Memlekettik keńesshi qazirgi Konstıtýtsııa men jańa Konstıtýtsııanyń aıyrmashylyqtaryn atady
ASTANA. KAZINFORM – Memlekettik keńesshi Erlan Qarın 1995 jyly qabyldanǵan Konstıtýtsııa men jańa Konstıtýtsııa jobasynyń aıyrmashylyqtaryn atady.
- Áleýmettik jeliden oqyp jatyrmyz. Komıssııa osy kúnderi sheshim qabyldady degenge saıatyn pikirler bar. Biz mátindi qoǵamdyq talqylaý úshin jarııalap otyrmyz. Bilseńizder, 1995 jyly qabyldanǵan Ata zańdy kezinde daıyndaý úshin arnaıy sarapshylar keńesi qurylǵan bolatyn. Onyń quramynda bar bolǵany 12 adam boldy. Bizdiń Konstıtýtsııalyq komıssııanyń quramynda 130 adam bar. Barlyq óńirlerdiń ókilderi osy jıynǵa, ár otyrysqa qatysyp otyr. Qazir qoldanystaǵy Ata zańdy daıyndaýǵa qatysqan 12 azamattyń 9-y Qazaqstan azamaty, qalǵan úsheýi syrttan shaqyrylǵan maman edi. Biz qoǵam nazaryna usynyp otyrǵan Ata zańdy eldiń azamattary daıyndap otyr. Syrttan eshkim kelip daıyndap jatqan joq. Sondyqtan biz daıyndap, qoǵam nazaryna usynyp otyrǵan Konstıtýtsııa jobasy shyn máninde naǵyz halyqtyq Konstıtýtsııa dep aıtýǵa bolady. Sebebi barlyq óńirlerdiń, barlyq salanyń, ókilderi qatysyp otyr. Barlyq otyrys tikeleı efırde, halyqtyń nazarynda, - dedi Memlekettik keńesshi Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııanyń kezekti otyrysynda.
Erlan Qarınniń aıtýyna qaraǵanda, qoldanystaǵy Ata zańnyń eldiń damýyna, memlekettiligimizdiń nyǵaıýyna qosqan úlesin eshkim de joqqa shyǵarǵaly jatqan joq.
- Biraq bul Ata zań elimiz endi ǵana táýelsizdik alyp jatqan kezde, eleń-alań shaqta qabyldandy. Al biz qazir memlekettiligi ornyqqan, táýelsizdigi bekigen, álem qaýymdastyǵynda óz ornyn ıelengen memleketpiz. Qoldanystaǵy Ata zań postkeńestik, tranzıttik rýhta jazylsa, jańa Konstıtýtsııa zamanaýı ári ulttyq múddeni kózdeıdi. Qazirgi Konstıtýtsııada memlekettiń múddesine basymdyq berilse, jańa Konstıtýtsııada adam quqyqtary men bostandyqtary birinshi orynǵa shyǵyp otyr. 1995 jyly qabyldanǵan Ata zańda biregeılik múldem qamtylmaǵan edi. Al jańa Konstıtýtsııada ulttyq jáne tarıhı biregeılik naqty málimdelgen.
Qoldanystaǵy Ata zańda bılik bir ortalyqtarda shoǵyrlansa, jańa Konstıtýtsııada teń balans ornatylǵan, - dedi Memlekettik keńesshi.
Aıta ketý kerek, ótken apta aıaǵynda jarııalanǵan jańa Konstıtýtsııanyń jobasynda memlekettik tildiń mártebesi týraly norma 9-bapta ornalasqan. Ol jerde memlekettik til – qazaq tili ekeni, al memlekettik mekemeler men ózin-ózi basqarý uıymdarynda orys tili memlekettik tilmen qatar qoldanylatyny aıtylǵan.