Májilis memlekettiń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin qurylymdar qyzmetiniń tıimdiligin arttyrmaq
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Májilistiń jalpy otyrysy ótedi. Onda depýtattar memlekettiń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin qurylymdar qyzmetiniń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beretin birqatar túzetýdi zańnamalyq aktilerge engizedi. Sondaı-aq Qazaqstan men Halyqaralyq valıýta qory arasyndaǵy memorandýmdy talqyǵa salady.
Sonymen aldymen Májilis Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmeti máseleleri boıynsha birqatar zańnamalyq aktige engiziletin túzetýlerdi birinshi oqylymda qaraıdy.
Bul zań jobasyn Májilis osy jyldyń 4 aqpanynda jumysqa qabyldaǵan bolatyn. Sol kezde halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Aıgúl Quspan usynylǵan zań jobalary Parlamenttiń bir top depýtatynyń bastamasymen ázirlengenin aıtty.
— Negizgi zań jobasy Qazaqstan Respýblıkasynyń arnaýy memlekettik organdarynda qyzmet ótkerýge qatysty zańnamany odan ary jetildirýdi kózdeıdi. Іlespe zań jobasy memlekettik qupııalardy qorǵaý salasyndaǵy, sonymen qatar áskerı kólik quraldaryn paıdalanýǵa baılanysty quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý nemese boldyrmaýǵa baǵyttalǵan, — dedi Májilis depýtaty.
Túzetýler memlekettiń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin qurylymdar qyzmetiniń tıimdiligin arttyrýǵa, quqyq qoldaný praktıkasy barysynda anyqtalǵan quqyqtyq olqylyqtardy joıýǵa, sondaı-aq normalardy qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkestendirýge baǵyttalǵan.
Budan bólek, depýtattar Qazaqstan men Halyqaralyq valıýta qory arasyndaǵy Kavkaz, Ortalyq Azııa jáne Mońǵolııa úshin áleýetti damytýdyń óńirlik ortalyǵyna qatysty ózara túsinistik jónindegi memorandýmdy qaraıdy.
2024 jylǵy 23 qazanda Vashıngtonda qol qoıylǵan qujat Almatyda ornalasqan ortalyqtyń jumysyn retteıdi. Al óńirlik ortalyqty Qazaqstanda ornalastyrý týraly sheshimdi Halyqaralyq valıýta qory 2019 jyldyń qazan aıynda Qazaqstannan, Ózbekstannan jáne Grýzııadan túsken ótinimderdi qaraǵannan keıin qabyldaǵan edi.
Áleýetti damytýdyń óńirlik ortalyǵynyń qyzmeti makroekonomıkalyq taldaý, aqsha-kredıt jáne bıýdjet saıasaty, qarjylyq retteý men qadaǵalaý, makroekonomıkalyq statıstıka máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdary qyzmetkerleriniń kásiptik daǵdylaryn damytýǵa jáne kásiptik quzyretin arttyrýǵa yqpal etetin bolady.
Sonymen qatar ol Kavkaz, Ortalyq Azııa jáne Mońǵolııa óńiriniń elderi arasynda bilim men tájirıbe almasý alańyna aınalady jáne odan ári óńirlik ıntegratsııaǵa, ekijaqty jáne kópjaqty yntymaqtastyqty keńeıtýge oń áserin tıgizedi.
Bul ortalyqtyń baǵdarlamalary benefıtsıar elderde (Qazaqstan, Armenııa, Ázerbaıjan, Grýzııa, Qyrǵyzstan, Mońǵolııa, Tájikstan, Túrikmenstan jáne Ózbekstan) myqty ınstıtýttar qurýǵa, makroekonomıkalyq taldaý, aqsha-nesıe jáne bıýdjet saıasaty, qarjylyq retteý jáne qadaǵalaý, makroekonomıkalyq statıstıka máseleleri boıynsha memlekettik organdar qyzmetkerleriniń kásibı daǵdylary men quzyretterin damytýǵa jáne arttyrýǵa yqpal etýge baǵyttalǵan.
Sondaı-aq, Májilistiń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kedendik retteý týraly» kodekske túzetýler engizý jáne 2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa ózgerister engizý syndy jańa zań jobalaryn jumysqa qabyldaýy josparlanǵan.
Esterińizge sala ketsek, ótken aptada Májilis spıkeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen ótken Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda «Alataý qalasynyń arnaýly quqyqtyq rejımi týraly» Konstıtýtsııalyq zań ekinshi oqylymda qabyldandy. Zań jobasy boıynsha negizgi baıandamany Parlament palatalarynyń birlesken komıssııasynyń tóraǵasy, Májilis depýtaty Nurtaı Sabılıanov jasady.
— Ekinshi oqylymǵa daıyndaý barysynda Birlesken komıssııa Parlament depýtattary men turaqty komıtetterdiń usynystaryn qarap, jan-jaqty talqylady. Depýtattardyń túzetýleri boıynsha zań jobasynyń normalary jańa Konstıtýtsııa erejelerine sáıkes keltirildi. Qujattyń ataýy endi «Alataý qalasynyń arnaýly quqyqtyq rejımi týraly» QR Konstıtýtsııalyq Zańy bolyp ózgertildi, — dedi Májilis depýtaty Nurtaı Sabılıanov.
Konstıtýtsııalyq zań aıasynda kásipkerler men ınvestorlar quqyqtarynyń qorǵalýyn kúsheıtýge erekshe nazar aýdaryldy. Bıznes sýbektilerine qatysty tekserý júrgizýdi tek qana Bas prokýratýra organdarynyń júrgize alatyny týraly norma engizildi. Bul iskerlik ortanyń turaqty ári boljamdy bolýyna qosymsha kepildik beredi.
Budan bólek, depýtattar bıýdjet qarajatynyń paıdalanylýyn baqylaýdy kúsheıtýge qatysty túzetýler engizdi. Endi Úkimet pen Joǵary aýdıtorlyq palatanyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Quryltaıyna usynylatyn jyl saıynǵy esepteriniń quramyna Alataý qalasy ákimshiliginiń respýblıkalyq bıýdjet qarajaty boıynsha bıýdjettiń atqarylýy týraly esebi engiziletin bolady. Sondaı-aq, ákimshiliktiń bıýdjettiń atqarylýy týraly esebi men Alataý qalasyn damytý týraly jyldyq esepti ınternet-resýrstarda jarııalap otyrýdyń mindetti bolýy qarastyryldy.
— Depýtattardyń túzetýlerinde Ákimshiliktiń laýazymdy adamdarynyń (bas atqarýshy dırektor men ákimshilik qyzmetshileriniń), sondaı-aq Alataý qalasynyń ákimi men onyń orynbasarlarynyń ókilettikterin júzege asyrý kezindegi jaýapkershiligin engizý kózdeldi.
Sonymen qatar, «Inklıýzıvti Parlament» depýtattyq tobynyń basshysy — depýtat Erlan Ábdıev halyqtyń júrip-turýy shektelgen toptarynyń qala ishinde erkin qozǵalysyna qolaıly jaǵdaı jasaýǵa qatysty túzetýler engizdi. Sondaı-aq, ol sáýlet jáne qala qurylysy qyzmetin retteý kezinde ınklıýzıvti ári jaıly orta qalyptastyrý úshin ýnıversaldy dızaındy qoldanýdy da usynady. Zań jobasyn jetildirýge qatysty basqa da usynystar qarastyryldy, — dedi depýtat.
