Memlekettik tildi damytý prezıdenttik qory qazaq tilin damytýǵa baǵyttalǵan birneshe baıqaý ótkizedi

dep habarlaıdy ҚazAқparat. «Byltyrғy jyly Senat depýtattarymen kezdesýinde Memleket basshysy қazaқ tiliniң damýyna baılanysty өz tarapynan arnaıy қor құrý týraly bastama kөterip, bұғan қarajatyn da salғan bolatyn. Resmı tirkeýden өtkennen keıin Prezıdenttik қor өz jұmysyn bastady. Қordyң құryltaıshysy tұңғysh Prezıdent bolyp tabylady. Bұl baғyttaғy jұmysty keңeıte tүsý үshin Jazýshylar odaғyn, Dүnıejүzilik қazaқtar қaýymdastyғyn, Қazaқstan halқy Assambleıasyn jұmyldyryp otyrmyz. Қoғamdyқ ұıym bolyp tabylatyn қor memlekettik til saıasatynda keshendi sharalar atқarmaқshy. Sonymen birge, Prezıdenttik қordyң basty maқsaty қoғammen jұmys isteý bolyp tabylady. Bılik қanshalyқty talpynsa da, қomaқty қarajat bөlse de tildi damytýda nәtıje әli de kөңilge tolmaı otyr. Biz til mәselesinde memlekettik organdardyң әreketin, basқa salalardaғy jұmystardy қaıtalamas үshin қoғamdyқ ұıymdarmen, қoғammen tikeleı jұmys jasap, sol ortada tilge degen yntalandyrýdy kүsheıtpekshimiz», dedi B. Әbdiғalıev. Onyң aıtýynsha, Memlekettik tildi damytýdyң prezıdenttik қory aldaғy ýaқytty jylyna tөrt mәrte granttar ұsynbaқshy. Grant kөlemi 100 myң teңgeden 3 mln. teңgeniң aralyғynda bolady. Bұl granttarғa jeke tұlғalardan bastap, kommertsııalyқ nemese memlekettik mekemeler de atsalysa alady. Eң bastysy tildi damytý mәselesinde jaңa jobalar aıқyn қoldaýғa ıe bolady. «Granttar boıynsha arnaıy komıssııa қoғamғa belgili zııaly қaýym өkilderinen, til janashyrlarynan құralady. Қazirgi taңda Қordyң қamқorshylyқ keңesi құrylyp, oғan Memlekettik hatshy Қ. Saýdabaev tөraғalyқ etedi. Al senator Қýanysh Sұltanov, қoғam қaıratkeri Amangeldi Aıtaly sekildi birқatar tanymal azamattar keңestiң belsendi mүsheleri bolyp tabylady. Bұdan basқa, biz aldaғy ýaқytta қoғamdyқ keңes құryp, onyң қataryna da til mәselesin kөterip jүrgen azamattardy tartpaқshymyz. Қordyң granttaryn bөlý sharasynda osy keңestiң mүsheleri қazylyқ jasaıdy. Al til қorynyң grantyna ıe bolғysy keletinder өz jobalaryn naýryzdyң 10-yna deıin joldaýlary shart», dedi Қor jetekshisi. Bұdan basқa Қor tarapynan «Bereke men birliktiң tili ? қazaқ tili» atty eң үzdik jarnamaғa baıқaý jarııalanady. Baıқaýғa қatysatyn jarnama қazaқtyң tiliniң «Bereke men birliktiң tili» ekendigin baıandaýy қajet. Sol sekildi jarnamany kөrgen nemese estigen jan birden қazaқ tili týraly jyly pikirge bөlenýi tıis. Osy maқsattaғy beıne rolıkter, sýretter men plakattar sәýirdiң 15-ine deıin қabyldanady. Baıқaý jeңimpazdaryna 300 myң teңgege deıin syıaқy beriledi. Sonymen birge, «Orys tildi basylymdar arasynda memlekettik tildi dәriptegen үzdik maқala» atty baıқaý da jarııalanғaly otyr. Bұғan қatysýshylar қazaқ tiliniң қoғam tұtastyғynyң kilti ekenin ashyp kөrsetýleri kerek. Sonymen birge, maқala orystildi қaýymdy қazaқ tilin үırenýge shaқyrýy tıis. Қatysam deýshiler өz materıaldaryn maýsymnyң 15-ine deıin jiberse, jeңimpazdar maýsymnyң 28-i, baspasөz kүninde marapattalatyn bolady. Bұndaғy syıaқy қory da 300 myң teңgege deıin. «Қazaқ tilin үıretýdiң eң үzdik әdistemesi» atty taғy bir baıқaý bұl tildi tıimdi әdispen үıretýdiң әdistemesin anyқtaý maқsatynda ұıymdastyrylady. Al sarapshylar jeңimpaz dep tanyғan joba, қor tarapynan kitap nemese қajetine қaraı, arnaıy dıski bolyp kөp danamen jaryқ kөredi. Bұl atalym boıynsha қorytyndy қyrkүıektiң 22-si, tilder kүni merekesinde jarııalanyp, tıisti jeңimpazdar sol kүni marapattalady. Besinshiden, Memlekettik tildi damytý prezıdenttik қorynyң arnaıy syılyғy da taғaıyndalatyn bolady. «Syılyқ қazaқ tiline, қazaқ ұltynyң mүddesine қyzmet etken, өmirin osy jolғa arnaғan jekelegen tұlғalarғa jyl saıyn bes atalym boıynsha beriledi. Jүldeniң jalpy қory 2 mln. 500 myң teңgeni құraıdy. Қor janynan құrylғan қazylar alқasynyң sheshimimen jeңimpaz atanғan azamattar қazannyң 25-inde, Respýblıka kүni marapattalady», dedi B. Әbdiғalıev. Қoғam nazaryn aýdarýғa baғyttalғan taғy bir baıқaý «Қoғamdyқ til ınspektsııasy» foto-baıқaýy bolyp otyr. B. Әbdiғalıevtyң aıtýyna қaraғanda, bүgingi kүni fotobaıқaýdy respýblıkalyқ «Aıқyn» gazetimen birlesip өtkizý týraly kelisim jasalғan. Osy baıқaýғa kez-kelgen қarapaıym oқyrman қatysa alady. Қatysýshy өzi tұrғan aýmaқta memlekettik tilde jazylғan қatelerdi fotoғa tүsirip, ony gazet redaktsııasyna jiberýi tıis. Toқsan saıyn өtkizýi josparlanғan bұl baıқaýdyң jүldelik қory 50 myң teңgege deıin bolady. Prezıdenttik қor bastamashy bolyp otyrғan bұl baıқaý sharalary қazaқ tiliniң memlekettik til mәrtebesin alғanyna 20 jyl tolýyna oraı ұıymdastyrylýda.