Memlekettik tildiń róli jyldan jylǵa arta beredi
ASTANA. Jeltoqsannyń 15-i. QazAqparat. Jalpy memlekettik tildi damytýǵa baılanysty Elbasynyń tapsyrmasy barshaǵa belgili. Bul mańyzdy másele táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinen memleket tarapynan qolǵa alynyp, jumys júrgizilip keledi.
Halyq sanaǵynyń aldyn ala esepteýleri boıynsha, 1999 jyldan bergi on jyl ishinde qazaqtardyń sany jalpy el halqynyń 53 paıyzynan - 65 paıyzyna jetip otyr.
Táýelsizdigimizdiń tańynda qazaq mektepterinde oqıtyn oqýshylar 22 paıyzdy quraǵan edi. Bul tsıfr 2009 jyly elimizdegi barlyq oqýshylar sanynyń 62 paıyzyna jetti. ıAǵnı, táýelsizdik jyldary qazaq tilinde oqıtyn oqýshylar sany úsh esege kóbeıgen.
Qazaq tilinde oqytatyn mektepter men balabaqshalar jer-jerde jyl sanap artyp keledi. Búginde qazaq tilinde oqytatyn orta mektepter sany tórt myńǵa taıap qaldy.
Jyldan jylǵa memlekettik til saıasatyn qarjylandyrý ulǵaıtylýda. Sonyń ishinde, álemdik daǵdarysqa qaramastan ústimizdegi jyly tildi damytýǵa el bıýdjetinen 5 mıllıardtan astam teńge bólindi.
Osynyń arqasynda qoǵamda memlekettik tildi damytý protsesi keń qoldaý taýyp, onyń qoldaný aıasy keńeıe túsýde.
Búginde 25 myńnan astam ulty qazaq emes oqýshy qazaq mektepterinde bilim alýda. 20 myń bala qazaq balabaqshalaryna barady. 200 jeksenbilik mektepte 7 myńnan astam ózge etnos balalary qazaq tilin úırenýde.
Qazir elimizdiń aýmaǵynda memlekettik tildi úıretetin 64 ortalyq jumys isteıdi. Al 2011 jyly olardyń sanyn 120-ǵa jetkizý josparlanýda.
Barlyq aımaqtarda tıisti oqýlyqtarmen jáne ádistemelik quraldarmen, sózdiktermen qamtamasyz etý máselesi sheshilýde.
Sondaı-aq, memleket qazaq tilin oqytý maqsatynda túrli qoǵamdyq uıymdarǵa, etnomádenı ortalyqtarǵa belgili mólsherde qarajat bólip otyr.
Bul kórsetkishter memlekettik tildiń birtindep órken jaıyp, qazaqstandyqtardy toptastyratyn kúshke aınala bastaǵanynyń naqty kórinisi.
Osylaısha, memlekettik tildiń róli jyldan jylǵa arta bermek. Memlekettik tildi bilý - árbir azamattyń perzenttik paryzy ekenin otandastarymyzdyń shynaıy uǵyna bastaǵany bárimizdi qýantady.
«Memlekettik til» qoǵamdyq qozǵalysynyń memlekettik tilge baılanysty kóterip júrgen problemalary - ózekti, usynystary oryndy. Bul salada kemshilikterdiń bary da shyndyq. Sondyqtan memlekettik tildiń mártebesin kóterýge qatysty jumystardy barynsha kúsheıtý qajet. Aldaǵy ýaqytta osy baǵytta naqty jumystar jasalatyn bolady.
Al, «Qazaqstannyń El birligi» doktrınasy jobasyna keletin bolsaq, onda qazaq ultyna, qazaq tiline qarsy eshqandaı oı aıtylmaǵan. Bul - tek joba ǵana. Oǵan túzetýler men ózgerister engizip, pysyqtaýǵa múmkindik mol.
Aıtylǵan bul usynystar jóninde «Memlekettik til» qoǵamdyq qozǵalysynyń jetekshileri kelisimge keldi. Endi birlesken jumys bastalatyn bolady.
