 2 bloktan turady. Onyń jalpy aýdany 14 myń sharshy metrdi quraıdy. Ǵımarattyń birinshi bóligi - jabyq manejde kórermenderge arnalǵan trıbýnasy bar, aýdany 7140 sharshy metrge teń fýtbol alańy ornalasady. Stadıon sapasy jaǵynan eń ozyq zamanaýı standarttarǵa jaýap beredi. Al ekinshi bólik - ákimshilik ǵımarat.
Keshen aýmaǵyn jasyl jelek­tendirý jáne abattandyrý jos­­­parlanǵan. Munymen qosa, oryndyqtar, ýrnalar, tro­týarlar men kóshelerdi jaryq­tandyratyn shamdar ornatylady, 500 kólik syıatyn turaq jasalady. Sondaı-aq, sporttyq jańalyqtar men translıatsııa­lardy kórsetetin úlken proek­tsııalyq ekran ilinedi.
Ǵımarattyń birinshi qaba­tynda vestıbıýl, resepshn, atrıbýtıka pavılony, kıim iletin oryn, ájethana, 100-120 adamǵa shaqtalǵan ashana, brendti taýarlar dúkeni, bapkerler bólmesi jáne tóreshilerge arnalǵan bólme bolady. Ekinshi qabatynda jattyǵý kabınetteri jáne fıtnes zaly ornalasady.
Al úshinshi qabat Qazaqstan fýt­bol federatsııasynyń ka­bınetterine bólingen.

Astanadaǵy «Alataý»

Astanaǵa taý kóshirip ákelgeli jatyr degen jańalyqqa sener me edińiz? Uqsata biletin naǵyz sheberge shahar ortasynan taý turǵyzý ne turady eken, táıiri?! Qysqasy, aldaǵy ýaqytta elordada salynatyn Ulttyq bank ǵımaratynyń syrtqy kórinisin siz de, biz de unatarymyz anyq.
Áýejaı mańynan qonys te­betin jańa nysannyń jobasyn ýkraınalyq sáýletshiler ushar shyńyn qar basqan taý silemderi pishininde jasaǵan. «Arhımatıka» bıýrosynyń ókilderi osylaısha elordaǵa jańa kelbet syılamaqshy. «Qurylysqa bólingen aýdan áli tolyqtaı ıgerilmegen. Onda qandaı ǵı­ma­rattar turǵyzylatyny ázir­ge belgisiz. Bizdińshe, kóp qa­batty záýlim úıler salynatyn shyǵar. Sondyqtan kim bıik dep kórshilermen básekelespes úshin ózgeshe stıldi oılap tap­tyq. Astanaǵa kelgenimizde bul qalaǵa kósilip jatatyn quba dóńniń jetispeıtinin uqtyq. Onyń ústine, taý formasy - Ulttyq bank úshin de jaqsy yrym ǵoı» dep túsindiredi jobalyq toptyń dırektory Aleksandr Popov tyń ıdeıanyń qalaı týǵany jaıly.

Ǵımarattyń syzbasy Іle Alataýyna uqsas. Qarly shyń­dary barynsha shynaıy kóriný maqsatynda qurylys kezinde qar tárizdi appaq ári maıda kedir-budyry bar materıal qol­daný josparlanǵan. Keshen 2 parallel bloktardan turady. Olar atrıýmmen birik­tiriledi. Ǵımarattyń 2 korpýsy ákimshilik jumystarǵa, al ortalyq bóligi konferents-zaldarǵa, buqa­ra­lyq is-shara­larǵa, bank qyz­metkerleri men qonaqtary baratyn dám­hana­larǵa arnalady.
Jańa obekt Astanada sa­lynǵan kreatıvti ári tanymal ǵımarattar tizimin tolyq­ty­ratyny sózsiz. Alda-jalda shetelge shyǵa qalǵanymyzda ol jaqtaǵylar bizdegi Báıterekti ǵana emes, «bórkine qar qon­dyrǵan» Ulttyq bank ǵımaratyn da til jetkisiz ádemi ásermen áńgimelep beretin bolady.

Botagóz MARATQYZY