Memlekettik qyzmet salasyndaǵy ózgerister: qandaı reformalar engizilip jatyr

Ataýly kún BUU bastamasymen bekitildi. 2002 jyly BUU Bas Assambleıasy 23 maýsymdy Memlekettik qyzmetshi kúni dep jarııalap, uıymǵa múshe elderge ony memlekettik deńgeıde atap ótýdi usyndy. Al Qazaqstanda mereke 2013 jyly resmı túrde kúntizbege engizildi.

Búginde respýblıkada 83 myńnan astam memlekettik qyzmetshi bar. Kadrlyq quramnyń 56,2%-y, al basshylyq quramnyń 40%-y — áıelder. Bul sektordaǵy mamandardyń ortasha jasy 40,5 jas bolsa, al olardyń 33,2%-y 35 jasqa deıingi jas mamandar. Júıedegi ortasha jumys ótili — 12 jyl.

Memlekettik qyzmetshi bolý zor jaýapkershilikti talap etedi

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev birneshe ret atap ótkendeı, memlekettik qyzmetshilerdiń basty mindeti — halyqqa jáne memleketke qyzmet etý. Onyń sózinshe, memlekettik apparat ókilderi jumysqa jeke basynyń abyroı-bedeli úshin emes, elge paıda tıgizemin degen shynaıy talpynyspen kelýi kerek.

Ádiletti Qazaqstan qurýda negizgi róldi memlekettik qyzmetshiler atqarady. Olar qoǵam men memleket múddesin basty orynǵa qoıyp, jaýapkershilikti sezinip, bastamashyl bolyp, naqty nátıjelerge umtylýy tıis.

Sol sebepti, memlekettik qyzmet kásibı bilim men zańnamany tereń túsinýdi ǵana emes, sondaı-aq, moraldyq asyl qasıetterdi, jaýapkershilikti jáne kóppen jumys isteı bilýdi talap etedi. Salaǵa jas mamandardy tartýǵa aıryqsha kóńil bólinedi. Óıtkeni, olar memlekettik basqarýdyń bolashaǵyn aıqyndaıdy.

Memlekettik qyzmet týraly zańǵa qol qoıyldy: ne ózgeredi

Sońǵy jyldarda elimizde memlekettik apparatty jańǵyrtýǵa, memlekettik qyzmetshilerdiń derbestigin keńeıtýge, jergilikti ózin-ózi basqarýdy kúsheıtýge arnalǵan birqatar reforma júzege asyrylyp jatyr.

Sektordaǵy negizgi jaıttardyń biri — bıyl Memleket basshysy «Memlekettik qyzmet týraly» Zańǵa jáne zańnamadaǵy ilespe túzetýlerge qol qoıdy.

Qujatta memlekettik qyzmettiń tartymdylyǵyn arttyrýǵa jáne bilikti mamandardy ustap qalýǵa baǵyttalǵan keshendi sharalar qamtylǵan. Mysaly, qyzmette «kóldeneń» ósýge múmkindik beretin mehanızm engizildi, ıaǵnı, mamandar uzaq jyl bir qyzmetti atqara júrip, deńgeıi (sanaty) men jalaqysy ósedi.

Buǵan 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan memlekettik qyzmetti damytý tujyrymdamasy negiz bolyp otyr. Ol memlekettik apparatty odan ári kásibılendirip, kadrlyq úderisterdi tsıfrlandyrmaq.

Sonymen birge, zańda jalaqyny keminde úsh jylda bir ındeksatsııalaý normasy bekitilgen. Qazir memlekettik qyzmettegi ortasha aılyq tabys 440 myń teńge shamasynda.

Áleýmettik kepildikter de aıtarlyqtaı artty. Memlekettik qyzmetshiler basqa eldi mekenge aýysqan jaǵdaıda arnaýly tólemder tólenedi; eńbek demalysyna jumys ótiline baılanysty qosymsha demalys kúnderi qosylady; kópjyldyq jumys ótili jáne memlekettik marapattary bolsa, zeınetke shyqqanda, bir rettik syıaqy beriledi.

Kadrlyq úderisterdiń ashyqtyǵy men olardy tsıfrlandyrý da nazarda. Іrikteý kezeńderi «E-qyzmet» júıesi arqyly elektrondy formatqa aýystyrylady. Odan bólek, úmitkerlerdi baıqaýsyz jumysqa ornalastyrý úshin aldyn-ala daıyndaý mehanızmi engizilip jatyr.

Mundaı jeńildiktermen qatar, talap ta kúsheıtilip keledi. Memlekettik qyzmetshilerdiń patrıottyǵyna, kásibıligine, ashyqtyǵyna, etıkalyq normalardy saqtaýyna, minsiz bedeline jáne jemqorlyqtan aýlaq bolýyna mán beriledi.

Sondaı-aq, zań qosymsha eńbek kepildikterin bekitti. Atap aıtqanda, jumys ýaqytynyń uzaqtyǵy rettelip jatyr, ıaǵnı ádettegi mindetti kesteden tys jáne demalys kúnderinde jumys istegenderge ótemaqy tólenbek. Al kishkentaı balalary bar ata-analarǵa, júkti áıelderge jáne otbasyndaǵy jaqynyn kútip-baptap, qaraýy tıis qyzmetkerlerge jumys kestesinde jeńildikter jasalyp, belgili bir deńgeıde erkindik beriledi. Sonymen qatar, mamandyqtyń tartymdylyǵyn arttyrýǵa arnalǵan bastamalar da bar. Máselen, jeńildetilgen turǵyn úı baǵdarlamalaryna qatysýǵa múmkindik berý; basqa eldi mekenge kóshse, ótemaqy tóleý; qyzmet babymen aýysqan memlekettik qyzmetshilerdiń perzentterine balabaqshalardan kezeksiz oryn usyný t. b. ataýǵa bolady.

Zamanaýı memlekettik qyzmetshi qandaı bolýy kerek

Zańnamalyq ózgeristermen qatar, memlekettik qyzmet qundylyqtarynyń tereńdep-jetilýine de aıryqsha mán berilip keledi. Búginde sheneýnikterden kásibılik pen tıimdi jumys isteýden bólek qoǵam aldynda jaýapkershilikti seziný talap etiledi.

«Zań men tártip» ustanymy, «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy jáne «Adal azamat» qundylyqtyq baǵyty memlekettik basqarýdyń negizgi jańa modelderine aınaldy. Olar ashyqtyqqa, adaldyqqa, ádildikke jáne jurt múddesine jumys isteýge úndeıdi.

Mundaı júıede memlekettik qyzmetshi ákimshilik mindetterdi atqarýshy bolyp qana qoımaı, memleket pen qoǵam arasyndaǵy kópirdiń de rólin oınaıdy. Sol arqyly Ádiletti Qazaqstan qurýǵa atsalysady.

Aıta keteıik, buǵan deıin memlekettik qyzmetshiler úshin jańa mansaptyq ósý tetigi engiziletinin jazǵanbyz.