«Mekemtas Myrzahmet sóıleıtin qalam oılap tapty» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda «Tóraǵalyqtyń 9 aıy» degen taqyrypta maqala jarııalandy. Basylymnyń jazýynsha, Qazaqstan EQYU-ǵa tóraǵalyǵy barysynda áskerı emes qaýipsizdik aspektilerine mamandandyrylǵan Uıymnyń qurylymdaryn, onyń ishinde antıterorlyq bólimsheler men polıtseılik qyzmet máselelerimen aınalysatyn strategııalyq bólimdi qoldaýdy basty nazardy ustap keledi. Osyǵan baılanysty bıyl atalǵan qurylymdar jetekshileriniń Qazaqstanǵa jumys sapary uıymdastyryldy. Sondaı-aq, elimizdiń tóraǵalyǵynda jańa qaýipter men qaterlerge qarsy is-qımylda shekara qaýipsizdigin qamtamasyz etip, oǵan qyraǵy baqylaý ornatý salasynda EQYU-nyń múmkindigin nyǵaıtý basym baǵyttardyń biri bolyp tabylady. Bul máselede Aýǵanstan úshin shekara qyzmeti kadrlaryn daıyndaý maqsatynda qurylǵan Dýshanbe qalasyndaǵy EQYU-nyń shekaralyq kolledjin damytýdyń mańyzy bólek. Elimizdiń halyqaralyq uıymǵa tóraǵalyǵy tusyndaǵy aldyǵa qoıǵan mindetteri jóninde joǵarydaǵy maqaladan bile alasyzdar.

Sondaı-aq osy basylymnyń jazýynsha, qazirgi tańda óńirdegi qaýipsizdik aýǵan máselesine ǵana emes, Qyrǵyzstandaǵy tereńge tartyp turǵan saıası daǵdarysqa baılanysty da eleýli synǵa túsýde. Aýǵanstannan áli de bizdiń elderimizge esirtki kóptep jetkizilýde, sóıtip uıymdasqan qylmysty órshitýge jaǵdaı jasalyp, óńirlik turaqsyzdyq qozdyrylýda. Sondyqtan da Aýǵanstanǵa kómektesý Qazaqstannyń syrtqy saıasat salasyndaǵy mańyzdy baǵyttar jáne ol bizdiń tóraǵalyǵymyzdyń kún tártibindegi ózekti máselelerdiń biri. Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Parlamenttik Assambleıasynyń májilisinde kóterilgen osy jáne ózge de máseleler jóninde «Egemen Qazaqstan» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Komıssar Katanı kerek» atty maqaladan bilýge bolady.

***
«Aıqyn» basylymyna suhbat bergen kóshi-qon komıtetiniń tóraǵasy Qabylsaıat Ábishevtiń aıtýynsha, «Kóshi-qon máselesimen aınalysatyn jeke memlekettik organ kerek» degen másele kópten beri kóterilip keledi. Kóshi-qon Qazaqstanda ǵana emes, dúnıejúzinde kúrdelenip barady. Adamdardyń erkin qozǵalýy, erkin kóship-qonýy - jahandaný úrdisiniń bir kórinisi. Sondyqtan shet eldegi qandastarynyń qamy úshin mınıstrlik nemese jeke agenttik quryp jatqan memleket kóp. «Qazaqstanda da bul másele kópten beri aıtyldy, endi Kóshi-qon komıteti ІІM-ne beriledi. ІІM-de qurylatyn komıtetti «Kóshi-qondy baqylaý komıteti» dep atalǵany durys. Sebebi komıtet kóshi-qon saıasatymen, oralmandarmen, bosqyndarmen aınalysady. Búgingi tańda Qazaqstanda myńnyń ústinde bosqyn bar. Bosqyndar máselesi de kúrdelenip barady. Byltyr 590 ǵana bosqyn bolsa, bıyl myńnan asty. Sebebi kórshi elderdegi saıası ahýal turaqty emes, ol jaqtyń qýǵyn kórgen azamattary bizden pana surap kelýde», deıdi suhbat berýshi. Elimizdiń kóshi-qon salasyndaǵy túıtkildi máseleler jónindi bilgińiz kelese, «Aıqynnyń» búgingi sanyndaǵy «Kvota alǵan oralman keri kóshse, qarjysyn qazynamyzǵa qaıtaratyn bolady» degen materıaldy oqyńyz.

Sondaı-aq atalmysh basylym búgingi sanynda aqjoltaı jańalyqty jetkizipti. Oǵan sensek, búginde álemniń úsh-aq memleketinde berıllıı óndirý tehnologııasynyń patenti bar. Sonyń biri - Qazaqstan. Tabıǵatta asa sırek kezdesetin, tek sıntezdeý jolymen alynatyn osynaý metaldyń «qadir-qasıeti» kóp. «Biraq ozyq tehnologııamyz bolǵanymen, ondaı ónimge suranys tústi degendi estimep edik, taıaýda Belorýssııa memleketiniń «qyzyǵýshylary» ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq baǵdarlama boıynsha jumys isteýge kelisim berip, Shyǵys Qazaqstanda ózderine asa qajetti berıllıı óndirisin jolǵa qoıýǵa nıetti ekendikterin málimdedi. Qazaqstan jaǵy buǵan qýana kelisti», dep jazady basylym tilshisi. Bul másele jóninde «Berılııge suranys tústi» atty maqaladant bile alasyz.

***

Taǵy birqýanyshty jańalyqtybúgingi sanynda «Alash aınasy» gazeti jetkizip otyr. Basylymnyń habarlaýynsha, jańalyqtyń bárin shetelden kútetin ádetimizge núkte qoıatyn kez kelgen syqyldy. Qalaýyn tapsa, qazaqstandyq ǵalymdardyń da qolynan keleri kóp. Búgingi deıin qazaq rýhanııatyna, qazaq ǵylymyna úlken úles qosqan ǵalym Mekemtam Myrzahmetov áli de ultqa, keıingi urpaqqa úlgi-ónege bolarlyqtaı, bergeninen bereri kóp ekendigin taǵy da tanytty. Ǵalym elimiz úshin tyń jańalyq bolarlyq sóıleıtin qalam oılap tapty. Iá, kádimgi sóıleıtin qalam! Ideıa qazaqtiki bolǵanymen, Japonııada jasap shyǵarylǵan. Joǵary tehnologııasy myqtap damyǵan japondyqtardyń ózi qarapaıym ǵalymnyń tyń dúnıesine tańdaı qaǵyp, qyzyǵýshylyq tanytypty. Bul týraly basylymnyń búgingi nómirindegi «Mekemtas Myrzahmet sóıleıtin qalam oılap tapty» atty maqaladan bilýge bolady.

Sondaı-aq atalmysh basylymnyń habarlaýynsha, aǵymdaǵy jyldyń sáýir aıynyń 12-sinde Almaty ákimshiligi azamattardy mindetti tirkeýden ótkizýdiń erejesin qabyldady. Jańa tártip boıynsha Almaty qalasyndaǵy kópqabatty jáne jer úılerde, saıajaılar men keńselerde «árbir 15 sharshy metrge - bir adam» esebi boıynsha tirkeledi. Qala ákimshiliginiń aıtýynsha, bul shahardaǵy quqyqtyq tártipti retke keltirý úshin qolǵa alynǵan shara. Alaıda qalada qazir osy sharany paıdalanyp, aýadan aqsha jasap jatqan alaıaqtar sany artyp otyrǵanǵa uqsaıdy. Bul týraly «Alash aınasynyń» búgingi sanyndaǵy «Almatyda azamattar tirkeýge zańsyz turyp jatyr» atty materıalda egjeı-tegjeıli jazylǵan.

***

«Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń habarlaýynsha, Kedendik odaqqa múshe úsh memleket te ózderiniń ekonomıkalyq shekaralaryn keńeıtip, shekaralyq saýda erekshe qarqynmen qyzyp otyr. Sondaı-aq ekijaqty birlesken kásiporyndar sany artýda. Bul salanyń damýyna ásirese Qazaqstannyń qaıta óńdeý salasyna mol kólemde qarjy bólip otyrǵan reseılik kásipkerlerdiń úlesteri zor. Atalmysh másele jóninde «Kazahstanskaıa pravda» basylymynyń búgingi sanyndaǵy«Po pýtı ıntegratsıı» atty maqaladan oqyp-bilýge bolady.