Memqyzmetshi emes adamdarǵa zańsyz syıaqy bergeni úshin qylmystyq jaýapkershilik engiziledi
ASTANA. KAZINFORM — Májilis «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» jáne oǵan ilespe qujatty maquldady.
Múddeler qaqtyǵysy jaǵdaıynda qabyldanǵan sheshim zańsyz
— Qazirgi ýaqytta qaraýǵa usynylǵan zań jobalary mynadaı tyń jańalyqtardy kózdeıdi. Birinshiden, sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl boıynsha aldyn alý sharalary kúsheıtiledi. Osy maqsatta múddeler qaqtyǵysynyń aldyn alý jáne retteý ınstıtýty osy protsesti egjeı-tegjeıli retteý arqyly jetildirildi. Bul jumysta ádep jónindegi ýákildiń, komplaens-qyzmettiń jáne personaldy basqarý qyzmetiniń róli artyp keledi. Laýazymdyq ókilettikterdi jeke múddege paıdalanýǵa jol bermeý túrinde sybaılas jemqorlyqqa qarsy shekteý engizilip, «jeke múdde» degen uǵymy naqtylanady. Sondaı-aq jeke múddelerdi deklaratsııalaý mindeti belgilenedi, — dedi zań jobalary boıynsha negizgi baıandama jasaǵan depýtat Aıdos Sarym.
Onyń aıtýynsha, birlesip qyzmet etýge tyıym salynǵan adamdar sheńberi keńeıtilip, olardyń qataryna baılanysty adamdar engizildi. Sonymen qatar, memlekettik organdar men kvazımemlekettik sektor sýbektilerindegi kadrlyq protsesterdi baqylaý kúsheıtildi. Múddeler qaqtyǵysyn retteý jáne bolǵyzbaý jóninde sharalar qabyldanbaǵan nemese ýaqtyly qabyldanbaǵan jaǵdaıda tártiptik nemese ákimshilik jaýapkershilik kózdeledi.
— Al múddeler qaqtyǵysy jaǵdaıynda qabyldanǵan nemese jasalǵan aktiler, sharttar, mámileler jáne basqa da sheshimder jaramsyz, ıaǵnı zańsyz dep tanylady. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl sharalaryn qabyldamaǵany úshin laýazymdy tulǵalardyń jaýapkershiliginiń quqyqtyq tetikteri jetildirilgen. Sondaı-aq sybaılas jemqorlyqqa qarsy komplaens-qyzmetterdiń atqarýshy organ men laýazymdy tulǵalarynan táýelsizdigi, jáne olardyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat jónindegi ýákiletti organmen ózara is-qımyly kózdeledi, — dedi ol.
Para usyný qylmys
— Ekinshiden, parany usyný, ýáde etý nemese talap etý degen áreketter qylmysqa jatqyzyldy. Bul túzetýlerdi ázirleý barysynda jaqyn jáne alys shetelderdiń halyqaralyq tájirıbesi muqııat zertteldi. Mysaly, Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń barlyq 38 elinde osy áreketter úshin qylmystyq jaýapkershilik kózdelgen. Mundaı normalar postkeńestik keńistiktegi kóptegen memlekettiń zańnamasynda da bar. Halyqaralyq tájirıbe kórsetkendeı, para týraly kelisim júrgizý aıaqtalǵan qylmys dep taný memleketke zııan keltirmes buryn paraqorlyqtyń jolyn kesýge múmkindik beretin profılaktıkalyq áserge ıe, — dedi ol.
Aıdos Sarymnyń aıtýynsha, úshinshiden, turmystyq sybaılas jemqorlyqty joıý boıynsha jumys jetildirildi. Memlekettik qyzmetshi bolyp tabylmaıtyn jumyskerler iri kólemde nemese qorqytyp alý arqyly zańsyz syıaqy alǵany úshin qylmystyq jaýapkershilikteri kúsheıtildi.
— Memlekettik qyzmetshi bolyp tabylmaıtyn adamdarǵa zańsyz syıaqy bergeni úshin qylmystyq jaýapkershilik engiziledi. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres jónindegi ýákiletti organǵa osyndaı qylmystardy anyqtaý jáne tergeý quqyǵy berildi, — dedi palata depýtaty.
Sybaılas jemqorlyqqa jaýaptylyq kúsheıtildi
— Besinshiden, zańdy tulǵalardyń sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtar jasaǵany úshin qylmystyq jazalarǵa sáıkes sanktsııalar belgileý arqyly jaýaptylyǵy kúsheıtildi. Altynshydan, sybaılas jemqorlyq qylmystaryn jasaǵan jeke tulǵalar úshin shamadan tys jáne proportsıonaldy emes quqyqtyq saldarlar týdyratyn erejeler alynyp tastaldy. Atap aıtqanda, memlekettik organdarda jáne kvazımemlekettik qurylymdarda jumys isteýge tyıym salatyn nemese shekteıtin birqatar quqyqtyq ereje Konstıtýtsııamen sáıkestendirildi, — dedi ol.
Depýtat sonymen qatar Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetiniń qaıta uıymdastyrý sharalaryn júzege asyrý úshin túzetýler qabyldanǵanyn aıtty.
— Onyń ókilettikteri Ulttyq qaýipsizdik komıteti men Memlekettik qyzmet isteri agenttigi arasynda bólindi. Memlekettik zańdy tulǵalarǵa memlekettik múlik quramyna óteýsiz kelip túsken, hattamalyq nemese basqa da resmı is-shara barysynda berilgen/tapsyrylǵan syılyqty alýǵa múmkindik beretin túzetýler qabyldandy. Sondaı-aq quqyqtyq olqylyqtardy joıýǵa, normalardy zań tehnıkasyna sáıkes keltirýge baǵyttalǵan, sol sııaqty zań jobasynyń mazmunyn sapasy jaǵynan jaqsartqan redaktsııalyq sıpattaǵy túzetýler qabyldandy, — dedi depýtat.
Buǵan deıin elde jemqorlyqqa qarsy reformalardyń oryndalý barysy saraptalǵanyn jazǵan edik.
