Mektepter balalardyń sýretterin ata-analardyń kelisiminsiz jarııalaı ala ma

Eń aldymen, adamdardyń beınesin olardyń kelisiminsiz jarııalaýǵa bola ma jáne zańda qandaı jaǵdaılarda buǵan ruqsat etiletinin anyqtap alý qajet.

Bul norma Qazaqstan Respýblıkasynyń «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» Zańynyń 14-baby 2-tarmaǵynda, sondaı-aq, «Onlaın-platformalar jáne onlaın-jarnama týraly» Zańynyń 18-babynda qarastyrylǵan.

Atalǵan eki zańda da adamnyń beınesin paıdalanýǵa kelisim alý talap etilmeıtin birneshe jaǵdaı kórsetilgen:

1. Eger adam oıyn-saýyq, mádenı, mádenıet salasyndaǵy áleýmettik mańyzy bar, sporttyq jáne ózge de kópshilik ári jarııa is-sharalarǵa, sondaı-aq beıbit jınalystarǵa qatyssa;

2. Eger kontentte adamnyń beınesi jáne onyń qyzmettik jáne (nemese) jarııa qyzmetine qatysty málimetter qamtylsa, sondaı-aq bul materıaldy adamnyń ózi, onyń zańdy ókili nemese ýákiletti tulǵa qoljetimdiligi shektelmegen derekkózderde ornalastyryp, taratsa;

3. Eger adamnyń beınesi konstıtýtsııalyq qurylysty qorǵaý, qoǵamdyq tártipti saqtaý, adamnyń quqyqtary men bostandyqtaryn, halyqtyń densaýlyǵy men ımandylyǵyn qorǵaý maqsatynda paıdalanylsa, onda materıaldardy ruqsatsyz jarııalaýǵa bolady.

Demek, belgili bir jaǵdaılarda adamdardyń beınesin buqaralyq aqparat quraldarynda jáne áleýmettik jelilerge júkteýge ruqsat etiledi. Alaıda balalarǵa qatysty mańyzdy jaıtty eskergen jón. Joǵaryda atalǵan normalarda kámeletke tolmaǵandar týraly jeke ereje bekitilmegen. Bul jóninde zańger Dmıtrıı Kýklın pikir bildirdi.

— Bul máselede qarapaıym bir jaıtty túsiný kerek. Bala qandaı da bir mektepte oqysa, onyń sýretterin áleýmettik jelilerde jarııalaýǵa ata-anasy avtomatty túrde kelisim berdi degendi bildirmeıdi. Jalpy ereje boıynsha, mundaı derekterdi taratý úshin adamnyń óziniń nemese onyń zańdy ókiliniń kelisimi qajet. Al kámeletke tolmaǵan bala týraly sóz qozǵasaq, mektep ata-anasynan aldyn ala rastalatyn kelisim alǵany durys, — dedi ol.

Alaıda bul máseleni naqty mysaldar arqyly qarastyrýǵa bolady. Eger mektep kópshilik is-sharadan — kontsertten, kóńildi starttardan nemese senbilikten — túsirilgen materıaldardy jarııalap, bala basqa qatysýshylarmen birge jalpy kadrǵa túsip qalsa, mundaı jarııalanym adamnyń beınesine qatysty quqyǵyn buzý bolyp sanalmaıdy.

Basqa sátterdi de qarastyryp kórelik. Kadrda ádettegi sabaq kezinde túsirilgen birneshe oqýshy bar, al jarııalanymnyń sıpattamasynda oqý úderisi týraly aqparat berilgen. Mundaı jaǵdaıda materıaldy jarııalaýdyń zańdylyǵyna qatysty suraqtar týyndaýy múmkin.

— Zańda shynymen de erekshelikter qarastyrylǵan. Mysaly, is-shara jarııa sıpatta bolsa, ıaǵnı sporttyq nemese mádenı kópshilik is-shara ótse, beıneni jarııalaýǵa barlyq jaǵdaıda kelisim talap etile bermeıdi. Biraq balanyń kóp qatysýshynyń arasynda jalpy kadrǵa túsip qalýy bir bólek te, mekteptiń belgili bir oqýshynyń fotosýretin jeke jarııalap, onyń aty-jónin, synybyn nemese ózge de málimetterin kórsetýi basqa nárse. Mundaı jaǵdaıda derbes derekter týraly zańnama talaptary men balanyń óz beınesine qatysty quqyǵyn mindetti túrde eskerý qajet, — Dmıtrıı Kýklın.

Zańgerdiń pikirinshe, mektepter úshin eń durys sheshim — bul máseleni ata-analarmen aldyn ala kelisip, balalardyń foto jáne beınematerıaldaryn jarııalaýǵa rastalatyn kelisim alý.

Osylaısha, ata-analar balasynyń sýreti qaı derekkózderde jarııalanýy múmkin ekenin biledi, al mektep ákimshiligi naqty qandaı materıaldardy jarııalaýǵa ruqsat berilgenin túsinedi.

Aıta keteıik, keıbir jekemenshik oqý oryndary men til mektepteri bilim berý qyzmetterin kórsetý týraly shart jasasý kezinde balalardyń beınesi bar materıaldardy jarııalaýǵa ata-analardan bólek jazbasha kelisim alady. Mundaı tájirıbe jalpy bilim beretin mektepterde de kezdesedi.

Aıta keteıik, buǵan deıin bir synypta 40 oqýshy oqysa, bilim sapasyna qalaı áser etetinin jazǵanbyz.