Meksıkada myńdaǵan adam saılaý reformasyna qarsy shyqty

MEHIKO. QazAqparat – Meksıkanyń birneshe qalasynda myńdaǵan adam saılaý reformasyna qarsy shyqty, dep habarlaıdy QazAqparat BBC News-ke silteme jasap.

Meksıkada myńdaǵan adam saılaý reformasyna qarsy shyqty
Foto: AFP VIA GETTY IMAGES

Eń úlken narazylyq sharasy Mehıko qalasynda ótti. Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, 500 myń adam sherý quryp, qalanyń bas alańynan júrip ótken. Alaıda, jergilikti úkimet narazylyq sharasyna 90 myń adam shyqty dep málimdedi.

Meksıkanyń parlament músheleri ótken aptada prezıdent Andres Manýel Lopes bastaǵan reformany qoldap, daýys berdi. Bul reforma ulttyq saılaý ınstıtýtynyń bıýdjeti men shtatyn qysqartýdy kózdeıdi.

Biraq, reformaǵa qarsy shyqqandar bul demokratııaǵa nuqsan keltiredi jáne el konstıtýtsııasyna qaıshy dep sanap, joǵarǵy sottan onyń qabyldanbaýyn talap etedi.

Jeksenbi kúni Mehıkonyń Sokalo alańyna halyq kóp jınaldy. Sherýshiler qala ortalyǵyndaǵy kóshelerge de shyqty.

Meksıkanyń basqa da birneshe qalasynda shaǵyndaý jáne beıbit sherýler ótti.

Meksıka senaty sársenbi kúni el parlamentiniń tómengi palatasy daýys bergennen keıin reformany maquldady. Reforma prezıdent zańǵa qol qoıǵannan keıin kúshine enedi.

Eki ret daýys jınaı almaı, 2018 jyly shildede saılanǵan eldiń qazirgi prezıdenti Andres Manýel Lopes uzaq ýaqyt boıy ulttyq saılaý ınstıtýtyn synap keldi. Ótken aıda ol táýelsiz uıymǵa alaıaqtyq jasady degen aıyp taqty. Onyń qyzmetkerleri «saılaý jáshikterin toltyrý, (saılaý) hattamalaryn burmalaý jáne daýystardy satyp alý áreketterine» kóz jumyp otyrǵanyn aıtty.

Birinshi ret saılaýǵa túskeninde, ıaǵnı 2006 jyly Andres Manýel Lopes qarsylasy Felıpe Kalderonnan az ǵana basymdyqpen jeńilip qalǵan. Ol alaıaqtyq jasaldy dep, saılaý nátıjesin aılar boıy moıyndaýdan bas tartty.

Sondaı-aq, ekinshi ret, ıaǵnı 2012 jylǵy saılaýda Enrıke Penıa Netodan jeńilgen kezde de daýlasqan.

2018 jylǵy jeńisinen beri Lopes ınstıtýtty reformalaýdy talap etip keledi. Onyń aıtýynsha, agenttik shtatyn kúrt qysqartý arqyly salyq tóleýshiler jylyna 150 mln dollar únemdeıdi.