Memlekettik múlikti tıimdirek paıdalanýda ne ózgeredi

Atap aıtqanda, «e-Qazyna» platformasynyń 1998 jyldan bastap damý tarıhy bar, ol tsıfrlandyrýdyń zamanaýı talaptaryna sáıkes fýnktsıonaldyq múmkindikterin júıeli túrde jetildirip jáne keńeıtip keledi. Bastapqyda júıede negizinen memlekettik uıymdardy esepke alý júzege asyryldy. 2011 jyly Memlekettik múlik týraly zańnyń qabyldanýyna baılanysty júıeniń fýnktsıonaly zańdy túrde keńeıtildi. 2012 jyly Qazaqstan Úkimetiniń 2011 jylǵy qaýlysymen bekitilgen Memlekettik múlik tizilimin qurý jónindegi is-sharalar josparyna sáıkes, e-Qazyna.kz jańa tehnologııalyq platformasyna qaıta qurý jumystary júrgizildi. Osy kezeńnen bastap júıede keń fýnktsıonal iske asyryldy jáne ol respýblıkalyq ári kommýnaldyq menshik obektilerin esepke alý men basqarý protsesterin avtomattandyrý úshin qoldanyla bastady.

— E-Qazyna.kz fýnktsıonaly memlekettik obektilerdiń ártúrli túrlerin jáne olardy basqarý protsesterin qamtıtyn jańa tsıfrlyq servısterdi engizý esebinen dáıekti túrde keńeıtildi. 2026 jylǵa qaraı kezeń-kezeńimen damý nátıjesinde e-Qazyna.kz 40 tsıfrlyq servısten qalyptasqan. Olardyń qatarynda aktıvterdiń ártúrli túrlerin jekeshelendirý ári satý, memlekettik jáne kvazımemlekettik uıymdardy esepke alý, jalǵa berý jáne senimgerlik basqarýǵa berý, memleketke syıǵa tartý, memlekettik menshik monıtorıngi, aktsııalardyń memlekettik paketterimen mámilelerdi esepke alý ári tirkeý jónindegi elektrondyq saýda-sattyq servısteri, memlekettik kásiporyndardyń birinshi basshylaryn irikteý jónindegi konkýrstar bar. Osylaısha e-Qazyna.kz memlekettik uıymdardy esepke alý júıesinen memlekettik aktıvterdi esepke alý jáne basqarý protsesteriniń keń spektrin avtomattandyrýdy qamtamasyz etetin keshendi tsıfrlyq platformaǵa transformatsııalanǵan, — dedi QR Qarjy mınıstrligi Memlekettik múlik jáne jekeshelendirý komıtetiniń tóraǵasy Nurmahan Ádilbekov Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetindegi brıfıngide.

Óz kezeginde «Aqparattyq-esepteý ortalyǵy» AQ basqarma tóraǵasy Janasyl Ospanov qazirgi kezeńde e-Qazyna.kz qyzmet kórsetý aıasyn keńeıtý arqyly odan ári damyp kele jatqanyn aıtty.

— Jalpy, e-Qazyna.kz platformasynyń barlyq mindetteri memlekettik aktıvterdi basqarý tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan, ıaǵnı memlekettik múlikti paıdalanýdan túsetin kiristi kóbeıtip, ony kútip-ustaýǵa jumsalatyn shyǵyndardy azaıtý. Qazirgi negizgi mindetimiz — memlekettik múliktiń shashyrańqy esebinen e-Qazyna.kz platformasynyń tsıfrlyq keńistigindegi biryńǵaı esepke aýysý. Bul jumys 2029 jylǵa deıingi jol kartasynda qarastyrylǵan. Biz memlekettik múlik obektileri men olardy basqarýshy sýbektilerdiń tsıfrlyq profılderin engizip jatyrmyz. Olar obektilerdiń búkil tsıklin kórýge, al basqarýshy sýbektilerge olardy ózekti derekter negizinde basqarýǵa múmkindik beredi. Platforma eseptik derekterdi nysandar týraly naqty aqparatpen baılanystyrady. Júıede ózekti fotosýretter men dál geografııalyq koordınattar saqtalady. Sondaı-aq naqty ýaqyt rejıminde ǵaryshtyq monıtorıng derekterin paıdalaný kózdelip otyr, — dedi J. Ospanov.

E-Qazyna.kz platformasy bos turǵan nemese artyq nysandardy avtomatty túrde anyqtaýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar, irikteý jáne sáıkestendirý modýli engizilip jatyr. Ol memlekettik organdardyń qajettilikterin memlekette bar aktıvtermen salystyrýǵa múmkindik beredi. ıAǵnı bıýdjet qarajatyna jańa múlik satyp almas buryn, júıe qajetti aktıvtiń memlekette bar-joǵyn tekserýge kómektesedi. Bul jańa satyp alýlarǵa qajettilikti azaıtyp, memlekettik múlikti tıimdirek paıdalanýǵa múmkindik beredi.

Kvazımemlekettik sektor múlkin esepke alý

Sonymen qatar ol kezeń-kezeńimen elektrondyq eseptilikten bas tartyp, tikeleı tsıfrlyq esepke kóshý eskerilgen. Ol úshin onlaın-býhgalterııa jáne e-Qazyna.kz platformasynyń «e-Mınfın» júıesimen tikeleı ıntegratsııalaý qarastyrylǵan.

— Kvazımemlekettik sektor úshin kelesi qadam — uıymdarǵa bekitilgen jyljymaıtyn jáne jyljymaly múlikti esepke alýdy barynsha ishki korporatıvtik deńgeıde avtomattandyrý jáne ony e-Qazyna.kz platformasymen ıntegratsııalaý. Kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń aktıvterin basqarý memleket úshin aktsıoner retinde, ashyq ári tıimdi bolýy tıis. Bul múliktiń saqtalýyn baqylaýdy kúsheıtip, qarjy-sharýashylyq qyzmet pen negizgi tıimdilik kórsetkishteriniń (KPI) oryndalýyn turaqty baqylaýǵa múmkindik beredi, — dedi ortalyq basshysy.

Jasandy ıntellekt jáne predıktıvti analıtıka

Kelesi kezeń — memlekettik aktıvterdi proaktıvti basqarý úshin jasandy ıntellekt pen Big Data e-Qazyna quraldaryn engizý.

Derekter jınaqtalǵan saıyn júıe ınfraqurylym nysandarynyń tozýyn boljaýǵa jáne jóndeý jumystaryn júrgizýdiń ońtaıly merzimderin anyqtaýǵa kómektesedi. Bul predıktıvti qyzmet kórsetýge kóshýge múmkindik beredi.

Jasandy ıntellektige negizdelgen analıtıka múlikti tıimsiz paıdalaný belgileri men anomaldy operatsııalardy da avtomatty túrde anyqtaı alady. Osy derekter negizinde júıe memlekettik aktıvterdi qaıta bólý jáne olardy kútip-ustaý men jańǵyrtýǵa arnalǵan bıýdjet shyǵystaryn dálirek josparlaý boıynsha usynymdar qalyptastyrady.

MMJK fýnktsııalaryn transformatsııalaý

Memlekettik múlik jáne jekeshelendirý komıtetiniń 79 fýnktsııasynyń 36-syn tsıfrlandyrýǵa bolady. Onyń 26-sy, ıaǵnı 72 paıyzy qazirdiń ózinde avtomattandyrylǵan. Olardyń qatarynda jalǵa berý jáne jekeshelendirý bar.

— 2026 jyldyń 3-toqsanynda taǵy 8 fýnktsııany pılottyq rejımde avtomattandyrý josparlanyp otyr. Olardyń qatarynda aktsıonerlik qoǵamdar men jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterdiń basqarý organdarynda elektrondyq daýys berý, sondaı-aq memlekettik kásiporyndardyń jarǵylary men balanstaryn bekitý bar, — dep naqtylady Janasyl Ospanov.

Balans ustaýshynyń tsıfrlyq profıli kezeń-kezeńimen engiziledi: 2026 jyly — ǵımarattar men qurylystar, 2027 jyly — jer ýchaskeleri, 2028-2029 jyldary — kólik, jabdyqtar jáne basqa da aktıvter. Engizý kezektiligi bastapqy derekter beriletin aqparattyq júıelermen ıntegratsııanyń daıyndyǵyna baılanysty bolady.

— Bul jumysty tolyq iske asyrý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń «Memlekettik múlik týraly» zańyna tıisti túzetýler engizý qajet, — dep túsindirdi ortalyq basshysy.

Eske salsaq, 2025 jyldyń aıaǵynda ótken Úkimet otyrysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov jekeshelendirýdiń jańa josparyna otyn-energetıka, ónerkásip, kólik jáne baılanys salalaryndaǵy nysandar kirgenin atap ótti.