Májilis Kaspıı teńiziniń túbine turaqty tok kabelin tóseýge múmkindik beretin zańdy qabyldady
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda «Ázerbaıjan Respýblıkasy, Qazaqstan Respýblıkasy jáne Ózbekstan Respýblıkasy arasyndaǵy jasyl energııany óndirý jáne berý salasyndaǵy strategııalyq áriptestik týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zań qabyldandy.
— Bul kelisimge Qazaqstan, Ázerbaıjan jáne Ózbekstan Memleketteriniń basshylary 2024 jylǵy 13 qarashada Baký qalasynda SOR-29 konferentsııasynyń alańynda qol qoıdy. Bul Táýelsiz Qazaqstan tarıhyndaǵy eń órshil energetıkalyq jobalardyń biri jáne osy jobanyń aýqymdylyǵy men óńirlik mańyzdylyǵyn atap kórsetedi. Atap aıtqanda «Jasyl energetıkalyq dáliz» qurý Qazaqstan úshin Kaspıı teńizi arqyly Eýropamen irgetas qalaıdy, — dedi qujatty tanystyrǵan Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov.
Onyń atap ótýinshe, kelisim úsh el arasyndaǵy jańartylatyn energııa kózderiniń qazirgi áleýetin tıimdi paıdalanýǵa jáne jasyl ammıak pen sýtekti qamtıtyn ekologııalyq taza elektr energııasy saýdasyn damytýǵa, sondaı-aq eýropalyq naryqtarǵa eksportty keńeıtýge baǵyttalǵan.
— Joba boıynsha Qazaqstan men Ózbekstannan Ázerbaıjanǵa Kaspıı teńiziniń túbine sý asty kabelin salý arqyly energııanyń jasyl túrlerin berý josparlanýda. Ol sondaı-aq osy energııany uqsas Qara teńiz jobasy arqyly Eýropa elderine eksporttaýǵa múmkindik beredi. Jobanyń negizgi maqsaty — Kaspıı teńiziniń túbine turaqty tok kabelin tóseý. Bul — Eýropalyq odaqtyń elektr naryǵyna tikeleı shyǵýǵa múmkindik beretin tehnıkalyq jaǵynan kúrdeli, biraq strategııalyq turǵydan qajet sheshim, — dedi ol.
Mınıstrdiń málimetinshe, jobany iske asyrýdyń belsendi kezeńinde úsh eldiń energetıkalyq vedomstvolary Azııa damý bankimen jáne Azııa ınfraqurylymdyq ınvestıtsııalar bankimen memorandým jasasty. Atalǵan memorandým aıasynda jobanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesin (TEN) ázirleý jónindegi konsýltant retinde jetekshi halyqaralyq ıtalııalyq CESI konsaltıngtik kompanııasy aıqyndaldy. TEN ázirleý qorytyndysy boıynsha qarjylyq model jáne jobanyń negizgi tehnıkalyq parametrleri aıqyndalatyn bolady.
— TEN ázirleý quny shamamen 1 mln eýrony osy bankterdiń granttyq qarajatymen júzege asyrylady. Aıta keterligi, bul joba ózekti jáne energetıkalyq ártaraptandyrý boıynsha halyqaralyq kún tártibine sáıkes keledi. Ony júzege asyrýdy qarjylandyrýǵa daıyn halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń joǵary qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. Sonymen qatar, joǵaryda atalǵan eki bank birinshi kezeńde tek 1 mln AQSh dollary qajet bolǵanyna qaramastan 2 mln AQSh dollary kóleminde granttyq qarajat túrinde qarjylandyrýdy qamtamasyz etýge daıyn ekendigin rastady, — dedi Erlan Aqkenjenov.
Mınıstr atalǵan ózekti álemdik jobany iske asyrý Qazaqstandy aýqymdy tehnologııalyq bastamalardy iske asyrýǵa jáne halyqaralyq energetıkalyq dálizderdi qalyptastyrýǵa qatysýǵa qabiletti ornyqty energetıka salasyndaǵy senimdi áriptes retinde ornalastyrýǵa múmkindik beredi.
— 2025 jylǵy 1 shildede úsh eldiń júıelik operatorlary «Green Corridor Alliance» birlesken kásipornyn qurdy. Búgingi tańda birlesken kásiporyn sarapshylardyń jáne jobaǵa qatysýshy elderdiń qatysýymen turaqty negizde jumys kezdesýleri ótkizilýde, — dedi mınıstr.
Buǵan deıin Kaspıı teńizin zerdeleýge Úkimet rezervinen 1,1 mlrd teńge baǵyttalǵan edi.