Memleket naryqty qaýipti ónimnen qalaı qorǵaıdy
ASTANA. KAZINFORM – Tehnıkalyq retteýdiń negizgi maqsattarynyń biri – tutynýshylardy ónimniń qaýipsizdigi men sapasyna qatysty jańylystyratyn áreketterdiń aldyn alý. Ónimdi satylymǵa shyǵarmas buryn óndirýshiler, ımporttaýshylar jáne satýshylar onyń synaqtan ótkenin qamtamasyz etip, qaýipsizdigin sertıfıkattaý nemese sáıkestik deklaratsııasy arqyly rastaýǵa mindetti. Bul týraly Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Tutynýshylar úshin mańyzdysy – tehnıkalyq reglamentter talaptaryn saqtaý óndirýshilerdiń, ımporttaýshylardyń jáne satýshylardyń tikeleı mindeti. Tehnıkalyq reglamentter ónimniń qaýip-qater deńgeıin eskere otyryp, eń tómengi qajetti talaptardy belgileıdi. Bul talaptar bıologııalyq, mehanıkalyq, órt, jylý, hımııalyq, elektr, radıatsııalyq qaýipsizdikti, sondaı-aq qurylǵylar men jabdyqtardyń qaýipsiz jumysyn qamtamasyz etýge qatysty elektromagnıttik úılesimdilikti, sáýlelený qaýipsizdigin, jarylysqa tózimdilikti, qaýipti óndiristik nysandarda qoldanylatyn tehnıkalyq qurylǵylardyń qaýipsizdigin jáne ózge de talaptardy qamtıdy.
Qazaqstan Respýblıkasy Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń qyzmeti quqyqbuzýshylyqtardyń aldyn alýǵa, talaptarǵa sáıkes kelmeıtin ónimniń naryqqa shyǵarylýyna jol bermeýge baǵyttalǵan.
Osyǵan baılanysty turaqty túrde barý arqyly emes, profılaktıkalyq baqylaý júrgiziledi. Onyń maqsaty – buzýshylyqtardyń aldyn alý jáne jolyn kesý, sondaı-aq baqylaý jáne qadaǵalaý sýbektilerine anyqtalǵan kemshilikterdi óz betinshe túzetý múmkindigin berý jáne ákimshilik júktemeni azaıtý.
Bul baǵytta túrli aqparat kózderinen alynǵan málimetter zerdelenip, taldanyp, salystyrylady. Olardyń qatarynda buqaralyq aqparat quraldary, ashyq derekkózder, sondaı-aq jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishteri bar.
Profılaktıkalyq jumystyń mańyzdy quraldarynyń biri – baqylaý maqsatyndaǵy satyp alý. Ol Qazaqstan Respýblıkasynyń Kásipkerlik kodeksine jáne tehnıkalyq retteý salasyndaǵy zańnamaǵa sáıkes aýmaqtyq bólimsheler arqyly júzege asyrylady.
Komıtet tóraǵasynyń orynbasary Baýyrjan Qasymovtyń málimetinshe, 2025 jyly memlekettik baqylaýdyń 3163 túri júrgizilip, onyń 978-inde (31%) zańbuzýshylyqtar anyqtalǵan. Jalpy somasy 26,749 mln teńgege aıyppul salyndy. Sonymen qatar 197 ónim úlgisi synaqtan ótkizilip, nátıjesinde jedel áreket etý sharalaryn qoldaný týraly 41 qaýly qabyldandy.
2026 jyly baqylaý satyp alýy aıasynda Qaraǵandy oblysynda kómirdiń 4 úlgisi, Qostanaı oblysynda kabel ónimderiniń 4 úlgisi jáne janar-jaǵarmaıdyń 2 úlgisi satyp alynyp, synaqqa jiberildi.
Baqylaý satyp alýy kólik quraldaryna, qurylys materıaldaryna, janar-jaǵarmaı men maılaý materıaldaryna, kómirge, sondaı-aq aınymaly tok kerneýi 1000 V-qa deıin (nemese turaqty tok 1500 V-qa deıin) bolatyn, elektr energııasyn qabyldaýǵa, taratýǵa, júktemeni basqarýǵa jáne jelilerdi qorǵaýǵa arnalǵan elektr tehnıkalyq qurylǵylarǵa qatysty júrgiziledi.
Komıtet tutynýshylarǵa eske salady: eger ónim tehnıkalyq reglament talaptaryn buzdy degen naqty negizder men dálelder bolsa, adam ómiri men densaýlyǵyna, qorshaǵan ortaǵa nemese jeke jáne zańdy tulǵalardyń, memlekettiń zańdy múddelerine qaýip tónýdiń aldyn alý nemese ony joıý maqsatynda tıisti organdarǵa ótinish berýge quqyly.
Tehnıkalyq retteý salasyndaǵy zańnamaǵa sáıkes, tehnıkalyq reglamentter qoldanylatyn ónimder naryqta tek belgilengen talaptarǵa sáıkestigi tıisti tártippen rastalǵan jaǵdaıda ǵana aınalymǵa jiberiledi. Sonymen qatar tehnıkalyq reglamentter talaptaryna sáıkes kelmeıtin, sáıkestikti baǵalaýdan ótpegen, tıisti qujattary joq nemese mundaı qujattar týraly málimetter tehnıkalyq retteý tiziliminde ne Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń biryńǵaı tizilimderinde tirkelmegen ónimderdi naryqqa shyǵarýǵa tyıym salynady.
Tehnıkalyq reglament talaptaryna sáıkes kelmeıtin ónimdi aınalymǵa shyǵarǵany úshin, sondaı-aq sáıkestikti baǵalaý qujattarynda kórsetilgen málimetterge sáıkes kelmeıtin nemese tıisti baǵalaýdan ótpegen ónimdi ótkizgeni úshin ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan.
Quqyqbuzýshylyq jasaǵan tulǵalarǵa aıyppul salynady: jeke tulǵalarǵa – 90 aılyq eseptik kórsetkish, laýazymdy tulǵalarǵa, shaǵyn kásipkerlik sýbektilerine nemese kommertsııalyq emes uıymdarǵa – 195 AEK, orta kásipkerlik sýbektilerine – 310 AEK, iri kásipkerlik sýbektilerine – 600 AEK mólsherinde.
Buǵan deıin Túrkistan oblysynda seriktestik tutynýshylardan 54 mln teńgeden astam qarajatty zańsyz alǵanyn jazǵanbyz.
